Marta Bogdanowicz – Ryzyko dysleksji. Problem i diagnozowanie

Skrót

1. Gotowość szkolna:

   1. Deuchler – inteligencja 1907-1908

   2. szkoła lipska – K. Penning (1926): db stan zdrowia + inteligencja + sprawność funkcji poznawczych

   3. szkoła wiedeńska – Bühler (1930-1950)

   4. Baley (1958): zdolność uczenia się w grupie

   5. Szuman (1962): harmonijność rozwoju

   6. teoria relacyjna (Ausbel 1959) – odpowiedniość pomiędzy możliwościami dziecka a wymaganiami szkolnymi

2. Ryzyko dysleksji – NIE: stan braku ogólnej zdolności do sprostania wymaganiom szkoły, ALE brak zdolności do nauczenia się określonych umiejętności.

3. Gotowość do nauki czytania i pisania (Brzezińska)

   → stan, w którym dziecko zaczyna przejawiać wrażliwość na znaki, ich istotę i znaczenie dla procesu komunikowania się ludzi. Czas wejścia przez dziecko w ten etap wyznacza:

• proces dojrzewania

• trening wychowawczy

• doświadczenie

4. Rodzaje gotowości do nauki czytania i pisania:

   1. Psychomotoryczna – opanowanie techniki

      problemy: gdy deficyty funkcji wzrokowo-przestrzennych/ słuchowo-językowych/ motorycznych/ integracji

   2. Słownikowo-pojęciowa – rozumienie znaczeń (zależne od doświadczenia)

   3. Emocjonalno-motywacyjna – odkrywanie mowy pisanej jako formy komunikacji

      Problemy: gdy brak motywacji (np. gdy dziecko dostaje wszystko gotowe)

5. Gotowość wg Spionek

   Węższe rozumienie: aspekt psychomotoryczny – z punktu widzenia rozwoju funkcji wzrokowych, słuchowych i ruchowych uczestniczących w czynności czytania i pisania.

6. Diagnozowanie

   3 stanowiska:

• analityczne – badanie poziomu funkcji

• globalne – zdolności analizy i porządkowania

• nauczające – uwzględniające proces uczenia się

7. Nierówny start szkolny wynika z:

• braku zapisów

• braku badań przesiewowych

• dowolności w realizacji programów

• braku informacji

• oddzielenia nauki pisania i czytania (a powinno być globalne)

8. Terapia pedagogiczna → systematycznie prowadzone zajęcia korekcyjno-kompensacyjne, najlepiej pod kierunkiem nauczyciela-terapeuty, np. w zespole korekcyjno-kompensacyjnym w przedszkolu lub szkole, które są codziennie kontynuowane w domu, przez rodziców.

Dostosowanie wymagań do możliwości ucznia w systemie oceniania wewnątrzszkolnego nie oznacza ich obniżania, lecz jest równoznaczne z określeniem, w jakich zakresach wymagania te powinny być zmniejszone, a w jakich podwyższone.

Terapia dotyczy dzieci, u których mogą się pojawić w wieku szkolnym specyficzne trudności w czytaniu i pisaniu

→ wg Krasowicz-Kupis: związek pomiędzy rozwojem funkcji metajęzykowych - fonologicznych i syntaktycznych, a stopniem opanowania umiejętności pisania we wszystkich formach, zarówno z materiałem sensownym jak i bezsensownym.

9. Badania międzynarodowe:

   1. Bradley – zadania z rozpoznawaniem rytmów

   2. Walsh, Price – problemy z nazywaniem obrazków

   3. Badian – badania: pamięci słów, zdolności ortograficznych, nazywania kolorów

   4. Seymour – trening wczesnych umiejętności fonologicznych w zakresie świadomości rymów

10. Ryzyko dysleksji – objawy w różnych okresach życia dziecka – książka, s. 57-63