Traktat z Maastricht ← poprawnie

1. Traktat z Maastricht – luty 1992 (wszedł w życie 1993)

• od tego momentu Unia Europejska (wcześniej była tylko wspólnota)

• jest traktatem reformującym, ale też założycielskim

  • jedna ze wspólnot europejskich (gospodarcza) zostaje zmieniona we Wspólnotę Europejską

  • tworzył nową organizację międzynarodową – Unię Europejską

    • miała stanowić rozszerzenie dotychczasowego procesu integracji

    • pierwszy filar – gospodarka - wszystko to co już mieliśmy w procesie integracji (gospodarcze, wszystkie dotychczasowe osiągnięcia)

    • drugi filar – nowa dziedzina współpracy – wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwo

    • trzeci filar – współpraca sądowa i spraw wewnętrznych (policja, przekazywanie informacji dot. postępowań karnych)

    • dach świątyni – wspólne cele i wartości

    • fundament – wspólne regulacje dot. wejścia członków do UE, kwestia zmiany traktatów, procedury wprowadzające (co kiedy i jak zacznie obowiązywać)

    • pierwszy filar – współpraca o char. ponad krajowym – kwalifikowane podejmowanie decyzji (np. Parlament Europejski ma coś do powiedzenia)

    • drugi i trzeci – międzyrządowe podejmowanie decyzji. Reżim tylko międzyrządowy

    • drugi i trzeci – międzyrządowy char. działań (sensu scriptum?) tylko i wyłącznie rządy państw członkowski decydują, i tylko jednomyślnie. Nie dopuszczalne interpretowanie prawa przez Trybunał Sprawiedliwości

• zmienił nazwę z Rada Wspólnot na Radę UE. - nowa nazwa – procedura współdecyzji

  • gdy rada i parlament nie mogą dojść do porozumienia (obalają swoje poprawki) powoływany jest komitet pojednawczy

    • 3 miesiące na podjęcie decyzji. Jeśli nie dojdzie do porozumienia, cała procedura jest likwidowana)

• w ramach wspólnot mamy : Trybunał Europejski, Rada UE, Radę Europejską, TS,

  • Unia Europejska korzysta z tych organów tylko na zasadzie wypożyczenia (nie należą one do UE, tylko do organizacji wspólnot)

  • Rada Europejska – głowy państw i szefowie rządów ('74) – pierwszy i przez długi czas jedyny organ europejski ← tylko ta instytucja po traktacie z Maastricht

• wprowadził ramy czasowe dla wprowadzenia unii gospodarczo-walutowej, 3 etapy:

  • od lipca 1990 do końca 1993

    • wprowadzenie wspólnego rynku (swoboda przepływu kapitału itd.)

    • wspólna waluta ECU (czyt. eki) – Europejska Jednostka Przeliczeniowa (później z założenia zmieniona na EURO)

    • zacieśnienie współpracy finansowej

  • od początku 1994 – do końca 1998

    • państwa członkowskie powinny współpracować finansowo, wyrównując czynniki makroekonomiczne (odpowiedni poziom długu publicznego, PKB, stopy procentowej, deficytu publicznego, itd.) ← kryteria konwergencji (dopasowania, dostosowania się do wymogów)

    • Europejski Instytut Walutowy

      • miał dbać i pilnować by państwa członkowskie wprowadziły te kryteria na czas

      • mógł udzielać pożyczek i kredytów – pomagać państwom członkowskim

      • w trzecim etapie przekształcony w europejski bank centralny

        • może także decydować o bieżącej polityce finansowej (np. może nakazać Narodowemu Bankowi Polskiemu zwiększenie rezerw obowiązkowych itp.)

  • od początku 1999 – do końca 2002

    • wprowadzenie EURO

    • Europejski System Banków Centralnych

      • Banki Centralne + Europejski Bank Centralny

• wprowadził Obywatelstwo UE

  • swoboda poruszania się po całym terytorium UE

  • dzięki temu, że mamy obywatelstwo krajowe, zyskujemy w ten sposób obywatelstwo unijne

• Europejski Komitet Regionów

  • opiniuje Akty Prawne

• Rzecznik Praw Obywatelskich UE

  • zajmuje się tylko i wyłącznie naruszeniami spraw administracyjnych

• Europejski Fundusz Spójności

  • kierowany do państw

  • tylko i wyłącznie infrastruktura drogowa i kolejowa oraz ochrona środowiska

• Hiszpania, Portugalia, Grecja, Irlandia – stwierdziły, że nie podpiszą traktatu jeśli nie zostanie utworzony organ wyrównujący szanse tych państw

  • Fundusz Spójności – 90% PKB UE

2. traktat akcesyjny czerwiec 1994 (wejście w styczniu 1995) – wejście trzech nowych państw – Austrii, Finlandii i Szwecji

///czwarte rozszerzenie -