Identyfikacja czynników niebezpiecznych dla zdrowia, szkodliwych i uciążliwych na stanowisku :

Rolnik

Rolnictwo jest jednym z najniebezpieczniejszych zawodów w Polsce. Każdego roku dochodzi do ponad 1000 wypadków głównie na skutek pochwycenia przez wał przegubowo- teleskopowy. Najczęstszym źródłem tych wypadków jest brak podstawowych zasad przestrzegania bezpieczeństwa podczas użytkowania tegoż wała.

Potencjalne zagrożenia podczas pracy z wałem oraz sposoby ich eliminacji :

• nigdy nie wolno pracować w stanie nietrzeźwości lub złego samopoczucia, zwiększa to szanse na wystąpienie wypadku

• przed rozpoczęciem użytkowania ciągnika razem z maszynami napędzanymi wałem niezwłocznie zapoznaj się z zasadami bezpiecznej obsługi

• pracuj tylko z wałem oznaczonym znakiem bezpieczeństwa (B), oznacza to że wał spełnia wymagania bezpieczeństwa

• wał powinien być osłonięty na całej długości nieuszkodzoną osłoną oraz posiadać łańcuszki zabezpieczające przed obracaniem się

• nigdy nie rozpoczynaj pracy z uszkodzoną lub niekompletną osłoną, taką osłonę należy jak najszybciej wymienić na nową

• wszystkie czynności związane z wymianą lub regulacją wału wykonuj przy wyłączonym silniku

• przed montażem tegoż wału, należy przesmarować poszczególne jego części, następnie przez rozsuwanie sprawdzić czy teleskopowanie odbywa się prawidłowo

• podczas pracy z takimi wałami ubieraj się prawidłową odzież roboczą przylegającą do ciała nie używając rękawic, gdyż mogą one zostać wciągnięte przez wał

Ciągnik rolniczy, podstawowy pojazd i narzędzie do prac polowych, trudno dziś sobie wyobrazić pracę na roli bez niego. Częsta i nieodpowiednia praca ciągnikiem zwiększa szanse na wypadek.

Przed przystąpieniem do obsługo ciągnika należy zapoznać się z zasadami bezpiecznej pracy, a pochodzący z importu powinien mieć instrukcję w języku polskim,

obsługa ciągnika powinna być wykonywana przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje i przeszkolenie,

przed uruchomieniem ciągnika i pracy na nim, należy sprawdzić poprawność działania wszystkich mechanizmów, oraz osłon zabezpieczających. Regulowanie poszczególnych mechanizmów należy przeprowadzać tylko przy wyłączonym silniku.

W Polsce ciągniki nowo zarejestrowane muszą posiadać kabinę i ramę ochronną.

• w kabinie ciągnika nie należy przewozić narzędzi luzem lub innych przedmiotów, które mogłyby by być niebezpieczne podczas ewentualnego wypadku.

• W środku może przebywać tylko kierowca, chyba że ciągnik jest wyposażony w dodatkowe siedzenie, a w dokumencie rejestracyjnym jest przewidziane przewożenie pasażera

• w czasie eksploatacji ciągnika niedopuszczalne jest : wskakiwanie lub zeskakiwanie na maszynę w ruchu; sprawdzanie stanów oleju lub otwieranie korka wlewu przy rozgrzanym silniku; rozłączanie napędu lub wyłączenie motoru podczas jazdy ze stoków; uruchamianie sprzętu w pomieszczeniach zamkniętych, gdyż istnieje możliwość zatrucia spalinami;

• należy dbać o odpowiedni stan techniczny schodków wejściowych do kabiny

• w przypadku parkowania ciągnika na pochyłym terenie należy zaciągnąć hamulec ręczny oraz włączyć bieg przeciwny do kierunku staczania się

• ciągnięcie ciągnika za pomocą liny holowniczej lub łańcucha zamontowaną zbyt wysoko liną, może być przyczyną przewrócenia się do tyłu nawet na równym terenie

Transport w rolnictwie

Produkcja w rolnictwie od zawsze szła w parze z ciągłym transportem, nie tylko w obrębie gospodarstwa ale także po drogach publicznych, często na duże odległości.

