Nr. ćwiczenia: 10

Temat: Oznaczenie kąta tarcia wewnętrznego

i spójności skał w próbie trójosiowego ściskania.

III GiG grupa 3/2

Rok akademicki
2014/2015

Marcin Pilipczuk
Wojciech Pindel

Ocena:

  1. Cel ćwiczenia

Celem ćwiczenia jest wyznaczenie kąta tarcia wewnętrznego i spójności skał przy próbie trójosiowego ściskania.

  1. Wzory wykorzystane do obliczeń

Siła pionowa:

0x01 graphic

gdzie:

F - siła pionowa ściskająca, [N]

k - stała dynamometru, k = 8,305 [N]/0,01 [mm]

0x01 graphic
- wskazanie czujnika, [mm]

Wartość naprężenia głównego:

0x01 graphic

gdzie:

0x01 graphic
- naprężenie główne ściskające, [Pa]

F - siła pionowa ściskająca, [N]

S - pole powierzchni przekroju poprzecznego próbki, [0x01 graphic
]

0x01 graphic

d- średnica próbki, [m]

Dla każdej pary naprężeń ścinających (0x01 graphic
,0x01 graphic
) obliczamy wartości:

0x01 graphic

gdzie: pi - odcięta punktu maksymalnych naprężeń stycznych [Pa]

qi - rzędna punktu maksymalnych naprężeń stycznych [Pa]

i - numer próbki.

Tangens kąta nachylenia prostej w układzie p-g δ:

0x01 graphic

Odcinek rzędnej od początku układu do przecięcia z prostą b:

0x01 graphic

gdzie:

n - liczba uwzględnianych punktów na wykresie 0x01 graphic
,

pi - odcięta punktu maksymalnych naprężeń, [Pa]

qi - rzędna punktu maksymalnych naprężeń, [Pa]

Zależność wykorzystana do obliczenia kąta tarcia wewnętrznego ϕ

sinϕ=tg δ

Zależność wykorzystana do obliczenia spójności c

0x01 graphic

  1. Opracowanie wyników

Rodzaj skały

less

Średnica próbki d [m]

0,03818

Wysokość próbki 10-2[mm]

7652

Wartości naprężeń głównych σ1, σ3 dla próbki nr:

1

Czas pomiaru

Zmiana wysokości próbki

Wskazanie

dynamometru

Stała

dynamometru

Siła

pionowa

Powierzchnia próbki

Naprężenie pionowe

Naprężenie poziome

t [min]

10-2[mm]

x 10-2[mm]

k

[N]/10-2[mm]

F [N]

S [m2]

σ1 [Pa]

σ3 [Pa]

0,5

7645

7

8,305

58,135

0,0011449

50778,04

100000

1

7632

20

8,305

166,1

0,0011449

145080,1

100000

1,5

7599

53

8,305

440,165

0,0011449

384462,3

100000

2

7564

88

8,305

730,84

0,0011449

638352,5

100000

2,5

7531

121

8,305

1004,905

0,0011449

877734,7

100000

3

7496

156

8,305

1295,58

0,0011449

1131625

100000

3,5

7461

191

8,305

1586,255

0,0011449

1385515

100000

4

7428

224

8,305

1860,32

0,0011449

1624897

100000

4,5

7398

254

8,305

2109,47

0,0011449

1842518

100000

Rodzaj skały

less

Średnica próbki d [m]

0,03811

Wysokość próbki 10-2[mm]

7606

Wartości naprężeń głównych σ1, σ3 dla próbki nr:

2

Czas pomiaru

Zmiana wysokości próbki

Wskazanie

dynamometru

Stała

dynamometru

Siła

pionowa

Powierzchnia próbki

Naprężenie pionowe

Naprężenie poziome

t [min]

10-2[mm]

x 10-2[mm]

k

[N]/10-2[mm]

F [N]

S [m2]

σ1 [Pa]

σ3 [Pa]

0,5

7598

8

8,305

66,44

0,0011407

58245,43

200000

1

7579

27

8,305

224,235

0,0011407

196578,3

200000

1,5

7550

56

8,305

465,08

0,0011407

407718

200000

2

7518

88

8,305

730,84

0,0011407

640699,7

200000

2,5

7483

123

8,305

1021,515

0,0011407

895523,5

200000

3

7449

157

8,305

1303,885

0,0011407

1143067

200000

3,5

7416

190

8,305

1577,95

0,0011407

1383329

200000

4

7383

223

8,305

1852,015

0,0011407

1623591

200000

4,5

7354

252

8,305

2092,86

0,0011407

1834731

200000

Rodzaj skały

less

Średnica próbki d [m]

