Zrozumieć emocje, rozdział 5 – Mózgowe mechanizmy emocji


Kartezjusz – opisał mechanizm ODRUCHU :

bodziec -> receptory zmysłowe -> nerwy czuciowe -> mózg -> przełączniki ->nerwy ruchowe -> mięśnie

Obszary uważane za ważne dla przekazów nerwowych związanych z emocjami :

Działania uruchamiane przez emocje nie są wyłącznie reakcjami. Są generowane przez samoregulujący system oparty na wewnętrznych reprezentacjach celów i porównaniu zdarzeń z innymi celami.

Ludzie i zwierzęta nie wykonują po prostu odruchowych reakcji na zdarzenia, lecz tworzą wzorce działania typu planów, które są charakterystyczne dla gatunku.


Teoria Cannona-Barda :

Eksperyment : Koty pozbawione kory nowej miały tendencję do nagłych, nieuzasadnionych ataków na oślep -> „wściekłość pozorna”.

Również kot pozbawiony całego przodomózgowia z wyjątkiem szczątka międzymózgowia i skrawka układu prążkowanego.


WZGÓRZE jest ośrodkiem ekspresji emocji w reakcji na bodźce, a KORA działa hamująco na tę ekspresję.


Hipoteza Hughlinga-Jacksona : najniższe poziomy mózgu – reakcje na proste bodźce, postawę ciała, ruchy; wyżej – emocje modyfikujące te reakcje, najwyżej – kora kontroluje poziomy niższe (alkohol zmniejsza aktywność najwyższych poziomów i odhamowywuje niższe – dlatego ludzie pod wpływem alkoholu zazwyczaj zachowują się prymitywnie)


MacLean – teoria wzajemnych relacji między częściami mózgu

Ludzkie przodomózgowie składa się z 3 odrębnych systemów (powstałych w odrębnych fazach ewolucji). Każdy obszar ewoluował przez nawarstwianie się tego, co już istniało. Wszystkie starsze struktury mają połączenia z tymi, które wyewoluowały później.


Układ prążkowany :

Zajmuje się planowaniem i generowaniem wyjściowych skryptów życia codziennego i zachowań opartych na modyfikowaniu tej aktywności w reakcji na działanie innych przedstawicieli gatunku.


4 sygnały komunikacyjne dla innych członków gatunku :

  1. sygnał sygnatury („to ja!”)

  2. sygnał wezwania

  3. sygnał zalotów

  4. sygnał uległości

6 rodzajów zachowania :

  1. rutynizacja (uczenia się rutynowego zachowania)

  2. imitacja (mimikra)

  3. tropizm

  4. zachowania powtarzalne

  5. ponawianie próby

  6. zachowania zwodnicze

Uszkodzenie prążkowia – pląsawica Huntingtona – niezdolność do organizacji codziennych aktywności

Układ limbiczny :

Samozachowanie poprzez aktywność odżywania się i rywalizacji z innymi o zasoby oraz zachowania gatunku, opieki i dziecięcego przywiązania się.

Łączy się z podwzgórzem (które kontroluje AUN, ale też poprzez przysadkę kontroluje ukł. Hormonalny).

Zespół Kluvera-Bucy'ego -> uszkodzenie ciała migdałowatego

Autostymulacja – Olds i Milner, szczury -> układ nagrody

Wzorce charakterystyczne gatunkowo nie są sztywne, lecz wrażliwe na środkowisko.


Glickman i Schiff :


MacLean : 6 rodzajów emocji występujących w tzw. padaczce psychomotorycznej (obejmującej tylko układ limbiczny) : uczucie pragnienia, strachu, gniewu, przygnębienia, uczucia podniosłe, serdeczność.

Funkcją ukł. limbicznego jest łączenie bodźców ze świata zewnętrznego z bodźcami wewnątrz ciała.


Emocje a kora nowa :

Info z lewej strony do prawej półkuli i na odwrót.

Lewa półkula : mowa, analiza, symbolizm

Prawa : rozpoznawanie emocji


Emocje pozytywne są silniej reprezentowane po lewej stronie, a negatywne po prawej, BO u większości ludzi zbliżanie się do czegoś wiąże się z sięganiem po to prawą ręką (lewa półkula).


Gdy działania polegają na zbliżaniu się – tonacja +.

Gdy na oddalaniu – tonacja -.


Ciało migdałowate – komputer emocjonalny :

LeDoux – ciało dokonuje ewaluacji materiału zmysłowego na wejściu z pkt. Widzenia jego znaczenia emocjonalnego

Ma połączenia z korą i podwzgórzem. Otrzymuje informacje wzrokowe i słuchowe przez wzgórze. Jest odpowiedzialne za ocenę poznawczą.


Neurochemia, modulacja i emocje :

  1. Przekaźniki.

  2. Hormony.

  3. Neuromodulatory.