TEORIA MASZYN I MECHANIZMÓW
TEMAT: Analiza kinematyczna i kinetostatyczna mechanizmu czworoboku
przegubowego
DANE
|AB|= 0,3 m
|BC|= 0,6 m
|CD|= 0,4 m
|CE|= 0,2 m
|DS3|=0,2m
|S3C|=0,2m
![]()
![]()
Schemat analizowany jest w następującym położeniu:
1. ANALIZA STRUKTURALNA MECHANIZMU
Ruchliwość mechanizmu jest równa 1.
Po odrzuceniu członu napędzającego:
Liczba członów 2 ; liczba par kinematycznych p5 3 ;
MECHANIZM JEST KLASY 2
ANALIZA KINEMATYCZNA MECHANIZMU
Wyznaczenie prędkości i przyśpieszeń liniowych punktów mechanizmu oznaczonych na
rysunku metodą grafoanalityczną (metodą planów).
Obliczam wartość prędkości punktu B
![]()
Prędkość punktu B ma kierunek prostopadły do |AB|
Obliczam prędkość punktu C
![]()
(1) VC- ┴ |CD|; VB- ┴ |AB|; VCB- ┴ |BC|
![]()
(2) VEB- ┴ |BE|
Wartość prędkości ![]()
, ![]()
odczytujemy z planu prędkości. W równaniu (2) występują 3 niewiadome wiec nie można go rozwiązać. Można jednak wyznaczyć wartość prędkości ![]()
.
![]()
;
![]()
;
![]()
;
Z planu prędkości dla równania (1) odczytuje wartość VCB=14.758 [m/s]
![]()
Równanie (2) ma teraz postać:
![]()
; można je rozwiązać wykreślnie.
PLAN PREDKOSCI
Z planu prędkości odczytano:
VB= 15 [m/s]
VE= 14.852[m/s]
VC= 14.758[m/s]
VCB=3.396 [m/s]
VEB=4.528[m/s]
Vs3=0.5*Vc=7.379[m/s]
Na podstawie planu prędkości obliczono:
![]()
![]()
WYZNACZANIE PRZYSPIESZEŃ:
Obliczam przyspieszenie punktu B
![]()
(1) ponieważ ![]()
![]()
Równanie przyspieszenia punktu C
![]()
(2) ![]()
║ CD; ![]()
┴ CD ; ![]()
║ AB; ![]()
║ BC ; ![]()
┴BC
Równanie (2) ma 4 niewiadome. Nie można go rozwiązać wykreślnie.
Wartość przyspieszeń normalnych ac i acb można wyznaczyć analitycznie.
![]()
![]()
Równanie (2) ma teraz postać:
![]()
Równanie przyspieszenia punktu E
![]()
(3) ![]()
║ EB; ![]()
┴ EB
![]()
![]()
![]()
Wartość przyspieszenia stycznego aCB odczytuje z planu przyspieszeń. ![]()
![]()
![]()
Równanie przyspieszenia punktu E ma teraz postać:
![]()
Plan przyspieszeń dla punktu E rysuję na osobnym rysunku gdyż inaczej rysunek byłby nieczytelny.
PLAN PRZYSPIESZEŃ
Z planu odczytano
aB=750[m/s2]
aC=563.52[m/s2]
![]()
![]()
aE=500.72[m/s2]
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
Na podstawie planu obliczam:
![]()
![]()
2.2 Wyznaczanie prędkości i przyspieszeń metodą analityczną.
W mechanizm wpisałem 5 wektorów. Wszystkie ich długości są stałe.
Dane:
φ1=0, φ4=180˚, φ5=90˚, l1=0,3 m, l2=0,6 m, l3=0,4 m, l4=0,5 m, l5=0,2 m
Szukane:
φ2, φ3, ω2, ω3 , ε2, ε3
ROZWIĄZANIE:
WYZNACZANIE KĄTÓW
Mechanizm zapisany wielobokiem wektorowym ma postać:
![]()
(1)
po zrzutowaniu równania na osie układu współrzędnych otrzymuję:
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
(2)
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
(3)
Po podstawieniu wartości liczbowych do równań (2) i (3)
![]()
(4)
![]()
(5)
Czyli:
![]()
(6)
![]()
(7)
Równania (6) i (7) podnoszę do kwadratu i dodaję stronami. Podstawiam następujące parametry w celu ograniczenia błędu przybliżenia
![]()
/:0,6 (8)
![]()
(9)
Podstawiam A=1,16667 ; B= -1
![]()
(10)
Przekształcam równanie (10) korzystając z zależności trygonometrycznych
![]()
(11)
Po podstawieniu wartości liczbowych oraz x=![]()
otrzymujemy:
![]()
(12)
Z równania (12) wyznaczyłem następujące wartości x :
x1=0,9828 oraz x2=0,183725
![]()
![]()
Jak widać na rysunku w zadanym położeniu mechanizmu kąt ![]()
jest prawie pełny. Szukaną wartościa kąta ![]()
jest wiec 349,35˚.
Wartość kąta ![]()
wyznaczam z równania (6)
![]()
![]()
![]()
![]()
WYZNACZANIE PRĘDKOŚCI KĄTOWYCH
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
(2)
STAŁE: ![]()
l1=0.3,l2=0.6,l3=0.4,l4=0.5,l5=0.2
ZMIENNE: ![]()
Po zróżniczkowaniu równanie (2) ma postać:
![]()
(13)
W celu wyznaczenia prędkości ![]()
w zadanym położeniu mechanizmu, obracam układ współrzędnych o obliczony kąt ![]()
Równanie (13) ma teraz postać
![]()
(14)
Ponieważ:
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
Wartość ![]()
wyznaczam obracając układ o kąt ![]()
. Równanie (13) ma teraz postać:
![]()
(15)
Ponieważ:
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
WYZNACZANIE PRZYSPIESZEŃ KĄTOWYCH
W celu obliczenia przyspieszeń kątowych różniczkuję równanie (13).
STAŁE: ![]()
, l1=0.3, l2=0.6, l3=0.4
ZMIENNE: ![]()
![]()
Przyspieszenie kątowe członu 3 wyznaczam obracając układ współrzędnych o kąt ![]()
.

