srodblonek (endothelium)

sklada sie z nablonka jednowarstwowego plaskiego i blaszki podstawnej

w zylkach wezla limfatycznego, kepkach Peyera i migdalkow nablonek jest inny

sklada sie ze stosunkowo wysokiego nablonka - komorek wysokosrodblonkowych

jadra komorek znacznie grubsze niz cytoplazma

cytoplazma ma grubosc 0,2 μm, a jadro 3 μm

wynikiem tego sa charakterystyczne zgrubienia w czesci srodkowej komorek

komorki maja ksztalt wydluzonych wielokatow o wymiarach 10x30 μm

na powierzchni srodblonka wystepuja ujemnie naladowane glikozaminoglikany

hamuja one krzepniecie

w cytoplazmie wiele pecherzykow

sa one wyrazem transportu substancji miedzy krwia a komorkami na drodze transcytozy

maja liczne kompleksy aktyny i miozyny

powoduja one kurczenie sie komorek

dzieki kurczeniu powstaja rozstepy miedzykomorkowe

dzieki rozstepom przez naczynia moga przechodzic czasteczki, a nawet komorki

moga zawierac pory w cytoplazmie o tej samej funkcji co rozstepy

pory na ogol powstaja przez zlewanie sie pecherzykow

wystepuja szczegolnie w malych tetnicach i naczyniach wlosowatych

na wolnej powierzchni, zwlaszcza nad jadrami wystepuja mikrokosmki

w blonie wystepuja glikoproteiny blonowe

za ich pomoca leukocyty wiaza sie do srodblonka, umozliwia to im diapedeze

wystepuja rowniez inne glikoproteiny wiazace inne komorki

np. selektyna E i adresyna

srodblonek jest silnie immunogenny

przy przeszczepach jest pierwszym celem ataku przeciwcial

jego immunogennosc zalezy od antygenow grupy krwi i antygenow transpiracyjnych ??

polaczenia miedzykomorkowe:

czesto wystepuja polaczenia occludens i neksus

taki srodblonek jest nieprzepuszczalny

wymiana substancji mozliwa jedynie przez transcytoze (miedzy gorna a dolna powierzchnia)

neksusy pozwalaja na przechodzenie substancji z komorki do komorki

funkcja:

wysciela naczynia krwionosne, limfatyczne i jamy serca

zapewnia bariere dla patogenow

produkuje substancje czynne