15.10.2013

Prawo

zjawisko językowe – zespół różnie rozumianych norm (reguł itd.)

-pozytywizm ( jego warianty ), iusnaturalizm (warianty: statyczny, zmiennej treści i proceduralny);

Zespół faktów ( społecznych,psychicznych)

-realizm prawniczy

Dwa główne założenia pozytywizmu

-prawo jest wytworem państwa i obowiązuje niezależnie od wartości

-jedynym źródłem prawa są akty stanowienia prawa organów państwa (tzw. fakt prawotwórczy)

Prawo a czas

Normy prawne trwają w czasie. Prawnika,urzędnika, obywatele interesuje to ,które normy obowiązują.

Obowiązują te normy,które zostały ustanowione,lecz nie zostały formalnie uchylone(derogowane).

Takie normy tworzą system prawa- norma N obowiązuje w danym systemie S, w danym czasie T.

Czym jest norma

Norma postępowania (w tym norma prawna ) jest to wyrażenie,które w sposób dostatecznie jednoznaczny określonemu podmiotowi , w określonych okolicznościach nakazuje( zakazuje ) określone zachowanie.

Zatem wyrażenie nie będące dostatecznie jednoznaczne nie jest norma- jest tylko podobne do normy ( tzw. wyrażenie normokształtne ).

Charakterystyka norm i dyrektyw

Normy należą do typu wypowiedzi dyrektywnych. Wypowiedzi tego typu pełnią funkcję (rolę) sugestywną.
Dyrektywy nadają się do tego,aby wpływać na czyjeś zachowanie- nakłaniać kogoś do czegoś.

Normy postępowania nadają się do tego,aby w sposób stanowczy oddziaływać na zachowanie się jakiejś osoby,zwłaszcza na to ,aby osoba ta jakoś wpływała na rzeczywistość. Stanowczość odróżnia normy postępowania od innego typu dyrektyw( np. dyrektyw celowościowych -cele i środki stanowiące o osiągnięciu tych celów ).

Struktura treściowa normy

Norma jest to wyrażenie o strukturze ( struktura treściowa )

Adresat/Okoliczności/Nakaz lub Zakaz/ Zachowanie się

Każdy w każdej sytuacji n/z zabijać

obywatel /w razie pożaru / n/z / naprawić skodę

Przykład norm wzorcowych

Każdemu człowiekowi, w każdych okolicznościach, zakasuje się zabijać człowieka.

Człowiekowi, który wyrządził drugiemu szkodę, nakazuje się tę szkodę naprawić.

ALE NIE : nie zabijaj , nie kradnij , otwórz drzwi itd.

Dwuczłonowa koncepcja budowy normy

Hipoteza <--> Dyspozycja

Hipoteza – adresat , okoliczności

Dyspozycja – jak powinien się zachować

Sankcja nie jest elementem normy!

Wmontowywanie sankcji do normy jako jej części jest błędem.

Charakterystyka logiczna norm

Normy nie mają wartości logicznej- o normie nie można sensownie orzec,że jest prawdziwa albo fałszywa ( wartość logiczna ).

Wartość logiczną posiadają zdania w sensie logicznym- to jest zdania zdające sprawę ( opisujące ) rzeczywistość.

Natomiast o normach można powiedzieć,że są słuszne,sprawiedliwe,a przede wszystkim: obowiązują albo nie obowiązują. BRAK IM WARTOŚCI LOGICZNEJ.

Podział norm

Podział ze względu na 3 główne kryteria.

Ze względu na sposób wskazania adresata

-indywidualne ( Jan Kowalski ) i generalne ( wnioskodawca )

Ze względu na sposób określenia zachowania

-abstrakcyjne ( zachowanie powtarzalne,wskazane generalnie – nie zabijanie człowieka ) i konkretne ( określony czyn do spełnienia )

Ze względu na sposób wskazania okoliczności

*indywidualne( w dniu 14.10.2013 r. i *generalne ( w każdej sytuacji, w chwili ukończenia 3 roku życia )