Nr inwentarzowy

Regionalny Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków
w Olsztynie

KARTA FORTYFIKACJI

(niem. Johhanisburg Stellung)

Widok ogólny obiektu

warmińsko - mazurskie

Nazwa własna historyczna:

(PAK= Panzer Abwehr Kanone)

Nazwa własna współczesna:

Schron dla działa przeciwpancernego

Usytuowanie w terenie:

Obiekt znajduje się na terenie fabrycznym - skład materiałów budowlanych, pomiędzy linią torów kolejowych a ulicą Olsztyńską.

Rok powstania/okres budowy - przebudowy:

Materiał wykonania:

Opis rozwiązań konstrukcyjno - materiałowych:

Schron całkowicie zniszczony.

Pierwotnie analogiczny jak obiekt oznaczony numerem 10.

Historia obiektu/pozycji:

W skład Pozycji Piskiej (niem. Johannisburg Stellung) wchodzi Punkt Oporu Pisz (Stützpunkt Johannisburg) wraz z flankującymi - oskrzydlającymi go od północy i południa schronami
w miejscowości Wiartel i Młynno (dziś już nieistniejącej). Pozycja Piska miała zabezpieczyć przesmyki pomiędzy jeziorami Wiartel, Brzozolasek i Roś (zlokalizowanymi na południowy - zachód i północny - wschód od Pisza). Pierwsze schrony wchodzące w skład pozycji zostały wzniesione latem 1939r. w oparciu o konstrukcję ze słabo zbrojonego betonu na profilach
z blachy falistej o przekroju litery „H” (stąd potoczna nazwa „Heinrich”). Były to cztery schrony dla broni maszynowej. Jeszcze w 1939r. rozpoczęto prace związane z rozbudowaniem pozycji. Kilka z obiektów poddano wówczas modyfikacji: do dwóch schronów typu Heinrich Stand dobudowano garaże dla armat przeciwpancernych, a jeden z garaży tego typu wzniesiono jako samodzielną budowlę. W ramach pozycji wybudowano również obiekt fortyfikacji ciężkiej, który został przystosowany do prowadzenia ognia z dwóch karabinów maszynowych. W związku ze spodziewanym atakiem wojsk radzieckich umocnienia Pozycji Piskiej zostały wzmocnione w 1944r. poprzez wykopanie rowu przeciwpancernego.
W styczniu 1945r. umocnienia pozycji zostały jednak opuszczone przez oddziały niemieckie praktycznie bez podjęcia walk.

Rzut (pierwotnie istniejącego schronu):

Stan techniczny konstrukcji - zły.

Wnioski konserwatorskie:

naukowa, historyczna (dotyczy rozmieszczenia obiektów w ramach pozycji)

październik 2006 r.

Agata Grygo (na podstawie W. Rużewicz)

Fot. Ze strony internetowej http://kaczorek.easyisp.pl/pisz/

Przechowywanie negatywów

Regionalny Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków w Olsztynie

Regionalny Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków w Olsztynie	KARTA FORTYFIKACJI	Nazwa: Pozycja Piska (*niem.* Johhanisburg Stellung)
Sytuacja:	Widok ogólny obiektu	Nr inwentarzowy: 21
				Miejscowość: Pisz
				Gmina: Pisz
				Powiat: piski
				Województwo: warmińsko - mazurskie
				Nazwa własna historyczna: PAK Unterstellraum (PAK= Panzer Abwehr Kanone)
				Nazwa własna współczesna: Schron dla działa przeciwpancernego
			Usytuowanie w terenie: Obiekt znajduje się na terenie fabrycznym - skład materiałów budowlanych, pomiędzy linią torów kolejowych a ulicą Olsztyńską.	Rok powstania/okres budowy - przebudowy: 1939r.
				Materiał wykonania: żelbet

*Opis rozwiązań konstrukcyjno - materiałowych:* *Schron całkowicie zniszczony.* *Pierwotnie analogiczny jak obiekt oznaczony numerem 10.*
	*Historia obiektu/pozycji:* W skład Pozycji Piskiej (niem. Johannisburg Stellung) wchodzi Punkt Oporu Pisz (Stützpunkt Johannisburg) wraz z flankującymi - oskrzydlającymi go od północy i południa schronami w miejscowości Wiartel i Młynno (dziś już nieistniejącej). Pozycja Piska miała zabezpieczyć przesmyki pomiędzy jeziorami Wiartel, Brzozolasek i Roś (zlokalizowanymi na południowy - zachód i północny - wschód od Pisza). Pierwsze schrony wchodzące w skład pozycji zostały wzniesione latem 1939r. w oparciu o konstrukcję ze słabo zbrojonego betonu na profilach z blachy falistej o przekroju litery „H” (stąd potoczna nazwa „Heinrich”). Były to cztery schrony dla broni maszynowej. Jeszcze w 1939r. rozpoczęto prace związane z rozbudowaniem pozycji. Kilka z obiektów poddano wówczas modyfikacji: do dwóch schronów typu Heinrich Stand dobudowano garaże dla armat przeciwpancernych, a jeden z garaży tego typu wzniesiono jako samodzielną budowlę. W ramach pozycji wybudowano również obiekt fortyfikacji ciężkiej, który został przystosowany do prowadzenia ognia z dwóch karabinów maszynowych. W związku ze spodziewanym atakiem wojsk radzieckich umocnienia Pozycji Piskiej zostały wzmocnione w 1944r. poprzez wykopanie rowu przeciwpancernego. W styczniu 1945r. umocnienia pozycji zostały jednak opuszczone przez oddziały niemieckie praktycznie bez podjęcia walk.
*Rzut* *(pierwotnie istniejącego schronu):*
	Stan zachowania: Stan techniczny konstrukcji - zły. Schron zniszczony.	*Wnioski konserwatorskie:* -
	Wartość: naukowa, historyczna (dotyczy rozmieszczenia obiektów w ramach pozycji)	Data wypełnienia:	październik 2006 r.
			Autor opisu:	Adam Płoski
			Autor rysunków	Agata Grygo (na podstawie W. Rużewicz)
			Autor zdjęć:	Fot. Ze strony internetowej http://kaczorek.easyisp.pl/pisz/
			Przechowywanie negatywów	Regionalny Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków w Olsztynie