PIEL. CHIRURGICZNE

CHOROBY NCZYŃ KOŃCZYN DOLNYCH: MIAŻDZYCA, NIEWYDOLNOŚĆ ŻYLNA

MIAŻDŻYCA

uogólniony proces dotyczący wszystkich tętnic, pęknięcie nieswoistych blaszek tworzy materiał zatorowy. Miażdżyca tt.dolnych dotyka ok.50% populacji >40 r.ż, nie można jej wyleczyć jednak można spowolnić jej postęp.

Zakrzepica na blaszce miażdżycowej- ostry incydent:

-ostre zamknięcie tętnic

-udar mózgu

-niedokrwienie mięśnia sercowego

czynniki ryzyka:

a) niemodyfikowane

wiek, płeć, czynniki genetyczne, rasa, pochodzenie etniczne

b) modyfikowane

cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, otyłość, palenie tytoniu, zaburzenia gospodarki lipidowej, mała aktywność fizyczna, nieprawidłowe żywienie

NIEDOKRWIENIE KOŃCZYN DOLNYCH

chromanie przystankowe

-wysiłkowy, skurczowy, męczący ból w kończynie, występujący w grupach mięśni a nie w stawach

-powtarzający się codziennie na tym samym poziomie, całkowicie ustępujący po 2-3min.

-po wysiłku fizycznym występuje ponownie po takim samym dystansie

-spowodowany niedostatecznym dopływem krwi do pracujących mięśni

skala FoNntaine'a

skala określająca stopień niedokrwienia kończyn dolnych

Iº brak objawów klinicznych

IIº chromanie przystankowe: gr.A dystans ↑ 200m

gr.B dystans ↓ 200m

IIIº ból spoczynkowy bez zmian martwiczych, występują bóle nocne

IVº ból spoczynkowy z martwicą lub owrzodzeniem skóry

diagnostyka

-wywiad

-badania fizykalne (badanie dotykiem, zabarwienie, ocieplenie)

-ocena bólu i dystansu

-badania laboratoryjne (krzepliwość krwi, lipidogram)

-wskaźnik kostka-ramie [ABPI]

-USG (duplex scan)

-arteriografia

Postacie miażdżycy kończyn dolnych:

1. Zespół Leriche’a

-dot. Naczyń biodrowych

-brak tętna na tętnicach udowych

-pojawia się chromania udowa i pośladkowa-> łydek

-dość szybko pojawia się impotencja

2. niedrożność tętnicy udowej i pośladkowej

3. niedrożność obwodowa

4. niedrożność wielopoziomowa

Zalecenia pielęgnacyjne:

• higiena skóry kończyn dolnych

• zapobieganie upośledzeniu krążenia krwi

• zapobieganie urazom

• unikanie krzyżowania nóg, nadmiernego zginania w kolanach, noszenie obcisłej bielizny i odzieży oraz elastycznych skarpetek

• trzymanie nóg poniżej poziomu serca

• aktywność ruchowa, systematyczne zwiększanie dystansu chodzenia

• zaprzestanie palenia tytoniu

ćwiczenia Bürgera-Allend

• pozycja leżąca na plecach

• opuszczenie stóp na podłogę na 5-10min

• unoszenie nóg pod kątem 49°-90°

opieka nad chorym z III-IV stopniem niedokrwienia

• możliwość wystąpienia bólu i zmian martwiczych kończyny

cel: redukcja dolegliwości bólowych i wczesne rozpoznanie zmian w kończynie

-ułożenie kończyny poniżej poziomu serca

-podaż leków p/bólowych

-obserwacja wyglądu kończyn

-przygotowanie do zabiegu

-opieka pooperacyjna

• konieczność amputacji kończyny

cel: przygotowanie chorego i zapobieganie powikłaniom pooperacyjnym (obrzękom i przykurczom)

-wyjaśnienie choremu konieczności amputacji

-wyjaśnienie możliwości założenia protez i powrotu do normalnego życia

-ciągłe oddziaływanie na psychikę w celu uzyskania akceptacji poniesionej straty, zaistniałej sytuacji

• traktowanie kikuta

-bandażowanie stożkowe

-ćw. Izometryczne

-wczesna nauka chodzenia

PRZEWLEKŁA NIEWYDOLNOŚĆ ŻYLNA [PNŻ]

Jest kliniczną manifestacją nadciśnienia żylnego w żyłach kończyn dolnych. Dotyka w 47% kobiet i w 36% mężczyzn/

Zmiany są obserwowane w:

1. ściana naczyń krwionośnych

Uszkodzenia, obniżenie elastyczności, podatność na rozciąganie, poszerzenie, wzrost przepuszczalności

2. zastawki żylne

Niedomykalność zastawek-> powrót krwi żylnej do obwodu

3. światło naczyń żylnych

Niedrożność, obturacja

4. pompa stawowo-mięśniowa

Rodzaje PNŻ:

• pierwotna i wrodzona

uwarunkowane genetycznie nieprawidłowości w budowie zastawek i mniejsza sprężystość tkanki łącznej

• nabyte

stany zapalne, czynniki zakaźne, nowotwory, toksyny, nikotyna, alkohol, ciąża, poród

leczenie:

1) chirurgiczne

-trwałe usunięcie zmienionych chorobowo naczyń

-zniesienie nadciśnienia żylnego i obrzęku

-trwały efekt kosmetyczny

2) zachowawcze

-farmakoterapia

-fizykoterapia

-kompresoterapia

Stosowanie ucisku na kończynę ma na celu:

-przeciwdziałanie wzrostowi ciśnienia krwi w żyłach powierzchniowych.

-zwiększenie przepływu krwi w żyłach głębokich

-zmniejszenie obrzęku

Zasady stosowania ucisku:

-po przebudzeniu, przed wstaniem z łóżka

-zaczynać od stopy, pozostawiając palce wolne

-stopniować siłę ucisku, najsłabszy przy stopie, najsilniejszy w okolicach kostki

-stosować okrężne zwoje nachodzące na siebie dachówkowo

-założone na tyle ściśle, żeby nie można było wsadzić ręki między zwoje, tętno musi być wyczuwalne

Czynniki ryzyka zakrzepicy:

Triada Virchoffa:

-zastój żylny

-nieprawidłowy skład krwi, niedokrwistość

-uszkodzenie ściany żyły