TM wykład 14.11.2013

Podstawy teoretyczne wybranych metod terapii manualnej

1. Metoda Kaltenborna

uznanie ograniczenia ruchu ślizgu stawowego za pierwotną i najważniejszą przyczynę zaburzeń funkcjonalnych.

Możliwości ruchowe stawu:

• ruchy kątowe

• ruchy translatoryczne

Im bardziej przylegające pow stawowe tym więcej ślizgu

Im mniej przylegające pow stawowe tym więcej toczenia

Reguła wklęsło-wypukła

• toczenie pow stawowych przebiega zawsze w kierunku ruchu kątowego

• ślizg zależny jest od sposobu wykonania ruchu:

Stopnie trakcji

1. rozluźnienie – zniesienie sił działających na staw (bez oddalenia powierzchni stawowych)

2. napięcie – napięcie struktur okołostawowych (oddalenie powierzchni stawowych – wybranie luzu stawowego) pokonanie oporu miękkiego

3. rozciągnięcie – zwiększenie oddalenia powierzchni stawowych, pokonanie oporu twardego

Stopnie mobilizacji

1. bardzo mały impuls (wibracja lub oscylacja) przebiegający bez widocznego ruchu ślizgowego w stawie – działanie przeciwbólowe

2. ruch powodujący napięcie tkanek miękkich w kierunku leczniczym

Kolejność leczenia:

• trakcja jako pierwszy rodzaj terapii – gdy jest poprawa to mobilizacja ślizgowa w kierunku ograniczonych zakresów ruchu

Terapia odbywa się:

• w pozycji spoczynkowej lub w aktualnej pozycji spoczynkowej – działanie przeciwbólowe

• w pozycji submaksymalnej – przywrócenie należnego zakresu ruchomości

• w celu ochrony stawów sąsiednich w czasie terapii można wykorzystać pozycję zaryglowane

Metoda Mulligana

(mobilization with movement)

Podstawa teoretyczna – błąd pozycji (złe ustawienie) i zaburzenie osi przebiegu ruchu (wykolejenie)

Metoda polega na połączeniu ruchu biernego wykonywanego przez terapeutę i ruchu czynnego wykonywanego przez pacjenta (połączenie ruchów translatorycznych i ruchów kątowych) – roll and glide

Założenie metody:

• klasyczne (bierne) zabiegi mobilizacyjne przebiegają tylko w jednej płaszczyźnie nie są więc dokładnym odwzorowaniem mechanizmu gry stawowej jaki ma miejsce podczas ruchu dowolnego

• mobilizacje czynne rozpoczynają się najczęściej z pozycji spoczynkowej lub aktualnej pozycji spoczynkowej i rzadko są przez pacjenta wykonywane w pełny zakresie. Trudno w związku z tym uzyskać maksymalne rozciągnięcie skróconych struktur okołostawowych

Mobilizację w czasie ruchu cechuje pewna kolejność:

• sprawdzenie możliwości ruchowych pacjenta

• przeprowadzenie i utrzymanie przez terapeutę mobilizacji stawu (kierunek ustalany metodą ''prób i błędów'')

• wykonanie przez pacjenta ruchu w kierunku bolesnym lub/i ograniczonym do granicy wystąpienia objawów

• ewentualnie zwiększenie zakresu ruchu przez pacjenta z utrzymaniem przez terapeutę biernej mobilizacji

• powrót do pozycji wyjściowej

• zakończenie biernej mobilizacji (przemieszczenia powierzchni stawowej)

• sprawdzenie zmiany możliwości ruchowych pacjenta

Zasady metody:

• bezbolesna – objawy mają się zmniejszyć po zabiegu i nie może boleć w trakcie

• testowanie i terapia w pozycji funkcjonalnej (w takiej w jakiej boli)

• ilość powtórzeń odpowiednia (około 6-10)

• docisk – w niektórych przypadkach po 6-10 powtórzeniach wykonuje się bierny docisk przez 2-3 sekundy

• w razie potrzeby praca z pomocą lub oporem

• obowiązkowe ćw domowe

• zastosowanie plastrowania (taping) sztywne, korekcyjne

• ślizg w całym zakresie ruchomości

• szybkie i trwałe rezultaty (1 ''cud'' dziennie)

Schemat CROCKS

Cemmunication – komunikacja z pacjentem

Repetition – ilość powtórzeń

Overpressure – docisk (w sytuacji gdy jest poprawa)

Contraindication – przeciwwskazania

Knowledge – wiedza anatomiczna, funkcjonalna, kliniczna

Sustained, Sklills, Slow – utrzymanie, umiejętności, powoli

Dla stawów obwodowych zawsze na początku testujemy ślizg doboczny. Jeśli nie jest on korzystny do testujemy dopiero dalej

W przypadku kręgosłupa: jeśli brzusznie przesuniemy górny krąg bolesnego segmentu

Metoda Maitlanda (metoda australijska)

Podstawa teoretyczna:

główną przyczyną dysfunkcji narządu ruchu jest ból (układ nerwowy decyduje o przebiegu możliwości funkcjonalnych)

Najważniejsze są objawy i symptomy a nie przyczyna patologii, która w 2/3 przypadków jest i tak nieznana

W procesie usprawniania szczególny nacisk kładzie się na diagnozę i ordynację

Im mocniejsze objawy bólowe tym delikatniej należy leczyć

Grupy kliniczne

SIN (severity, irritability, nature) – gr pacjentów w stanie ostrym, ruch nawet w małym zakresie powoduje silny ból

EOR (end of range) – ból pojawia się w końcowym zakresie ruchomości

ROM / PDM (range of motion / pain during movement) – ból trwa podczas całego zakresu ruchu

MP (momentary pain) – ból pojawia się tylko po dłużej trwającym obciążeniu

Stopnie zabiegowe wg Maitlanda

I mały zakres na początku ruchu

II duży zakres na początku ruchu

III duży zakres na końcu ruchu

IV mały zakres na końcu ruchu
V ruch przekraczający aktualny zakres (manipulacja)