0,03830

Wysokość próbki 10-2[mm]

7625

Wartości naprężeń głównych σ1, σ3 dla próbki nr:

3

Czas pomiaru

Zmiana wysokości próbki

Wskazanie

dynamometru

Stała

dynamometru

Siła

pionowa

Powierzchnia próbki

Naprężenie pionowe

Naprężenie poziome

t [min]

10-2[mm]

x 10-2[mm]

k

[N]/10-2[mm]

F [N]

S [m2]

σ1 [Pa]

σ3 [Pa]

0,5

7620

5

8,305

41,525

0,0011521

36043,11

300000

1

7605

20

8,305

166,1

0,0011521

144172,4

300000

1,5

7577

48

8,305

398,64

0,0011521

346013,8

300000

2

7548

77

8,305

639,485

0,0011521

555063,8

300000

2,5

7520

105

8,305

872,025

0,0011521

756905,2

300000

3

7487

138

8,305

1146,09

0,0011521

994789,7

300000

3,5

7455

170

8,305

1411,85

0,0011521

1225466

300000

4

7419

206

8,305

1710,83

0,0011521

1484976

300000

4,5

7385

240

8,305

1993,2

0,0011521

1730069

300000

5

7352

273

8,305

2267,265

0,0011521

1967954

300000

5,5

7321

304

8,305

2524,72

0,0011521

2191421

300000

6

7304

321

8,305

2665,905

0,0011521

2313967

300000

Rodzaj skały

less

Średnica próbki d [m]

0,0383

Wysokość próbki 10-2[mm]

7652

Wartości naprężeń głównych σ1, σ3 dla próbki nr:

4

Czas pomiaru

Zmiana wysokości próbki

Wskazanie

dynamometru

Stała

dynamometru

Siła

pionowa

Powierzchnia próbki

Naprężenie pionowe

Naprężenie poziome

t [min]

10-2[mm]

x 10-2[mm]

k

[N]/10-2[mm]

F [N]

S [m2]

σ1 [Pa]

σ3 [Pa]

0,5

7646

6

8,305

49,83

0,0011521

43251,73

400000

1

7630

22

8,305

182,71

0,0011521

158589,7

400000

1,5

7598

54

8,305

448,47

0,0011521

389265,5

400000

2

7564

88

8,305

730,84

0,0011521

634358,7

400000

2,5

7527

125

8,305

1038,125

0,0011521

901077,7

400000

3

7494

158

8,305

1312,19

0,0011521

1138962

400000

3,5

7455

197

8,305

1636,085

0,0011521

1420098

400000

4

7418

234

8,305

1943,37

0,0011521

1686817

400000

4,5

7384

268

8,305

2225,74

0,0011521

1931910

400000

5

7349

303

8,305

2516,415

0,0011521

2184212

400000

5,5

7321

331

8,305

2748,955

0,0011521

2386054

400000

6

7298

354

8,305

2939,97

0,0011521

2551852

400000

6,5

7287

365

8,305

3031,325

0,0011521

2631147

400000

7

7285

367

8,305

3047,935

0,0011521

2645564

400000

Maksymalna wartość naprężeń stycznych w układzie osi współrzędnych p - q

Nr próbki

σ1

σ3

pi

qi

pi2

pi qi

Jednostka

[105 Pa]

[105 Pa]

[105 Pa]

[105 Pa]

1

18,43

1

9,71

8,71

94,28

84,57

2

18,35

2

10,17

8,17

103,43

83,08

3

23,14

3

13,07

10,07

170,82

131,61

4

26,46

4

15,23

11,23

231,95

171,03

0x01 graphic

86,38

10

0x01 graphic
=

48,18

0x01 graphic
=

38,18

0x01 graphic
=

600,48

0x01 graphic
=

470,29

0x01 graphic
=

2321,31

tg- tangens kąta nachylenia prostej w układzie p - q

0,52

b - odcinek rzędnej odcięty przez prostą w układzie p - q

3,32

 - uśredniony kąt tarcia wewnętrznego dla danego rodzaju skały, [o]

31,11

c - uśredniona spójność dla danego rodzaju skały, [MPa]

3,87

  1. Wnioski

Naprężenie boczne działające na próbkę wywiera duży wpływ na naprężenie pionowe niszczące próbkę. Nie zostało to jednak zauważone w przypadku pierwszych dwóch próbek gdyż pomimo większego naprężenia bocznego próbka druga została zniszczona przy mniejszym naprężeniu pionowym. Wynika to zapewne z różnic w budowie próbek.