Zestaw nr 27:

  1. Kwas arachidonowy- biosynteza, katabolizm.

  2. Peptydy biologicznie czynne.

  3. DNA- budowa i funkcje.

  1. Kwas arachidonowy( ω6; 20:4; Δ5,8,11,14)- biosynteza, katabolizm.

Kwas arachidonowy (cis- 5,8,11,14- ikozatetraenowy) występuje w błonach komórkowych i stanowi 5-15% wszystkich kwasów tłuszczowych fosfolipidów.

Może być wytwarzany z kwasu linolowego (kwasu egzogennego) u większości ssaków oprócz kotów (brak Δ6-desaturazy).

Biosynteza: Kwas linolowy (ω6; 18:2; Δ9,12)

  1. Odwodorowanie estru kwasu linolowego z CoA i utworzenie γ-linolenianu

(enzym: Δ6-desaturaza).

Linoleilo- CoA + O2 + NADH + H+ γ-linolenoilo-CoA + NAD+ + 2H2O

  1. Dodanie jednostki dwuwęglowej przez przyłączenie malonylo-CoA w mikrosomalnym układzie elongacyjnym (enzym: elongaza). Powstaje ikozatrienian ( dihomo-γ-linolenian).

γ-linolenoilo-CoA + malonylo-CoA + NADPH + H+ dihomo-γ-linolenoilo-CoA

3. Odwodorowanie (enzym: Δ5-desaturaza)

Dihomo-γ-linolenoilo-CoA + NADH + H+ +O2 arachidonoilo-CoA +NAD +2H20

(źródło : Harper, wyd.V, , rozdz. Metabolizm nienas. kw. tłuszcz. i eikozanoidów: rys.25-4, s. 314)

Katabolizm:

Arachidonian, zwykle pochodzący z pozycji 2 fofolipidów błony komórkowej jako wynik działania fosfolipazy A2, jest źródłem powstawania eikozanoidów : prostaglandyn (PG), tromboksanów (TX), leukotrienów (LT), lipoksyn (LX).

Istnieją dwa główne szlaki:

Szlak cyklooksygenazy: głowny enzym- syntaza prostaglandyny H (PGHS) o dwóch oddzielnych aktywnościach enzymatycznych cyklooksygenazy i peroksydazy.

Produkt szlaku cyklooksygenazy, endoperoksyd PGH, jest przekształcany do prostaglandyn D, E i F, jak również do tromboksanów (TXA2) i prostacykliny (PGI2). Każdy typ komórki wytwarza tylko jeden typ prostanoidu.

(Harper; jak wyżej, rys.25.7)

Szlak lipoksygenazy:

Zachodzi w leukocytach, płytkach krwi i makrofagach w odpowiedzi na bodżce immunologiczne i nieimmunologiczne. Trzy różne lipoksygenazy katalizują przyłączenie tlenu w pozycjach 5,12,15 kwasu arachidonowego, powodując powstanie hydroperoksydów (HPETE). Tylko 5-lipoksygenaza wytwarza leukotrieny. Pierwszy powstaje leukotrien A4, który jest metabolizowany do leukotrienu B4 lub do C4. Leukotrien C4 jest wytwarzany przez przyłączenie glutationu wiązaniem tioeterowym Następuje potem odłączenie Glu i Gly i powstają kolejno leukotrien D4 i E4.

Lipoksyny także powstają w leukocytach w wyniku połączonego działania więcej niż jednej lipoksygenazy, wprowadzających kilka atomów tlenu do cząsteczki. Niektóre lipoksyny ( LXA4 do LXE4) są wytwarzane podobnie do leukotrienów.

(rys.25.8, Harper)

2 .Peptydy biologicznie czynne

-karnozyna

-anseryna

-glutation-(γ-glutamylocysteinyloglicyna)-nietypowy tripeptyd; uczestniczy w powstawaniu prawidłowych wiązań disiarczkowych w wielu białkach i hormonach; bierze udział w reakcjach izomeryzacji; służy jako bufor hydroksysulfidowy w kom. zwierz.; ma właściwości antyoksydacyjne)

-HORMONY TKANKOWE:

Bradykinina- powoduje spadek ciśnienia krwi

Kalidyna- powoduje spadek ciśnienia krwi

Angiotensyna II- zwieksza ciśnienie krwi

-Cykliczne peptydy:

oksytocyna-

wazopresyna (ADH)-podnosi ciśnienie krwi

-tyreoliberyna (TRF)

-gonadoliberyna (LHRF,FSHRF)

-somatoliberyna (GHRF)

NIEKTÓRE ANTYBIOTYKI:

-gramicydynaS, aktynomycyna, walinomycyna, penicylina

-synteza : przedni płat przysadki:

ACTH- pobudza nadnercza do uwalniania glikokortykoidow

TSH -pobudza tarczyce do uwalniania T3 i T4

FSH- odpowiada za tworzenie steroidow plciowych

LH- odpowiada za tworzenie steroidow plciowych

-środkowy płat przysadki:

MSH- reguluje metabolizm pigmentu

-tarczyca:

Kalcytonina- zmniejsza c wapnia w surowicy krwi

-przytarczyce:

PTH- parathormon- zwiększa c wapnia w surowicy krwi

-trzustka:

Kom.α- glukagon- zwiększa c glukozy we krwi

Kom.β- insulina- zmniejsza c glukozy we krwi

-śluzówka żołądka:

Gastryna- pobudza wydzielanie HCl

-śluzówka jelit:

Sekretyna - pobudza synteze i wydzielanie enzymow trawiennych

3.DNA- budowa i funkcje.

Budowę DNA opisałam w znacznej mierze w punkcie trzecim zestawu 26.

Na powierzchni helisy B-DNA są dwa zagłębienia: mały i duży rowek. Są one wyściełane atomami lub grupami, będącymi potencjalnymi donorami lub akceptorami wodoru(wiązania wodorowe). DNA, oprócz formy B, występuje również w innych postaciach. Helisa A-DNA jest szersza i krótsza niż helisa typu B, a pary zasad ulegają odchyleniu od położenia prostopadłego względem osi cząsteczki. Z-DNA jest lewoskrętną helisą, której szkielet fosforanowy przypomina budową literę Z. Jest najwęższa ze wszystkich trzech w. w. form DNA.

Porównanie form DNA: Stryer, rozdz. Struktura, replikacja i naprawa DNA, tabela 31-1)

Funkcje:

Informacja genetyczna zmagazynowana w sekwencji nukleotydowej DNA jest źródłem informacji do syntezy wszystkich cząsteczek białkowych oraz dostarcza informacji dziedziczonej przez komórki potomne i potomstwo.

Komplementarność w dwupasmowym modelu DNA sugeruje, że replikacja zachodzi w sposób semikonserwatywny