Chateaubriand

Rene

WSTĘP

• Rene opublikowany został po raz pierwszy w 1802r. ale w zamyśle i w prawykonaniu powstał wcześniej

• Jest typowym dziełem młodości, o młodości

• Chateaubriand urodził się w 1768r. w Saint-Malo

• Młodość upłynęła mu w szkołach bretońskich i ojcowskim zamku

• Po śmierci ojca w 1786 na wezwanie starszego brata Chateaubriand wyjechał do Paryża

• W 1791 wyruszył w podróż do Ameryki

• Do roku 1800 przebywał w Anglii, potem wrócił do Francji

• Publikacje: 1801 Atala, 1802 Duch chrześcijaństwa, 1805 Rene, 1809 Męczennicy, 1811 Podróż z Paryża do Jerozolimy. W 1815 ogłasza zjadliwy pamflet O Bonapartem i Burbonach, torując droge powrotowi dawnej dynastii

• Zagmatwane koleje polityczne, konflikty z monarchią, po Rewolucji Lipcowej wycofuje się z życia publicznego

• Studia historyczne, Szkic o literaturze angielskiej (1863), Żywot Rancego (1844), Pamiętniki zza grobu

• Wielka miłość łączyła go z panią Recamier

• W 1847 zmarł

• Chateaubriandowie byli starą rodziną, zamieszkałą w Bretanii od XIw. Ojciec jego był człowiekiem twardym, bezwzględnym, ponurym. Matka dobra, nieładna usposobienia łagodnego i żywego ale gasła u boku surowego męża.

• Matka pragnęła by Franciszek Rene został księdzem, ojciec widział w nim marynarza

• Siostra - Lucyla staje się osobą bardzo bliską Franciszkowi

• Udręczony swą egzystencją, bez przyjaciół, bez kochanki, bez powołania i celów w życiu, mało brakowało a skończyłby swoje życie lecz strzelba zawiodła

• Po śmierci ojca wraz z dwoma siostrami przenosi się do Paryża, tam pogłębia znajomość współczesnej literatury i nabiera szlifu towarzyskiego

• Uwielbia Rousseau

• Podróż do Ameryki trwała trzy miesiące, początkowo był rozczarowany powszedniością miast, obywateli. Nie rozczarowała go za to przyroda;)

• Zakupił dwa konie, wynajął na przewodnika tęgiego Holendra i w fantazyjnym stroju ruszył na podbój puszcz

• Upojenie pierwotną wolnością, zachwyt wobec przebogatej przyrody

• Po niespełna półrocznym pobycie w Stanach Chateaubriand wyrusza w drogę powrotną

• Ląduje w Hawrze, rodzina doradza mu emigrację ale nie ma pieniędzy, i na to jest sposób - posażna żona. Ślub z Celestą Buisson de La Vigne, niezbyt ladną ale pono zasobną ( jak się okazuje wcale nie )

• Za pożyczone pieniądze pod fałszywym nazwiskiem obaj bracia udaja się do Lille

• Zostaje ranny przy oblężeniu Thionville, zaraża się ospą

• Miłość do Karoliny Yves, corka pastora, ładna, marzycielska, pełna wdzięku, matka dziewczyny bierze go na rozmowę w cztery oczy, obiecuje wydanie córki za niego ;) on pada na kolana, płacze, przyznaje, że jest żonaty

• Nawrócenie Chateaubrianda (Duch chrześcijaństwa)

• Rene należy jeszcze do poprzedniego okresu - burzy i naporu. Potem przejście od rozpaczy nad człowiekiem, od powątpiewania we wszystko do kornego poddania się prawdom objawionym.

• W Anglii poznaje w oryginale dawne dziela literatury angielskiej przede wszystkim Szekspira i Miltona

• Przeżyciem stało się przeczytanie dzieła rzekomego Osjana,

• „Naczezi” dzieło które miało być wzorem współczesnej epopei. Podzielał poglądy Boileau na temat epopei: najwyższy gatunek literacki, akceptował całe zdobnictwo stylistyczne wraz z maszynerią nadprzyrodzonych interwencji. Ale: był zwolennikiem tematyki nowożytnej, głosił wyższość mitologii chrześcijańskiej nad starożytną, pogańską i dopuszczał możliwość mieszania kilku mitologii w ramach jednego utworu

• egzotyka!