Zasady BHP przy transporcie w rolnictwie :

• cały zestaw transportowy musi być sprawny tzn. (oświetlenie, układ hamulcowy), posiadać badania techniczne, dowód rejestracyjny.

  Obowiązkowy jest też trójkąt umieszczony z tyłu przyczepy, który zwiększa bezpieczeństwo na drogach publicznych

• przewożone materiały objętościowe powinny być umieszczone i przymocowane, za pomocą uniwersalnych ściągaczy taśmowych, w taki sposób aby nie spadały i nie zagrażały dla innych uczestników drogi

• na transportowanych ziemiopłodach, burakach, ziemniakach, drewnie, nie wolno przewozić osób ani żadnych przedmiotów

• przyczepy wyposażone w hamulce typu bezwładnościowego mogą być agregatowane razem z ciągnikiem, pod warunkiem że łączna masa razem z ładunkiem nie przekroczy 5000 kg.

• W razie holowania dwóch przyczep , układy hamulcowe powinny być połączone

• niedopuszczalne jest wywrotu ładunku w kierunku pochylenia terenu; nierównomierne rozmieszczenie ładunku lub przekraczania jego ładowności

• wioząc wysoki ładunek należy jechać łagodnie bez gwałtownych hamowań, skrętów, ruszania

• skrzynie przyczep lub wywrotek powinny być zabezpieczone ze wszystkich stron sworzniami

• do przewożenia zwierząt najlepiej stosować przyczepy przeznaczone do tego celu, a w razie przyczepy ogólnego zastosowania należy je przystosować do rodzaju przewożonych zwierząt

• przyczepę należy wyposażyć w schodki, drabinki i uchwyty, a także dbać o nie, aby były solidnie przymocowane oraz na bieżąco czyszczone ze smarów, błota

• dla ułatwienia sprzęgania przyczepy z ciągnikiem należy montować przyczepy podwieszane na sprężynach, albo wyposażone w podpórki, a ciągnik wyposażyć w szybkosprzęg

• zastosowanie sprężyny w dyszlu przyczepy nie tylko ułatwi, ale wyeliminuje udział drugiej osoby, która jest narażona na przygniecenie w czasie sprzęgania

• w czasie zwózki należy zabierać ze sobą na pole długą drabinę, aby po załadunku użyć jej do zejścia; nie wolno zeskakiwać z przyczepy oraz wchodzić po dyszlach i kołach

• przy podnoszeniu ciężarów należy pamiętać zasadę „zgięte nogi, proste plecy, płynnie do góry i do przodu” ; niedopuszczalne jest też podnoszenie ciężarów większych niż 50 kg. Dla mężczyzn i 25kg. Dla kobiet.

Obsługa Zwierząt

Gospodarstwo rolne opiera się na zwierzętach hodowlanych, dlatego jest znaczne niebezpieczeństwo w prowadzeniu hodowli. Zasady bezpiecznej obsługi zwierząt są w większości lekceważone przez rolnika. Jest bardzo duży odsetek osób rannych przy obsłudze zwierząt.

Obsługą zwierząt powinny się zajmować osoby dorosłe, zdrowe, o łagodnym usposobieniu, lubiące pracę ze zwierzętami

• nie wolno ich straszyć oraz wykonywać gwałtownych ruchów, może to doprowadzić do agresywnych reakcji w stosunku do człowieka,oraz wydawać dźwięki, mogące niepokoić zwierzę

• zabronione jest palenie tytoniu oraz obsługiwać zwierzęta wstanie nietrzeźwym lub w złym samopoczuciu

• ważne jest aby w miarę możliwości zwierzęta były obsługiwane przez stale te same osoby, oraz aby nie uczestniczyły one przy wykonywaniu bolesnych zabiegów weterynaryjnych

• zabiegi pielęgnacyjne kopyt lub racice należy przeprowadzać po uprzednim unieruchomieniu kończyn

