FKwChNW wykład 24.04.2013

Fizjoterapia w ciąży

Zmiany fizjologiczne w ciąży:

• w ukł krążenia:

• wzrost krwi krążącej o 30-50%

• wzrost pojemność min serca

• wzrost ciśnienia żylnego w dolnej części ciała ( z powodu ucisku macicy na duże naczynia żylne)

• w ukł oddechowym:

• wzrost pojemności oddechowej o 10-20%

• wzrost poboru tlenu o 15-20%

• spadek ruchomości przepony o 4cm

• w ukł mięśniowo-szkieletowy:

• rozciągnięcie mm brzucha

• rozluźnienie więzadeł

• obniżenie dna miednicy o około 2,5cm

• postawa ciała:

• hiperlordoza szyjna

• protrakcja łopatek

• rotacja wew w stawach barkowych

• hiperlordoza lędźwiowa

• wzrost przodopochylenia miednicy

• przeprost w stawach kolanowych

Zmiany patologiczne:

• bóle w okolicy lędźwiowej kręgosłupa

• bóle okolicy stawów krzyżowo-biodrowych

• rozstęp mm prostych brzucha

• osłabienie mm dna miednicy

• żylaki, obrzęki kończyn dolnych

Zasady wykonywania ćwiczeń w ciąży:

• dostosowanie ćw do okresu ciąży oraz indywidualnie do każdej pacjentki

• żadne ćw nie może prowokować bólu

• przeciwwskazane wstrzymywanie oddechu – wydech przy napinaniu mięśni

• po 4 miesiącu czas trwania ćw w pozycji leżenia na plecach ograniczony do 5 minut

• szczególna ostrożność przy ćw rozciągających mm przywodzicieli ud i prostowników bioder

• modyfikacja ćw mm brzucha

Ból odcinka lędźwiowego:

• tępy

• rośnie przy zginaniu tułowia

• rośnie przy badaniu palpacyjnym mm prostowników grzbietu

• rośnie przy długotrwałym staniu i siedzeniu

• rośnie pod koniec dnia

• obniża się przy odciążeniu w pozycji leżącej

Przyczyny bólu lędźwiowego w ciąży:

• wzrost masy ciała o około 14kg

• wzrost masy przedniej części tułowia

• osłabienie mm brzucha

• zmiana położenia środka ciężkości ciała

• zmiana postawy ciała w odcinku lędźwiowym

• rozluźnienie więzadeł

Terapia w dolegliwościach bólowych odcinka lędźwiowego:

• korekcja postawy ciała

• ''szkoła pleców''

• pozycje odciążające

• ćwiczenia terapeutyczne

• masaż

• kinesiotaping

Szkoła pleców – nauka prawidłowego:

• chodu

• schylania, podnoszenia przedmiotów

• przyjmowania pozycji siedzącej

• zmieniana pozycji siedzącej do leżącej i na odwrót

• zmienianie pozycji leżących

Pozycje odciążające:

• na plecach (do 4 msc ciąży) – nawet pozycja Perchla lub nie pełna pozycja Perchla

• na boku (ręcznik/koc pod wcięcie tali oraz poduszka między kolana,uda i podudzia, kończyny dolne lekko zgięte )

Ćwiczenia wzmacniające mięśnie:

• brzucha (odpowiednia dobrane i zmodyfikowane)

• rotatorów zewnętrznych stawów barkowych

• retraktorów łopatek

• pośladkowych

• czworogłowych ud

Ćwiczenia rozciągające:

• mięśnie prostowników grzbietu

• mięśni kulszowo-goleniowych

Masaż w pozycji

• na boku

• siadu odwróconego na krześle

Bóle stawów krzyżowo-biodrowych – terapia:

• korekcja postawy ciała

• szkoła pleców

• pozycje ułożeniowe ( jak w bólach odc lędźwiowego, jeśli na boku to boląca kończyna zawsze znajduje się na górze)

• ćwiczenia stabilizujące tą okolicę ciała

• gorsety ciążowe

• mobilizacja

Ćwiczenia ogólnousprawniające w ciąży

• wzmacniające

• rozciągające

• oddechowe

• krążeniowe

• relaksacyjne

• korekcja postawy ciała

Maksymalne tętno podczas ćwiczeń:

• 140/ min podczas wysiłku trwającego 15 minut (dla kobiet już zaawansowanych w ćwiczeniach)

Wskazania do przerwania ćwiczeń i powiadomienia lekarza:

• ból podbrzusza, okolicy krzyżowej lub spojenia łonowego

• krwawienie z dróg rodnych

• duszność

• nieregularne tętno, tachykardia

• zawroty głowy, omdlenie

Bezwzględne przeciwwskazania do ćwiczeń w ciąży:

• niewydolność szyjki macicy

• krwawienia

• łożysko przodujące

• choroby serca

• nadciśnienie tętnicze

Względne przeciwwskazania do ćwiczeń w ciąży:

• anemia

• infekcje

• rozstęp mięśni prostych brzucha

• sporadyczne skurcze macicy

• zapalenie żył powierzchniowych