• W Atali i Renem objawia się jako stylista-czarodziej urzekający czytelnika magią słowa, wielki malarz nastroju

• Od Chateaubrianda rozpoczyna się w literaturze zwycięska rola epitetu i metafory. Słowo staje się u niego barwą, wonią i muzyka

• Był w literaturze francuskiej pierwszym wielkim poetą romantycznym, magią słowa opromienił Renego

• Chateaubriand pojał w Renem autobiograficzne wyznania, nawiązując do pewnych faktów i sytuacji swojego życia

• Ch. Rozszerza horyzonty geograficzne literatury francuskiej ( ale w Renem świat kreowany jest poza czasem i przestrzenią)

• Kategoria losu, który prześladuje bohatera

• W postaci Renego Chateaubriand zamknął swój wizerunek duchowy sprzed nawrócenia

TREŚĆ:

• Akcja Renego rozgrywa się na terenie stanu Luizjana w dolnym biegu rzeki Missisipi, Rene przybywa do plemienia Naczezów i musi pojąć małżonkę wedle obyczaju Indian. Lecz nie żyje z nią dobrze, ciągnie go w głąb lasów i to tam spędza czas

• Przebywa tylko ze swym przybranym ojcem Szaktasem i misjonarzem - ojcem Suel

• Starcy często chcą z nim rozmawiać, dowiedzieć się co zgłoniło go do przybycia w ich strony ale on nie wyjawia swojej tajemnicy

• Rene dostał list z Europy, który pogłębił jego smutek

• Starcy nalegają, w końcu godzi się opowiedzieć im historię swojego życia

• Na brzegu Missisipi się umawiają dnia 21, prosi aby go nie potępiali po jego opowieści

• (zaczyna opowieśc) urodził się kosztem życia matki, miał brata, którego ojciec kochał, sam chował się z dala od rodzinnego domu (autobiograficzne)

• miał nierówny charakter… na przemian hałaśliwy i milczący

• każdej jesieni odwiedzał zamek ojcowski

• ojciec go przerażał, bał się go, odzyskiwał wesołość przy siostrze Amelii

• opowiada o czasach dzieciństwa z siostra, zabawach, za młodu „pielęgnował muzy”

• oboje mieli podobne usposobienie, chowali trochę smutku na dnie serca;)

• ojciec choruje, umiera w ramionach Renego

• pogrzeb ojca, trzeba było opuścic dom ojcowski, który stał się dziedzictwem brata. Razem z Amelią udają się do starych krewnych

• rozważa pójście do klasztoru lecz w końcu zmienił zamiar i postanowił wybrać się w podróż

• żegna się z siostrą, amelia ściska go (Rene wyczuwa u niej radośc, rozmyśla nad niestałością ludzkich uczuc)

• wspomina wizytę w pewnym mieście i pomnik (Londyn, pomnik Karola I)

• słuchał barda w górach Kaledonii (Szkocji)

• był w Italii, która ukazała mu tłum swoich arcydzieł

• wspomina też o pomnikach natury, był na szczycie Etnym

• żałuje, ze nie może cieszyć się spokojem jak Indianie (szcześliwi dzicy ! )

• Szaktas mówi, że wielka dusza Renego musi zamykać więcej boleści niż mała. Przebyli niemal całą Europę teraz niech opowiada o Francji, która jest Szektasowi znana ( za młodu bawił na dworze Ludwika XIV. Nie należy zapominać, ze Rene jest fragmentem większej całości literackiej)

• Siostra jego opuściła Paryż na kilka dni przed jego przybyciem

• Lecz czuł się bardzo samotny w ojczyźnie

• Uważany wszędzie za „Romantyczną głowę” postanawia usunąć się w jakąś odludną dzielnicę i żyć samotnie

• Lecz potem samotność, widok natury, bez przyjaciół, bez rodziny wprawiają go w stan przygniecenia nadmiarem życia

