Wprowadzenie

→wcześniej XVIII wiek opisywany przez pryzmat Francji, zmiana w latach 70

→ oświecenie jako proces, zjawisko nie poddające się definicyjnym uogólnieniom, jedność i różnorodność

→ polska formacja oświeceniowa '40 XVIII- '20 XIX

R1 Problemy uniwersalizmu i rodzimości

→ punktem odniesienia dla jednorodnej wspólnoty pozostaje Paryż

→ relacje z podróży uwydatniają różnice

→ problem tożsamości i różnicy, kultura narodowa a inne kultury narodowe, stosunek do tego co obce, „obywatelstwo świata”, uniwersalność harmonijne współistnienie tożsamości i różnicy, oświecony rozum zyskał tożsamość, dążył do identyczności, praw uniwersalnych, podporządkować inność kulturową paradygmatom europejskim

→ ubiór, fryzura pokazuje kim się jest, znaczący u bohaterów przedstawień teatralnych, problem stroju narodowego

→ fircyk (świstak, pustak) modny francuski strój, rozrzutność, szokujące zachowanie, pogarda dla tradycji, fascynacja cudzoziemszczyzną, lekceważenie religii, wolnomyślicielstwo

→ mędrek postawa ideowo- moralna, pozorna mądrość importowana, narzuca innym przekonanie o własnej wielkości, modny ubiór, pogarda tradycji

→ dama modna

→ wezwania do szanowania ojczyzny, ostrzeżenie żeby tubylcy nie stali się obcymi na własnej ziemi

→ Kołłątaj potrzeba zachowania ustroju monarszego, Staszic ustrój republikański i rodzime obyczaje

→ uniwersalizm i rodzimość współistniały i dopełniały się w pl XVIII, przywiązanie do dziedzictwa antycznego i uniwersalnych treści chrześcijaństwa

R3 w kręgu myśli utopijnej: utopie przyszłości- utopie przeszłości

→