Pedagogika rozwojowa, Wykład, 19.01.2010

I faza 7 – 8 rok

• duży wysiłek fizyczny i psychiczny ( związany z adaptacją do środowiska szkolnego )

• kościec dziecka w tym okresie nie znosi dużych obciążeń

• intensywne przeżycia natury społecznej ( nowe środowisko, wymagania, zadania, organizacja czasu ) → dziecko poszukuje oparcia u dorosłych

• okres uczenia się kierowania własnymi procesami poznawczymi np. stawianie pytań, dociekliwość, pierwsze próby intencjonalnego zapamiętywania, uczenie się spostrzegania ( obserwowanie innych ludzi ), uczenie się koncentrowania uwagi na określonej czynności, zdobywanie doświadczeń – jak się uczyć?

• Intensywny rozwój podstawowych funkcji intelektualnych tj. analiza i synteza wzrokowa, słuchowa, kinestetyczno ruchowa prowadzących do opanowania podstawowych czynności szkolnych tj czytania, pisania, przyswajanie pojęcia liczby naturalnej – działania arytmetyczne

II faza 9-10-11 rok życia

• zmiany w sferze intelektualnej i osobowości dziecka

• intensywny rozwój myślenia → przechodzenie do myślenia operacyjnego ( logicznego, opartego na pojęciach konkretnych )

• znaczny wzrost sprawności językowej ( język staje się przedmiotem poznania )

• opanowywanie umiejętności czytania i pisania → systematyczna wiedza o świecie, lepsza orientacja o otoczeniu

• rozwój samodzielności myślenia ( swobodne rozumowanie logiczne pod koniec fazy )

• wzrost samoświadomości dziecka → kształtowanie motywacji do nauki, uświadomienie sobie celu chodzenia do szkoły,

• przyswajanie sobie zachowań zgodnych z regulaminem szkolnym

• nie przyswajanie autorytetu rodzica bezwarunkowo

• potrzeba kontaktu z rówieśnikami, ważna jest pozycja dziecka w grupie ( czy ktoś go lubi ), dziecko ma poczucie przynależenia do pewnego kręgu osób

• wzrost aktywności społecznej dziecka → umiejętności nawiązywania kontaktów, kształtowanie umiejętności do współżycia i współpracy w zespole

• upodobanie do zabaw z podziałem na role, później zabawy z zasadami, zaczyna być ważny efekt zabawy

• pod koniec tego okresu możemy zauważyć pierwsze przejawy dojrzewania u dziewcząt ( fizycznego i psychicznego )

Przejawy zmian rozwojowych

rozwój fizyczny

- analizatory wzroku są już prawie tak sprawne jak u dorosłych

- następuje prawie zakończenie rozwoju mózgu

• średnia waga mózgu 1300 g – u człowieka dorosłego 1400 g

• zapis aktywności bioelektrycznej mózgu upodabnia się do zapisu człowieka dorosłego

• w okresie ok. 7 roku życia mięśnie są jeszcze słabo rozwinięte, masa mięśni wynosi 25 % całego ciała, u człowieka dorosłego ok. 40 %

• duża pobudliwość centralnego układu nerwowego, przy czynnościach precyzyjnych obserwujemy znaczną męczliwość

• duża potrzeba ruchu prowadzi do osiągnięcia zręczności ruchowej , między 8 – 12 rokiem życia zwinność i zręczność

• w układzie kostnym jest jeszcze dużo tkanek chrzęstnych → kościec dziecka miękki, elastyczny, plastyczny, występują krzywizny kręgosłupa

• ok 9 – 11 roku życia następuje wyraźne kostnienie przegubu dłoni

• wyrastanie dalszych stałych zębów

• przewaga wewnętrznego rozrastania się organizmu nad przyrostem masy, wysokością ciała

rozwój psycho motoryczny

• aktywność ruchowa wspomaga aktywność umysłową

• tempo rozwoju nie jest równomierne

• między 8 – 11 rokiem życia chłopcy zwiększają siłę mięśni o 25 % dziewczęta o 40%

• wzrost 31% dziewczynki, 41% chłopcy

• nauka → potężny czynnik rozwoju dziecka

• strefa najbliższego rozwoju – dziecko znajduje się w stanie gotowości do wykonywania określonej czynności, ale nie potrafi wykonać je bez pomocy rodzica → Lew Wygodzki