![]()
![]()
Przyspieszenie kątowe członu 2 wyznaczam obracając układ współrzędnych o kąt ![]()
.

![]()
![]()
Porównanie wyników analizy kinematycznej |
||||
|
AKM |
Met. Wykr. |
Met. Analit. |
|
1 |
VB |
15.00055 |
15 |
---- |
2 |
VC |
14.760074 |
14.758 |
---- |
3 |
VE |
14.850267 |
14.852 |
---- |
4 |
Vs3 |
7.3800369 |
7.379 |
----- |
5 |
ω2 |
5.6114043 |
5.66 |
5.608 |
6 |
ω3 |
36.900187 |
36.895 |
36.8835 |
7 |
aB |
749.99722 |
750 |
---- |
8 |
aC |
562.82761 |
563.52 |
---- |
9 |
ae |
500.63805 |
500.72 |
---- |
10 |
as3 |
281.4138 |
281.75 |
---- |
11 |
ε2 |
311.80378 |
311.6 |
312.71419 |
12 |
ε3 |
-352.9672 |
363 |
-354.343 |
ANALIZA KINETOSTATYCZNA
3.1 Przyjęcie mas, momentów bezwładności oraz siły oporu.
Tylko człon 3 jest traktowany jako masowy.
Przyjmuję masę członu 3 m3=5[kg]
Przyjmuję wartość siły zewnętrznej P=2000[N]
3.2 Obliczanie sił i momentów od sił bezwładności
![]()
![]()
Przyjmuję moment bezwładności członu 3
Promień bezwładności I3=0.6
![]()
Moment od sił bezwładności:
![]()
![]()

3.3 Wyznaczanie reakcji w parach kinematycznych i momentów równoważących.![]()

l1=0,1966m
l2=0,0515m
Równania równowagi sił zewnętrznych i reakcji działających na człony 2 i 3
![]()
![]()
(1)
W celu wykreślnego rozwiązania równania należy wyznaczyć składowe styczne:
![]()
![]()
=0 ![]()
![]()
![]()
=0 ![]()
Należy zmienić zwrot reakcji stycznej 03
Równanie (1) zawiera teraz tylko 2 niewiadome:
![]()
PLAN SIŁ
Z planu sił odczytano:
R03=1245[N]
R12=659[N]
3.4 Analiza sił działających na człon napędzający.
Równanie równowagi
![]()
![]()
R01=659[N]

![]()
![]()
Mr1=74.059723 [Nm]
3.5 Sprawdzenie poprawności obliczeń momentu równoważącego metodą mocy chwilowych.
![]()
![]()
![]()
![]()
Mr=80.56[Nm]
Błąd wynika z niedokładności odczytu prędkości, sił i kątów na planach oraz z zastosowanych przybliżeń.
15