Dermatologia 24.03.2010 cd.

Znamię Spitz – jest to znamie komorkowe, wystepujace w postaci pojedynczych, dobrze odgraniczonych od otoczenia guzkow barwy czerwonej lub sinawej o gladkiej powierzchni, bez sklonnosci do odczynu zapalnego. Wystepuja glownie na twarzy u osob mlodych.

Znamiona naczyniowe :

• naczyniak plaski – lezy w poziomie skory, glownie w obrebie karku i twarzy, wystepuje we wczesnym dziecinstwie.

• Naczyniak jamisty – wykwity guzowate barwy sinoczerwonej, najczesciej umiejscowiona na twarzy, owlosionej skorze glowy lub blonach sluzowych.

• Naczyniak gwiaździsty – liczne, drobne guzki barwy czerwonej z promieniście rozchodzącymi się naczyniami włosowatymi.

Łagodne nowotwory łącznotkankowe :

Włókniak :

• miękki – są to liczne, barwy skory lub ciemniejsze guzy lub guzki workowato zwisające, niekiedy dające się wprowadzić w głąb skory przez ucisk palcem. Występują głownie na szyi i karku u starszych kobiet.

• Twardy – pojedyncze, drobniejsze, usadowione lub lekko brunatna i są wraz z nią przesuwalne wobec podłoża. Najczęściej umiejscowione są na kończynach(cześć wyprostna, bądź czasem na głowie). Pojawiają się w starszym lub średnim wieku.

Bliznowiec – twardy guz złożony z tkanki łącznej włóknistej o kształcie podłużnym lub nieregularnym, często z wypustkami.

• skora pokrywającą jest gładka, matowobiała lub sinoczerwona

• zmiany powstają w miejscu urazu(bliznowiec wtórny) lub bez uchwytnej przyczyny(bliznowiec samoistny)

leczymy triancinolem – powoduje zanik tkanki włóknistej.

Stany przednowotworowe skory .

Stany przedrakowe

Def. Sa to zmiany skorne, z krotych po rozmaicie dlugim okresie trwania moga rozwijaci sie nowotwory zlosliwe.

Stany przednowotworowe z ktorych czesciej rozwijaja sie nowotwory:

1. zmiany zwiazane zdzialaniem swiatla slonecznego:

   1. rogowacenie sloneczne oraz jego odmiana – rog skorny

   2. Xeroderma pigmentosum – skora pergaminowa i barwnikowa

2. uszkodzenia rentgenowskie skory

3. rogowacenie chemiczne

4. rogowacenie biale

Stany przednowotworowe z ktorych nowotwory rozwijaja sie rzadko:

1. przewlekle blizny zapalne z bliznowaceniem

2. przerosłe blizny po oparzeniach

Rogowacenie sloneczne – sa to żółtobrunatne nawarstwienia rogowe, o suchej, nierownej powierzchni leżące w poziomie skory.

• podłożem jest skora uszkodzona działaniem promieni słonecznych

• umiejscowienie : w miejscach odsłoniętych.

Podloze dla raka podstawno komorkowego.

Rog skorny – jest to twor rogowy zoltobrunatny o chropowatej powierzchni, rozmaitego ksztaltu o nieznacznie nacieczonej podstawie, występujący na podłożu skory uszkodzonej przez słonce. Może występować u dzieci, ale nie jest u niech stanem przedrakowym!

Podloze dla raka podstawno komorkowego.

Rogowacenie biale (leukoplakia) – sa to BIALE PLAMY o gladkiej lub nieco brodawkujacej powierzchni, umiejscowione w obrebie blon sluzowych jamy ustnej i narzadow plciowych. Czynniki sprzyjajace : draznienie poprzez nieprawidlowo dobrane protezy, zeby prochnicze, palanie papierosow.

Jest punktem wyjscia dla raka kolczysto- komorkowego.

Xeroderma pigmentosum – skora pergaminowata i barwnikowa.

Def. Wybitna nadwrażliwość na światło słoneczne z powodu uszkodzenia enzymu naprawczego DNA.(endonukleazy).

Objawy: piegi, znamiona barwnikowe, odbarwienia, teleangiektazje, później zmiany przeciwnowotworowe i nowotworowe. Zmiany pojawiają sie juz w dzieciństwie, obejmują miejsca eksponowane na słońce.

Leczenie: brak skutecznego leczenia. Konieczna ochrona przed promieniowaniem.

Ta choroba jest punktem wyjscia dla rana kolczysto-komorkowego i podstawno-komorkowego.

