Wczeœniejsza emerytura górnicza
Z dniem 1 stycznia 2007 r. weszły w życie przepisy art. 50a-50e ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych okreœlające warunki nabywania prawa do emerytury górniczej.
Należy zaznaczyć, że na podstawie dotychczasowych przepisów art. 34, 48 i 49 ustawy emerytalnej w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2006 r. można przejœć na emeryturę górniczą, jeżeli warunki okreœlone w tych przepisach zostaną spełnione do 31 grudnia 2008 r. Wniosek o przyznanie œwiadczenia może być złożony również po tej dacie.
Zgodnie z art. 49 w związku z art. 34 ust. 2 ustawy, mężczyzna urodzony po 31 grudnia 1948 r., aby uzyskać prawo do górniczej emerytury w wieku 50 lat, musi posiadać okres pracy górniczej łącznie z okresami pracy równorzędnej i okresami zaliczanymi do pracy górniczej, wynoszący co najmniej 25 lat, w tym co najmniej 15 lat pracy górniczej, o której mowa w art. 36 ust. 1 ustawy.
Zgodnie z art. 48 prawo do górniczej emerytury bez względu na wiek i zajmowane stanowisko, przysługuje pracownikom urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r., a przed dniem 1 stycznia 1969 r., którzy pracę górniczą wykonywali pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy przez okres wynoszący co najmniej 25 lat.
Dodatkowym warunkiem przyznania wymienionych emerytur górniczych jest nieprzystąpienie do otwartego funduszu emerytalnego i rozwiązanie stosunku pracy.
Osobom urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r., które do dnia 31 grudnia 2008 r. nie spełnią warunków do emerytury górniczej na dotychczasowych zasadach, uprawnienia do emerytury górniczej ustalane są na podstawie obowiązujących od 1 stycznia 2007 r. przepisów art. 50a-50e ustawy.
Należy zwrócić uwagę, że od dnia 1 stycznia 2007 r. ustawa emerytalna nie zawiera pojęcia okresów zaliczanych do pracy górniczej. Uległ zmianie również katalog okresów pracy górniczej i pracy równorzędnej z pracą górniczą, które zostały wymienione w art. 50c ust.1 i 2 ustawy.
Przepis art. 50a ustawy emerytalnej okreœla, że górnicza emerytura przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:
1. ukończył 55 lat życia,
2. ma okres pracy górniczej wynoszący łącznie z okresami pracy równorzędnej z pracą górniczą co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 10 lat pracy górniczej okreœlonej w art. 50c ust.1.
Wiek emerytalny wymagany od pracowników: kobiet mających co najmniej 20 lat, a mężczyzn co najmniej 25 lat pracy górniczej i równorzędnej, w tym co najmniej 15 lat pracy górniczej, o której mowa w art. 50c ust. 1, wynosi 50 lat.
Przy ustalaniu prawa do emerytury górniczej uwzględnia się okresy pracy górniczej i pracy równorzędnej z pracą górniczą, będące okresami składkowymi lub nieskładkowymi w rozumieniu ustawy, z tym że okresy pracy górniczej i równorzędnej z pracą górniczą uwzględnia się, jeżeli praca ta wykonywana była co najmniej w połowie wymiaru czasu pracy.
Przepis art. 50e ustawy emerytalnej okreœla, że prawo do górniczej emerytury, bez względu na wiek i zajmowane stanowisko, przysługuje pracownikom, którzy pracę górniczą wykonywali pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy przez okres wynoszący co najmniej 25 lat. Do okresów pracy zalicza się także okresy niezdolnoœci do pracy z tytułu wypadku przy pracy albo z tytułu choroby zawodowej, za które zostało wypłacone wynagrodzenie lub zasiłek chorobowy albo œwiadczenie rehabilitacyjne, bezpoœrednio poprzedzone pracą górniczą wykonywaną pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, przypadające w czasie trwania stosunku pracy.
Ponadto prawo do emerytury górniczej na podstawie art. 50 a i 50 e przysługuje pod warunkiem, że pracownik nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego albo złożył wniosek o przekazanie œrodków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za poœrednictwem ZUS, na dochody budżetu państwa.
Do góry
Emerytura w wieku obniżonym z tytułu wykonywania pracy górniczej
Przepisy art. 39 ustawy emerytalnej, w odniesieniu do osób urodzonych przed dniem 1 stycznia 1949 r. nie spełniających warunków do górniczej emerytury przewidują możliwoœć obniżenia wieku emerytalnego wynoszącego dla kobiet 60 lat a dla mężczyzn 65 lat - o 6 miesięcy za każdy pełny rok pracy górniczej wymienionej w przepisach tego artykułu - jeżeli osoby te mają co najmniej 5 lat:
o pracy górniczej, o której mowa w art. 50c ust. 1, wykonywanej pod ziemią stale i w pełnym wymiarze czasu pracy albo
o pracy górniczej, o której mowa w art. 50c ust. 1 pkt. 4 i 5, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na odkrywce w kopalniach siarki i węgla brunatnego oraz w kopalniach otworowych siarki.
Wczeœniejsza emerytura na podstawie art. 39 ustawy emerytalnej może być przyznana również osobom urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. jeżeli osoby te podane wyżej warunki spełnią do 31 grudnia 2008 r. oraz jeżeli nie przystąpiły do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyły wniosek o przekazanie œrodków zgromadzonych w tym funduszu, za poœrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na dochody budżetu państwa.
Redakcja: Departament Œwiadczeń Emerytalno-Rentowych