Probiotyki i fizjologiczna flora bakteryjna

Probiotyki są to wyselekcjonowane kultury bakteryjne, najczęściej pałeczki kwasu mlekowego (Lactobacillus), także Bifidobacterium, Streptococcus. Probiotyki stosuje się by przywrócić naturalną równowagę flory jelitowej, także pochwy m.in. po leczeniu antybiotykami i chemioterapeutykami.

Probiotyk to „produkt zawierający wystarczającą ilość mikroorganizmów, które zmieniają mikroflorę (przez implantację lub kolonizację) w określonych segmentach organizmu gospodarza i w ten sposób wywierają korzystny wpływ na jego zdrowie”

Korzyści zdrowotne wynikające ze spożywania probiotyków są obiecujące i obejmują:

• leczenie i zapobieganie: biegunkom (rotawirusowe, poantybiotykowe)

• podnoszenie odporności organizmu

• immunomodulację

• zapobieganie i leczenie alergii

• wpływ antykancerogenny

• poprawę profilu lipidowego u osób z wysokim poziomem cholesterolu (hipercholesterolemia)

• zmniejszenie dolegliwości u osób z zespołem nietolerancji laktozy

• zapobieganie nawrotom infekcji grzybiczych i bakteryjnych pochwy

U wielu osób występuje zespół nietolerancji laktozy - cukru mlecznego, co jest wynikiem braku enzymu laktazy. Nagromadzenie nie metabolizowanej laktozy skutkuje dolegliwościami żołądkowo-jelitowymi. Nie jest wskazana całkowita eliminacja tego cukru z diety, gdyż bierze on udział we wchłanianiu wapnia. Podawanie probiotyków zmniejsza ten problem, gdyż wytwarzają one enzym β-galaktozydazę rozkładającą laktozę.

Aby produkt mleczny można było uznać za probiotyczny powinien w jednym gramie zawierać co najmniej 10 mln jednostek Bifidobacterium lub 100 mln jednostek Lactobacillus.

Fizjologiczna flora bakteryjna

Spełnia ona bardzo ważną funkcję w zapobieganiu osiedlania się patogennych drobnoustrojów, głównie poprzez działanie konkurencyjne. Poza tym flora jelitowa bierze udział przemianach pierwotnych kwasów żołdowych /dekoniugacja/ do wtórnych i ich częściowym wchłanianiu, oraz przemianach bilirubiny do sterkobillnogenu. Bakterie jelitowe są także niezbędne w syntetyzowaniu części witamin /B1, B2, D, K, PP/ oraz białek transportujących.

Bariery ochronne przewodu pokarmowego

Przewód pokarmowy, do którego światła dostają się codziennie znaczna ilość drobnoustrojów, posiada swoje miejscowe mechanizmy obronne,, do których zalicza się:

• ślinę

• pH żołądka i jelit

• czynność wydzielniczą błony śluzowej

• obecność żółci

• obecność prawidłowej flory jelitowej

• perystaltykę /czynnik mechaniczny/

Skóra

Głównie bakterie beztlenowe Gram (+)

Więcej znajduje się w miejscach wilgotnych niż suchych

Staphylococcus epidermidis

Propionibacterium

Grzyby

Jama ustna

Noworodki - poród naturalny - głównie G(+) laseczka Lactobacillus
cesarskie cięcie- skład flory bakteryjnej zależy od pożywienia

Dzieci gram (+) w kieszonkach dziąseł podczas ząbkowania

Dorośli- kieszonki dziąsłowe - Streptococcus, Peptostreptococcus, Bacterioides, Veillonella,

Górne drogi oddechowe

Nos - Staphylococcus ureus i epidermidis

Część nosowa gardła - Corynobacterium

Przewód pokarmowy

Żołądek - Mycobacterium tuberculosis i H.pylori (uznawany za czynnik chorobotwórczy)

Okrężnica - Bacterioides, Clostridium perfringens, organizmy względnie beztlenowe (E.coli, Etrerococcus), drożdżaki - C. albicans

Drogi moczowo-płciowe

Cewka moczowa - flora bakteryjna nie jest obfita, dominują G(+)

Pochwa- flora bogata w beztlenowce

Przed menopauzą- Lactobacillus - wydzielają kwas mlekowy jako produkt metabolizmu fermentacyjnego- utrzymanie kwaśnego środowiska

Po menopauzie - dominują pałeczki G(-) w kanale pochwy