Rak podstawnokomorkowy

Def. Jest to najczestsza postac nowotworow skory, o niewielkiej i miejscowej zlosliwosci oraz powolnm wzroscie. Na ogol nie daja przerzutów.

• moze rozwijac sie ze stanow przed nowotworowych lub w skórze niezmienionej

• czynnikiem wyzwalajacym moze byc promieniowanie słoneczne

• lokalizuje sie glownie na twarzy ( gorna czesc twarzy : czoło, małżowiny uszne)

• wystepuje u osob w starszym wieku

Odmiany:

1. guzkowaty – najczestszy -niezapalny guzek z bliznowaceniem w czesci srodkowej, otoczony perelkowatym walem, latwo krwawi czy usuwaniu strupow

2. barwnikowy – jest przebarwiona odmiana raka guzkowatego

3. wrzodziejacy – ma twarda podstawe, moze gleboko grazyc, perelkowaty wal jest trudno dostrzegalny

4. twardzionopodobny – barwy porcelanowej, nie ulega rozpadowi

5. torbielowaty – to male, przezroczyste guzki zlokalizowane najczesciej na powiekach

6. powierzchowny – plaski zmiany, otoczone lekko wynioslym walem

Rak kolczystokomorkowy

Def. Jest nowotworem skory o znacznie wiekszej zlosliwosci, o sklonnosci do wzrostu naciekajacego, dajacym przerzuty glownie do wezlowch chlonnych .

• rozwija sie najczesciej na podlozu stanow przedrakowych

• czynniki prowokujca to : draznienie mechaniczne, srodki chemiczne, promienie sloneczne

• lokalizacja: w miejscach stanow przedrakowych oraz na pograniczu skory i blon sluzowych(warga dolna, oczodoly, nos, narzady plciowe). Glownie na dolnej czesci twarzy.

Odmiany:

• wrzodziejący – głęboko drążące owrzodzenia, o twardych, wałowatych i nacieczonych brzegach

• brodawkujacy – zmiany przerosły o mniejszym nacieczeniu podstawy

Czerniak złośliwy

Def. Jest to jeden z najbardziej zlosliwych nowotworow skory, powstajacy w obrebie znamino barwnikowych, glownie atypowych, lub w skorze niezmienionej, dajacy wczesne przerzuty.

Jak rozpoznac?

• Nierównomierne przebarwienie znamienia o prawie czarnym odcieniu (lub odbarwienia i rozwoego zabarwienia) przy równoczesnym jego powiększeniu

• nieregularny kształt i niewyraźne odgraniczenie

• wymiar >5mm

• postępujący wzrost

• niewielkie nacieczenie podstawy

• obwódka zapalna

odmiany :

1. Szerzacy sie powierzchownie – najczestszy – nierównomiernie przebarwiona plama z nieregularnymi, drobnymi guzkami, o nierownych zarysach. Lokalizuje sie w okolicach odslonietych – konczyny dolne glownie u kobiet jak i w okolicach odslonietych – tulow glownie u mezczyzn.

2. Wywodzacy sie z plamy soczewitowatej – stosunkowo lagodna odmiana, wystepujaca u starszych osob w okolicach odslonietych. Powstaje z plam plaskich, o nieregularnych zarysach, nierowniemiernym rozlozeniu barwnika, na ktorych powierzchni tworza sie guzki.

3. Guzkowy – odmiana najciezsza – przebarwiony, szybkow powiekszajacy sie guzek, ulegajacy wrzodzeniu. Wystepuje czesciej u mezczyzn glownie na glowie, plecach, karku. MOZE POWSTAWA W SKORZE NIEZMIENIONEJ!!

4. Umiejscowiony na kończynach wywodzący sie z plam soczewicowatych – plamy barwnikowe ulegajace rozpadowi, występujące u starszych osob w okolicach okolo- i podpanokciowych. Cechuja sie powolnym wzrostem.

Daje przerzuty droga naczyń chłonnych i krwionośnych do skory, węzłów chłonnych, narządów wewnętrznych – pluca, watroba, ośrodkowy układ nerwowy, kości. Najgorzej rokują zmiany umiejscowione na tulowi.

Czynnika ryzyka rozwoju czerniaka:

• czerniak w rodzinie

• uprzednio stwierdzony czerniak u chorego

• znamiona dysplastyczne (ATYPOWE)

• znamiona wrodzone

• bardzo duża liczba znamion barwnikowych (>50)

• jasna karnacja, zwłaszcza w przypadku przewlekłej ekspozycji na światło słoneczne w dziecinstwie