Biologia Medyczna wykład 02.12.2011

Tkanka Chrzęstna

Chondryna – substancja międzykomórkowa

Chondrocyty – komórki tkanki chrzęstnej

Chondron – grupa chondrocytów zebranych we wspólnej torebce chrzęstnej

Chondroblasty – komórki chrząstkotwórcze. W trakcie rozwoju chrząstki powstają z komórek mezenchematycznych, uzupełniają ubytki w tkance

Chondroklasty – komórki chrząstkogubne. Powstają z chondrocytów, lokalnie rozpuszczają chrząstkę

Tkanka chrzęstna zbudowana jest z:

• substancji międzykomórkowej złożonej z:

• chondromukoidu – kompleks zawierający kwas chondroidynosiarkowy i chondroitynę

• włókien produkowane przez komórki chrząstkotwórcze

• komórek chrzęstnych wypełniających jamki chrzęstne

Podział tkanki chrzęstnej opiera się głównie na ilości różnych włókien łącznotkankowych:

• chrząstka szklista (najbardziej powszechna)

• chrząstka sprężysta

• chrząstka włóknista

Chrząstka szklista:

Funkcja:

• zmniejsza tarcie między powierzchniami stawowymi

• nadaje elastyczności sprężystość strukturom, które buduje

Występowanie: szkielet zarodków, powierzchnie stawowe, chrząstka nosa, tchawica, końce żeber

Tkanka sprężysta

Funkcja:

• strukturalna (nadaje kształt)

• utrzymuje sprężystość

Występowanie: małżowina uszna, nagłośnia

Tkanka włóknista

Funkcja:

• amortyzacja

• rozciągliwość

Występowanie: dyski-krążki międzykręgowe, spojenie łonowe

Tkanka Kostna

Osteocyty – komórki tkanki kostnej

Osteon – grupa osteocytów

Osteoblasty – komórki kościotwórcze. Uzupełniają ubytki bądź spajają fragmenty kostne

Osteoklasty – komórki kościogubne. Mogą lokalnie rozpuszczać kość. Powstają z osteocytów.

Substancja międzykomórkowa:

• osseomukoid zawierający kwas chondroitynosiarkowy i liczne włókna kolagenowe

• substancja międzykomórkowa ulega wysyceniu solami mineralnymi, głównie wapnia, w mniejszym stopniu fosforanem magnezu i innymi w około 65%

• z wiekiem ilość elementów organicznych maleje na rzecz nieorganicznych, przez co kości stają się kruche

• pod względem chemicznym kość dorosłego człowieka awiera przeciętnie 30-40% związków organicznych, 30-45% związków mineralnych i około 15-45% wody

Tkanka kostna zbita: (najbardziej powszechna)

• zwarty układ blaszek ułożonych koncentrycznie wokół kanału Haversa

• na przekroju poprzecznym widać blaszki jako łuki otaczające światło kanału tworzące osteon

• w kanałach Haversa tworzących system Haversa przebiegają naczynia krwionośne zaopatrujące kość w substancje odżywcze i budulcowe

• tkanka zbita buduje trzony kości długich, współtworzy kości osłaniające w czaszce

Tkanka kostna beleczkowata (gąbczasta)

• zbudowana z blaszek kostnych które owinięte ciasno wokół siebie tworzą niewielkie zespoły budulcowe zwane beleczkami kostnymi (brak osteonów)

• liczne beleczki tworzą przestrzenną sieć przypominającą w przekroju gąbkę stąd nazwa

• przestrzenie pomiędzy beleczkami wypełnia tkanka kostna łączna siateczkowata tworząca czerwony szpik kostny

KREW (5-6 litrów)

Osocze 55% objętości

Elementy morfotyczne 45%objętości:

1. trombocyty

2. leukocyty

• granulucyty

• neutrofile

• eozynofile

• bazofile

• agranulocyty:

• limfocyty

> limfocyty B

>limfocyty T

• monocyty

1. erytrocyty

Rola krwi w organizmie:

• transportuje tlen z płuc do tkanek

• transportuje dwutlenek węgla z tkanek do płuc

• transportuje do wszystkich tkanek produkty energetyczne, budulcowe wchłonięte w przewodzie pokarmowym

• transportuje ze wszystkich tkanek do nerek produkty przemiany materii skąd zostają one wydalone z organizmu wraz z moczem

• transportuje hormony syntetyzowane w organizmie i witaminy wchłonięte w przewodzie pokarmowym

• wyrównywanie temperatur występujących między poszczególnymi narządami i tkankami

• uczestniczy w procesach odpornościowych

Osocze :

• woda 90-92%

• składniki nieorganiczne – głównie jony sodu, potasu, chloru

• składniki organiczne:

• białka

• lipidy: cholesterol, hormony steroidowe

• glukoza

• aminokwasy

• mocznik

• inne

Białka osocza – albuminy :