• zwierzęta, które mają skłonność do gryzienia, powinny mieć nałożone kagańce, a wykazujące skłonność do kopania, umieszczone w boksach

• niedopuszczalny jest wypas buhajów nie uwiązanych oraz w pobliżu krów

• przed wykonywaniem doju krowa powinna być „uprzedzona” że się do niej zbliżamy poprzez głos lub dotyk; dojenie powinno być wykonywane starannie oraz spokojnie i bezboleśnie; zawsze należy doić z tej samej strony

• prowadząc krowy na pastwisko zalecane jest używanie takich łańcuchów i linek, które nie spowodują urazu rąk

W pomieszczeniach inwentarskich podłoga korytarza powinna być nienasiąkliwa i antypoślizgowa, a szerokość korytarza umożliwiać stosowanie technicznych środków dowozu i aplikowania pasz oraz łatwy i bezpieczny dostęp do zwierząt.

• narzędzia ostre w chwili nieużywania powinny być ułożone i znajdować się w miejscu do tego przeznaczonym

• kanały odprowadzające ścieki i gnojowicę powinny być odpowiednio zabezpieczone, a drzwi otwierać się na zewnątrz, oraz niedopuszczalne jest zamontowanie progów, bo brak ich chroni zwierzęta przed kontuzjami

Podczas obsługi pasieki należy unikać drażnienia pszczół, a w szczególności wykonywanie gwałtownych ruchów.

• przy pracy w pasiekach należy używać specjalnej odzieży ochronnej oraz podkuszacza

• przegląd uli powinno przeglądać w dni pogodne, w godzinach przedpołudniowych, a także unikać przechodzenia przed wlotem ula

• w przypadku podejrzenia choroby zwierzęcia przenoszonej na ludzi, dodatkowo trzeba zastosować środki chroniące górne drogi oddechowe jak, rękawice i buty gumowe; wszelkie skaleczenia i otarcia należy bezwzględnie odkazić i założyć opatrunek

Elektryka w pomieszczeniach

Na zapleczu pomieszczeń inwentarskich powinna się znajdować apteczka pierwszej pomocy dla pracowników oraz zwierząt. Posiłki powinno się spożywać w oddzielnym pomieszczeniu po uprzednim umyciu rąk i twarzy.

Zasady bezpieczeństwa przy użytkowaniu urządzeń i instalacji elektrycznych :

Użytkowanie instalacji elektrycznej oraz urządzeń powinno się odbywać zgodnie z przeznaczeniem

• przy zasilaniu pomieszczeń jak obora, chlewnia należy stosować wyłączniki różnicowoprądowe

• niedopuszczalne jest dokonywanie przeróbek i napraw we własnym zakresie lub połączeń prowizorycznych, należy zlecić osobom wykwalifikowanym

• należy zadbać o dobry stan wszelkich pokryw i osłon zabezpieczających przed dostępem osób niepowołanych, aby były zawsze zamknięte i oznaczone

• urządzenia elektryczne będące pod napięciem nie wolno dotykać dłońmi, szczególnie mokrymi

• pracując elektronarzędziami należy unikać klękania na betonie ziemi, a także opierania się o uziemione przedmioty(stalowe konstrukcje, rury CO)

• przed użytkowaniem urządzeń elektrycznych należy zaopatrzyć się w buty z grubej izolacji w podeszwie, a kable o ile to możliwe być przeprowadzone górą nad miejscem przejazdu lub przechodzenia

• przejeżdżając pod liniami elektromagnetycznymi wysokimi maszynami należy sprawdzić wcześniej czy przejazd nie spowoduje przerwania przewodu

• układając sterty lub stogi należy zachować co najmniej 2m. Odległości od skrajnych przewodów naziemnych, a co najmniej 40m. Od linii wysokiego napięcia

• silniki elektryczne zamontowane w maszynach lub poza nimi, także chłodziarki, parniki śrutowniki powinny być podłączone do gniazd ze stykiem ochronnym