• problem motywacji szkolnej – problemem wychowawcy

• kształtuje się rodzaj stosunku ucznia do szkoły ; kategorie: - uczniowie zdyscyplinowani i sumienni; - uczniowie zainteresowani tylko pewnymi przedmiotami; - uczniowie przejawiający nierówny, nietrwały stosunek do nauki → słabo wykształcone nawyki pracy szkolnej; - uczniowie nie posiadający nawyków pracy szkolnej

• kształtowanie pewnych nawyków pracy → w życiu dorosłym się sprawdzają ( albo nie;p )

• zabawa drugą formą aktywności → celem zabawy jest wynik, rezultat, osiągnięcie

• twórczość artystyczna od 8 – 12 roku życia mamy do czynienia z okresem schematu, drobiazgowością, rysunki opierają się bardziej na spostrzeżeniach i pamięci, a nie na wyobraźni

• powyżej 12 roku życia post schematyczne rysunki → zaczynają ujawniać się uzdolnienia

rozwój poznawczy

• rozwój zdolności zapamiętywania logicznego

• rozszerzanie zasobu słownictwa ok. 7500 słów dziecko 12 letnie

• rozwój myślenie – czynność wewnętrzna zdecydowanie, oparta na pojęciach, myślenie abstrakcyjne

• dziecko kształtuje swoje operacje konkretnej – Piaget II faza rozwoju, operacji konkretnej

rozwój emocjonalny

• emocjonalne wyciszenie, większa siła procesów hamowania

• zdolne do ukrywania swoich uczuć przed otoczeniem,

• pojawiają się nastroje

• okres początków kształtowania się względnie stałych cech osobowości

Okres adolescencji

Faza pokwitania Faza dojrzewania biologicznego 11 – 12 - 14 – 15

• czas burzy

• rozwój somatyczny – zmiany „ skok pokwitaniowy” - wzrost w krótkim czasie

• chłopcy zwiększenie wzrostu o 10 do 30 cm

• dziewczynki zwiększenie wszerz ;)

• ciężar ciała – u chłopców do 20 kg

• rozwój płciowy – gonad żeńskich i męskich, pierwsza miesiączka u dziewcząt, chłopcy polucje

• powiększenie piersi

• faza destrukturalizacja poprzedniej motoryki – gracja w ruchach, faza – wzrost ociężałości ruchów, spada płynność i elastyczność

• zwiększa się nadpobudliwość ruchowa – zwiększa się ilość bezsensownych ruchów

• niezgrabność ruchowa

• dziewczęta nie znoszą chłopców i nawzajem

• przyjaźni kobieta kobieta, chłopiec chłopiec

• szybszy rozwój umysłowy dziewczynek

• hałaśliwość chłopców

• gwałtowny zwrot w kierunku zainteresowania płcią przeciwną

• faza nowej strukturalizacji – wraca płynność ruchu

• dymorfizm płciowy – u dziewczyn płynność ruchów, u chłopców siła i szybkość ruchów

• rozwój psychoseksualny – obserwujemy wzrost poziomu napięcia seksualnego np. masturbacja

• dążenie do osób o płci przeciwnej

• miłość romantyczna

• okres maksymalnej umiejętności uczenia się

Faza dorastania społecznego 14-15 - 17 -18

• rozwój myślenia abstrakcyjnego, hipotetyczno – dedukcyjnego

• okres budowania systemu wartości

• duże natężenie przeżyć emocjonalnych

• nietrwałość uczuć

• od 15 – 16 przejawy większej dojrzałości emocjonalnej

• różne rodzaje miłości

• okres budowania zdolności do miłości intymność, zaangażowanie, zafascynowanie

• wzrost krytycyzmu młodych ludzi

• konflikty z rodzicami wynikają z faktu, że młodzi ludzie osiągają pełnię dojrzałości umysłowej, stosują w ocenach moralnych sądy, potrafią podejmować dialog; dążenie do autonomii, poczucie, że się decyduje o sobie

• ogromną rolę odgrywa grupa rówieśnicza

• emocjonalność młodych ludzi