PIERŚCIEŃ WIELKIEJ DAMY (1872)

Wstęp Norwida:

• pisze o białej tragedii

• o braku w pełny sposób przedstawionego charakteru kobiecego

• niewystarczalności interpunkcji

• różnicy między naśladownictwem a zbudowaniem

Treść:

OSOBY

Hrabina Maria HARRYS (wdowa)

MAK-YKS, daleki krewny jej męża

MAGDALENA TOMIR, poufna Hrabiny

Graf SZELIGA

Sędzia KLEMENS DUREJKO

KLEMENTYNA, żona Sędziego

SALOME, odźwierna

MAJSTER ogni-sztucznych

KOMISARZ-POLICJI I

STRAŻ STARY-SŁUGA

NOWY-SŁUGA - SŁUŻĄCA

PANIENKI Z PENSJI - GOŚCIE  

Rzecz dzieje się w dziewiętnastym wieku w Willi-Harrys i jej pobliżu.

Akt I

Scena I

• monolog MAK-YKSa, dzieli się chlebem z ptakami

• „raz dostrzegłem JĄ... PRZYCZYNY NIE WIEM”.

Scena II

• Salome przychodzi do MAK-YKSa ostrzega go o kontroli Durejki (M.Y. Zalega z opłatami), prosi go o wstawiennictwo do Hrabiny (pomoc w skontaktowaniu się z synem)

• M.Y. Tłumaczy dlaczego mieszka w takich warunkach – hrabina młodą wdową nie chce narażać siebie i innych na plotki; anioł wiele dobra czyni, wstawi się za S., ale niczego nie obiecuje, bo Hrabinie zdaża się zapominać, on sam tylko dalekim powinowatym

• S. mówi o planach Durejki, który sprowadzić chce do domu jakiegoś „obcego”

Scena III

• monolog M.Y., rzucił ptakom ostatnie okruchy własnego chleba, Hrabina nie wie o jego biedzie - „zapomniała”; z okna jego pokoju widać pokój Marii

Scena IV

• Szeliga szuka pokoju z którego byłby widok na pokój Marii, Sędziemu mówi, że prowadzi obserwacje astronomiczne; M.Y. Wyrzucony pod strych

• Durejko o Mickiewiczu; Szeliga – kopalnie i diamenty

Scena V

• Sędzia bardzo zadowolny z tak wypłacalnego lokatora, postanawia wyrzucić M.Y. (lub przenieść go na strych);

• Sędzina podekscytowana – Hrabina posłała po listę panien, chce je zaprosić na „wieczorynek”

• dyskusja Sędzia-Sędzina

• Salome: „cichym ludziom świat miejsca żałuje”; wychwala do Szeligi Hrabinę

Scena VI

• Szeliga: „tylko podróżnik umie podróżować we własnych stronach” i odkrywać tam diamenty

• Sz. odkrywa w M.Y. Nieszczęśliwego wielbiciela

• M.Y.: Zaś pochodzę ja, zaprawdę, z owych, O których mówiliśmy pierwej, Składowych ciał, nie wytrzymujących Parcia chemicznego Europy...

• obiecują sobie wzajemne wsparcie

Akt II

Scena I

• rozmowa Magdaleny i Hrabiny; Hr. „skłamała” Szelidze mówiąc mu o swoim „możliwym” ślubie; telegram którego treści sama nie jest w stanie rozszyfrować robi to za nią M., Sz. Ma zamiar ją odwiedzić

• o M.Y. Też „zapomina” - traktuje go jako dobrego chłopczynę – ładny byłby z niego kapucyn, można by go też ożenić

• o wszystkim H. Zapomina, wszystko musi za nią robić Magdalena

• H. ubiera się przy nim „to nie jest człowiek”; M.Y. Słyszał – wycofuje się

Scena II

• M. wydaje zarządzenia i przyjmuje Szeliga

Scena III

• rozmowa M i Sz. Nie tylko Hrabinie; o życiu, sprawach politycznych, Europie; bardzo dobrze im się rozmawia

Scena IV

• powrót H. Zimne przyjęcie Sz.

• Sz.: Świat trucizną, bo kształci, a nie rozwija

Scena V

• rozmowa M. z Sz.;

Scena VI

• Magdalena i Sztukmistrz – fajerwerki pierścienie

• M. robi wyrzuty Hr.- sama nie wie czego chce, oburzyła się gdy zobaczyła ręce złączone M i Sz. I w ten sposób objawiła uczucia – H. Bardzo dziecinna, zazdrosna, chciałaby całą uwagę skupiać na sobie; i miłość wszystkich

• H. nic nie rozumie!

Akt III

Scena I

• podwieczorek; Hrabina „ziębi” Sz.

• Sędzia ciągły pietyzm przysłów

• gra w pierścień

• Sz. z M. odchodzą do drugiego pokoju

Scena II

• monolog M.Y., chciał popełnić samobójstwo, ale dobrze Byron mówił, że nastrój od zapełnienia żołądka zależy

• M.Y. Odgoniony od jedznia przez Sędzinę – ma zbierać fanty

Scena III

• pierścień (talizman Marii) ginie, wstążka się przerwała

Scena IV

• Sędzia sprowadził policję, przeszukiwany każdy

• Hrabina zawstydzona wzywaniem policji i przeszukiwaniami

Scena V

• M.Y.nie pozwala siebie przuszukać, ma pistolet, jedznie poupychane w kieszeniach, skarża go Sędzia o kradzież, Hrabina broni

• chcą zrobić z M.Y. Wariata, ten wyznaje prawdę, Hr, że mu pierścień darowała (oszukuje)

• pierścień był zawieszony, odnalazł się

Scena VI

• M.Y. W złym stanie, wstyd, odtąd jego imię będzie w niesławie

• Hrabina oświadcza się M.Y., ten podejrzewa, że to pod wpływem chwilowych uczuć;

W zasadzie nie wiadomo jak cała historia się kończy. Szeliga prawdopodobnie związuje się z Magdaleną, ale co z Hrabiną i M.Y.? Nie wiadomo czy się pobiorą i czy po ślubie będą szczęśliwy. Czy Hrabina rzeczywiście się zmieniła?