• Udręczony i opętany przez demona własnego serca

• Marzy o kobiecie ale niestety jest sam na ziemi

• Wraca odraza do życia, którą odczuwał od dzieciństwa

• Uczucie głębokiej nudy go ogarnia

• Walczył z tą chorobą ale bez skutku, postanowił rozstać się z zyciem

• Odepchnięty przez społeczeństwo, opuszczony przez Amelię

• Postanawia przed śmiercią rozsądzić swoim majątkiem, napisał do Amelii lecz siostra wyczuła w tym liście pragnienie śmierci i przyjechała do niego

• Jest bardzo uradowany, doświadcza radości i szczęścia przebywając z nią

• Lecz Amelia gaśnie, przywraca mu życie ale sama chudnie. Widział ja modlącą się, z każdym dniem pogarsza się jej stan, jakaś korespondencja jest przyczyną jej łez

• Udał się do jej pokoju, widzi listy, otwiera je i czyta ( jeden z nich przechowuje)

• Treść listu: Do Renego: Amelia pisze, że sama trawiona nieszczęściem nie może dać bratu szcześcia, wymknęła się. Zawsze miała skłonność do życia zakonnego. Przypomina, że poprzysiągł jej iż nie targnie się na swoje życie. Radzi mu znaleźć sobie jakieś zajęcie. Może w małżeństwie znalazłby ulgę. Ona udaje się do klasztoru. Dołącza akt darowizny mienia.

• On czuje jakieś tajemnice, które ukrywa przed nim Amelia

• Domyśla się, że Amelia żywi jakieś uczucie, do którego nie chce się przyznać. To tłumaczyłoby jej melancholię

• Napisał do niej, aby otworzyła przed nim serce lecz ona odpisała ale nie odsłoniła tajemnicy

• Postanowił wrócić do domu rodzinnego, stróż mówi mu, że przed kilkoma dniami jakaś dama też była odwiedzić brata, lecz zemdlała na schodach

• Zwiedza komnaty, potem każe się zaprowadzić do klasztoru, żąda rozmowy z siostrą

• Ona nie przyjmuje nikogo, piekło podsuwa mu aby zasztyletował się w kościele

• Jest świadkiem ceremonii składania ślubów przez Amelię

• On miał służyć jej za ojca, na głos jego kroków Amelia bliska jest omdlenia

• Siostra rzuca mu miażdżące spojrzenie, religia triumfuje

• Obcina jej włosy

• Amelia kładzie się na marmurze, przykrywają ją całunem, cztery pochodnie znaczą rogi

• Rene słyszy słowa siostry, która pragnie śmierci i dobrodziejstw dla brata, którego darzy występną miłością

• Rene mdleje

• Dowiaduje się potem, że siostra dopełniła obowiązku ale dostała ataku gorączki

• Postanawia opuścić Europę i wyjechać do ameryki

• Rene przychodzi pod klasztor wznoszący się nad brzegiem morza

• Wiele razy przez okno widział mniszkę

• Rene wyjezdza, żegna rodzinną ziemie

• Daje ojcu Suel list od przełozonej klasztoru. Zawiera on opowiesc ostatnich chwil siostry Amelii z Zakonu Miłosierdzia która zmarła jako ofiara swej żarliwości i poświęcenia

• Ojciec Suel w głębi mu współczuje ale na zewnątrz jest nieugięty, widzi w nim młokosa zadurzonego w chimerach, nakazuje mu wytężyć oczy a wtedy zrozumie, że wszystko na co się żali to wielkie nic

• Samotność zgubna jest temu, kto nie żyje w niej z Bogiem

• Nakazują mu, by się wyrzekł życia pełnego zgryzot

• Trzej przyjaciele skierowali się do swych chat, Rene szedł w milczeniu między misjonarzem a ślepym sachemem

• Powiadaja, iż nagony przez obu starców wrócił do małżonki ale nie znalazł przy niej szczęścia

• Zginął niedługo później wraz z Szaktasem i ojcem Suel podczas rzezi Francuzów i Neczezów w Luizjanie