Późne dzieciństwo – młodszy wiek szkolny

• rozpoczyna sie wraz z podjęciem nauki w szkole – 6-7 r.ż.

• Kończy wejściem w okres dorastania – 10-12

• wg Freuda – tzw okres latencji

• gotowość szkolna – dotyczy przygotowania dziecka do opanowywania elementarnych kompetencji szkolnych. Odnosi się do sfer psychomotorycznych, słownikowo-pojęciowych, emocjonalno-motywacyjnych.

ROZWÓJ FIZYCZNY I MOTORYCZNY.

Rozwój fizyczny.

• Okres jednostajnego tempa wzrastania

• typowe dziecko w wieku 7 lat ma około 120-127 cm wzrostu i waży 22-26 kg

• w wieku 11 lat – 142-150 cm wzrostu i waży 33-43 kg

• ten okres jest okresem fizjologicznego pełnienia – przewaga tempa przyrostu masy ciała nad tempem wzrastania

• doskonalenie układu nerwowego- dalsza mielinizacja, jednoczesny spadek gęstości istoty szarej na skutek przycinania synaps, wiąże się z rozwojem tych struktur poznawczych, które odpowiadają za rozwój wyższych procesów i czynności poznawczych

• zmiany w systemie kostnym – osyfikacja kości nadgarstka (zmiana chrząstek w kości) oraz zmiana uzębienia – przed okresem dojrzałości dziecko ma już wszystko zęby stałe (z wyjątkiem ósemek)

• zaczynają zaznaczać się różnice somatyczne zależne od płci

• sylwetki młodszych dzieci różnią się nieznacznie – lecz ulegają stopniowym przekształceniom – wydłużenie kończyn oraz rozrost stóp

• ok 11 gdy dziewczęta zaczynają skok pokwitaniowy zaczynają górować nad chłopcami wzrostem i masą ciała – zachowanie i sposób bycia sprawia wrażenie, że mogą być starsze od rówieśników chłopców

Sprawność motoryczna.

• Rozwój motoryczny w wieku szkolnym ma dwie fazy – pierwsza to 3-4 lata nauki – dojrzewanie układu nerwowego, doskonalenie funkcji układu obwodowego oraz mięśniowego i stawowego > szybkie wzbogacanie ruchów manualnych – w tym wieku dzieci doskonalą sprawność rysunkową – ubieranie się, uczą się pisać i wykonywać różne prac ręczne – dzięki temu czynności ruchowe stają się bardziej precyzyjne i jest ich coraz więcej. Dzieci w tym wieku są wyjątkowo ruchliwe – między 7 a 9 r.ż w porównaniu z innymi okresami – zaznacza się przewaga ilościowa ruchów rąk i nóg w czasie trwania godziny

• Druga faza – rozpoczyna się w klasie 4 (ok 10 roku życia) – możemy tutaj mówić o przystosowaniu dziecka do wymagań szkolnych; zmniejsza się ruchliwość, działania ruchowe stają się bardziej celowe, ekonomiczne i uporządkowane; dzieci potrafią przyswoić skomplikowane układy ruchów (zadania sportowe); osiągają właściwe proporcje ciała i koordynacje ruchową – nowych ruchów uczą się łatwo; łatwo uczą się czynności sportowych, muzycznych, malowaniu – szczególnie jeśli czynności te podejmowane są z własnej motywacji dziecka

• podejmowaniu czynności towarzyszy zainteresowanie jego efektem

• ten etap nazywany jest etapem dziecka doskonałego – z uwagi na wszechstronność rozwoju we wszystkich aspektach motoryki.

ROZWÓJ POZNAWCZY.

Rozwój myślenia logicznego.

• Myślenie dziecka staje się logiczne, elastyczne i zorganizowane

• rozwój operacji logicznych – zinterioryzowane, zintegrowane i odwracalne czynności umysłowe

• materiałem tych czynności są obrazy umysłowe i wyrażane są na zewnątrz poprzez symboliczne zastępniki

• czynności umysłowe dotyczą relacji między przedmiotami i tworzą układy złożone z czynności jednego rodzaju

• czynności te są odwracalne

• myślenie ma charakter konkretny

• zdolne jest do myślenia indykcyjnego

• dziecko poznaje dwie formy odwracalności – inwersję i wzajemność.

• Odwracalność jest związana z opanowaniem zasady zachowania stałości

• stałość liczby pojawia się jako pierwsza – 5-6 rok życia

• 2 lata później – zasada zachowania stałości w odniesieniu do masy, powierzchni i ilości cieczy

• stałość ciężaru – 9-10

• stałość objętości – 11-12 rok życia.