• głównie białka występujące w osoczu

• stanowią 60% wszystkich zawartych w nim białek

• mają ładunek ujemny co zapobiega przedostawaniu się ich z krwi do moczu

• pełnią ważną rolę w utrzymaniu ciśnienia onkotycznego (niezbędnego do zachowania prawidłowych proporcji między ilością wody zawartej w krwi a ilością wody w płynach tkankowych)

• transportują niektóre hormony, leki, kwasy tłuszczowe i barwniki żółciowe

Białka osocza – globuliny:

• w większości powstają w wątrobie

• warunkują odporność na wiele chorób

Białka osocza – fibrynogen:

• białko wytwarzane w wątrobie

• bierze udział w procesie krzepnięcia krwi

• osocze pozbawione fibrynogenu bez zdolności do krzepnięcia to surowica krwi

Erytrocyty

• powstają w czerwonym szpiku kostnym z erytroblastów

• żyją około 3-4 miesiące po czym są degenerowane w śledzionie i wątrobie

• ich liczba jest utrzymywana na stałym poziomie:

• u mężczyzn – 5,4 mln/mm3 krwi

• u kobiet – 4,5mln/mm3 krwionośne

• nie mają zdolności do aktywnego ruchu są przenoszone z prądem krwi

• ich zasadniczą funkcją jest transport gazów oddechowych co jest możliwe dzięki obecności hemoglobiny, która ma zdolność nietrwałego wiązania tlenu

• prawidłowe erytrocyty to normocyty

• niedojrzałe erytrocyty nazywamy retikulocytami (zawierają pozostałości szorstkiej siatezki oraz rybosomy)

Trombocyty

• wytwarzane są w czerwonym szpiku kostnym

• są fragmentami cytoplazmy megakariocytów

• krążą we krwi 8-10 dni

• degenerowane są w śledzionie

• w jednym mm3 krwi zdrowego człowieka występuje około 200-400 tysięcy trombocytów, spadek poniżej normy prowadzi do zaburzeń krzepliwości krwi

• biorą udział w procesie krzepnięcia krwi – uczestniczą w hemostazie czyli zachowaniu ciągliwości naczyń krwionośnych

Leukocyty

• posiadają jądro

• mają zdolność do aktywnego ruchu

• u zdrowego człowieka występują w ilości 6-9 tyś/mm3 ich ilość rośnie po kontakcie z antygenem

• powstają głównie w czerwonym szpiku kostnym ale także w tzw układzie limfoidalnym, do którego należą między innymi grasica, śledziona, węzły chłonne

• dzielą się na dwie grupy:

• granulocyty

• agranulocyty

Neutrofile – granulocyty obojętnochłonne

• stanowią 40-70% leukocytów krwi obwodowej

• mają 9-16 mikrometrów średnicy

• jądro wielopłacikowe

• ziarnistości pochłaniają barwniki o odczynie obojętnym

• mają zdolność do migracji i fagocytowania własnych uszkodzonych komórek oraz komórek obcych np. bakterii

• żyją 2-4 dni

• ich funkcją jest obrona przed infekcjami, stąd intensywnie są produkowane w stanach zapalnych

Bazofile – granulocyty zasadochłonne:

• około 1% leukocytów we krwi obwodowej

• mają 10-15 mikrometrów średnicy

• ziarnistości pochłaniają barwniki o odczynie zasadowym

• ziarnistości zawierają biologicznie czynne składniki – heparynę, histaminę i interleukinę 4

• jądro komórkowe często niesegmentowane

• mają zdolność do fagocytozy

• wzrost liczby podczas reakcji alergicznych oraz zarażenia pasożytami

Eozynofile – granulocyty kwasochłonne:

• stanowią 1-3% leukocytów krwi obwodowej

• mają 9-15 mikrometrów średnicy

• ziarnistości pochłaniają barwniki o odczynie kwaśnym

• jądra komórkowe płatowate (jeden, dwa lub trzy płaty)

• mają zdolność do fagocytozy

• biorą udział w odpowiedzi na zarażenie pasożytami

• są odpowiedzialne za reakcje alergiczne

• wzrost liczby podczas infekcji bakteryjnych, stanów zapalnych, białaczki

Limfocyty

• stanowią 25-35% wszystkich leukocytów

• mają około 6-10 mikrometrów średnicy

• jądro duże i kuliste

• brak ziarnistości

• wyróżniamy:

• limfocyty T – odpowiedzialne za reakcje odpornościowe typu komórkowego

• limfocyty B – odpowiedzialne za reakcje odpornościowe typu humoralnego (produkują przeciwciała)

Monocyty

• stanowią 6% wszystkich leukocytów krwi obwodowej

• mają 10-40 mikrometrów średnicy

• są największymi leukocytami

• jądro komórkowe podkowiaste

• mają zdolność do aktywnego ruchu

• mają zdolność do fagocytozy

• są niedojrzałymi stadiami makrofagów

• są komórkami prezentującymi antygen