• W tym okresie następuje zmiana w sposobie myślenia – decentracja – wykorzystanie wszystkich widocznych cech bodźca/ różnych aspektów obserwowanego stanu

• logiczne rozwiązywanie problemów jest możliwe dzięki opanowaniu szeregowania (porządkowanie przedmiotów według różnic) oraz klasyfikacji (grupowanie przedmiotów według podobieństw)

• przy szeregowaniu dziecko opiera się na rozumieniu przechodniości (jeśli A jest większe od B, a B większe od C to A jest większe od C)

• przy klasyfikacji jest to rozumienie inkluzji klas (zawierania zbiorów)

• dziecko wcześniej potrafi szeregować wg długości (7-8); wg wagi (9-10); objętości (11-12)

• rozwijają się nowe formy reprezentacji – bardziej zaawansowane formy obrazów umysłowych (antycypacyjne, kinetyczne oraz transformacyjne) i pojęcia

• w okresie operacji konkretnych dziecko dostrzega nie tylko stan początkowy i końcowy ale także przekształcenia,

• dzięki temu koło 7 roku życia zdolne jest do antycypacji ruchu przedmiotów; a w późniejszym wieku potrafi także wskazać dokładną kolejność ruchów i relacji między nimi, jak również przekształceń obiektów wraz z kolejnymi stadiami sekwencji transformacji

• w okresie operacji konkretnych następuje rozwój wielu pojęć konkretnych i abstrakcyjnych

• dziecko doskonali rozumienie pojęć przyczynowości, przestrzeni, czasu i prędkości

• 7-8 – są zdolne do przyjmowania fizycznej perspektywy drugiej soby

Zmiany rozwojowe w przetwarzaniu informacji.

• Zmiany w funkcjonowaniu procesów przetwarzania informacji w okresie późnego dzieciństwa dotyczą: zwiększenia zasobów poznawczych (zmniejszenie potrzebnego czasu na wykonanie zadania umysłowego)

• Zwiększają się zasoby pamięci operacyjnej i możliwość wykonywania większej ilości zadań

• uwaga staje się w większym stopniu dowolna, selektywna i planowa, zwiększają się także możliwości adaptacji uwagi

tutaj miejsce na pamiec, spoleczny, obrazy, osobowosc...

Formy aktywności.

• Więcej czasu dziecko spędza na planowanym uczeniu się – jest to główna aktywność

• jednak nadal ważna zabawa i rozrywka

• zabawa zmienia postać na zaawansowane zabawy konstrukcyjne oraz gry i zabawy z regułami

• działania konstrukcyjne – mają charakter celowy, planowy, podporządkowany realizacji zaplanowanego z góry wytworu i poszukiwaniu odpowiednich środków do jego realizacji

• stopniowo staje się to majsterkowaniem (najpierw rozkładanie na części, potem realizacja własnych pomysłów)

• rysunek nadal jest obecną formą aktywności – rysunek staje się bogatszy w szczegóły, dziecko dba o poprawność postaci i jej relacji do innych obiektów

• kolo 7-8 dziecko stara się zachować realizm wizualny – próbuje przedstawić ludzi takimi, jacy są naprawdę, zaznacza kontur sylwetki, rysuje wiele szczegółów (brwi, palce) zachowuje proporcje ciała

• częściej starają się przedstawić dynamikę w rysunku oraz charakter interakcji łączących przedstawione postacie oraz emocje

• emocje wyraża początkowo w mimice twarzy, potem również w postawie ciała

• w okresie późnego dzieciństwa zaznaczają się różnice w rozwoju umiejętności graficznych

• następuje rozwój rozumienia zasad i reguł i ich znaczenia dla przebiegu gier

• wzrost przestrzegania reguł, wykluczanie osób nieprzestrzegających

• większość czasu dzieci spędzają na planowanych przez rodziców zajęciach – zabawach zespołowych i grach sportowych

• aktywność różnicuje się w zależności od płci – aktywność częściej podejmowana jest w grupach jednorodnych – chłopcy – zajęcia sportowe ale również tzw przepychanki – bójki, gonitwy, zapasy – są one ważne w ustaleniu hierarchii grupowej oraz rozwoju społecznym

• dziewczynki natomiast mniej angażują się fizycznie ale np. Chętnie uczestniczą w zajęciach plastycznych

• podział ten wynika również z kulturowego wyobrażenia jak powinni zachowywać się chłopcy a jak dziewczynki

• wzrasta znaczenie zabaw receptywnych- korzystają z telewizji, komputera,

• chłopcy częściej filmy przygodowe, dziewczynki – seriale z mamami,

• samodzielne korzystanie z internetu