Integracja kulturowa Europy

cd. poprzedniego wykładu

(wszystkie imiona i nazwy są dobrze napisane – źródło internet)

Integracja Polityczna

Koncepcje odwołujące się do władców:

1. XIV w. Pierre Dubois (czyt. diBła) - „O odzyskaniu ziemi świętej” (1306)

• jego dzieło jest efektem rosnącego zagrożenia ze strony Islamu

• nie kierował się intencją Integrowania Europy, tylko intencją Króla Francji, częścią polityczną

• Wikipedia: proponował utworzenie Republiki Chrześcijańskiej. Najważniejsze założenia powstania Res Publica Christiana to możliwość sankcji wojskowych wobec agresorów oraz powstanie Trybunału Rozjemczego, a także nienaruszalność praw suwerennych państw.

2. 1464 – król Czech Jerzy z Podiebradu i sekretarz Antonio Marini

• według ich planów w Europie powinna powstać liga władców chrześcijańskich

• chodziło o stworzenie pewnej płaszczyzny o charakterze dyplomatycznym co miało służyć zażegnaniu konfliktów (itp.)

• ogólnie miało utrzymywać pokój

• Internet: Idea pokojowego współistnienia krajów europejskich wg zasady równości i w ramach instytucji o charakterze ponadpaństwowym, zakładając Ligę Narodów czy Organizację Narodów Zjednoczonych. Możliwość stworzenia takiego związku, ograniczonego do świata chrześcijańskiego i nastawionego na odparcie zagrażających Europie Turków osmańskich, wydawała się realna ludziom żyjącym w XV w.
  Projekt przewidywał, że kraje należące do paktu nie będą wszczynać między sobą wojen, ani wspierać państw niezrzeszonych, które walczyłyby z innymi członkami układu. Obowiązywała je gotowość do podjęcia mediacji między walczącymi, a nawet zbrojnej pomocy stronie napadniętej, także w wypadkach gdyby wojna toczyła się między państwami trzecimi, tj. pozostającymi poza układem.

2. Koniec XV wieku – Henryk IV Burbon i jeden z jego najbliższych współpracowników Maxymilien Sully (minister skarbu i zwierzchnik administracji)

• przeorganizowanie Europy

• stworzenie obrazu tolerancji religijnej od strony politycznej, na zasadzie luźnej relacji między państwami

• (wada – pomijali prawosławie)

2. początek XVIII wieku Castel de Saint-Pierre

• stworzył koncepcję /ideę wielkiego pokoju (utopia) pierwszy użył tych słów „wieczny pokój”

• wg faceta dzieło „O wiecznym pokoju” - Jean-Jacques Rousseau 1761r. (czyt. Russo)

• Wg internetu
  J.J. Rousseau – 1762 - „Umowa społeczna” to klasyczna utopia polityczna, w której została opisana demokracja idealna, inspirowany myślą Castela
  dzieło „O wiecznym pokoju” - 1795r. Kant Immanuel – nawiązuje do myśli Castela i Rousseau

• wersje utopijne wg którym przedstawiciele państw mieli zasiadać w parlamencie

• parlament miał być Grellium – formą do wymiany informacji

• dopuszczał wojny, ale z ograniczeniem ilości sił

• władcy mieli by co roku przysięgać pokój

• coraz większy nacisk na politykę zagraniczną

• zbudowania sfederyzowanego organizmu

Koncepcje odwołujące się do integracji narodów

-nie kierowane do władców, ale do osób wykonujących zadania w imieniu tych władców

1. Jeremy Bentham – stworzył w latach 1786-1789 „Plan powszechnego i wiecznego pokoju”

• podobne do Saint-Pierre'a ale skierowane do narodu

• internet:
  był twórcą utylitaryzmu – filozofia zdrowego rozsądku, najwyższym dobrem jest pożytek jednostki lub społeczeństwa, a celem wszelkiego działania powinno być „największe szczęście największej liczby ludzi".

2. (Claude-Henri) Saint-Simon - „Reorganizacja społeczeństwa europejskiego” 1814r.

• Parlament miałby posiadać prawo do wiążącego rozwiązywania konfliktów między państwami

Idea integracji wymuszonej

-społeczeństwa były zmuszone do współpracy ze sobą

1. Bonaparte

• zniósł inkwizycję i zreformował administrację (wzór nowoczesnej administracji - cała oparta została na zasadach: centralizmu, biurokratyzmu, podziału resortowego, hierarchiczności struktur, i zasadzie jednoosobowości)

• wniósł wiele rozwiązań o charakterze prawnym

• napoleoński kodeks cywilny

• Deklaracja Praw Człowieka Obywatela - formułowała podstawowe prawa i wolności obywatelskie

• do czasu Napoleona Europa nie była tak zintegrowana

2. koncepcje niemieckie - pomysł integracji gospodarczej wielkiego obszaru (Neumann 1915r.)

• Niemcy podzielone na wiele małych państewek

• stwierdzono, że lepiej będzie prosperować jeden duży organizm

• chodziło o to, że razem te małe organizmy byłyby w stanie osiągnąć dalekie efekty

• koncepcja „mitteleuropa” (zn. Europa Środkowa) była zabarwiona poglądami nacjonalistycznymi, u podłoża leżało to, że naród niemiecki jest najlepiej zorganizowany do szybkiego rozwoju. To sprawia, że Niemcy mają prawo zagospodarowania innych obszarów Europy Środkowej i Wschodniej. Zajęcie terenów wiązało się z pozbyciem się ludności zamieszkującej te tereny

3. Idee komunistyczne – 1848 K. Marks, F. Engels

• idee komunistyczne, prospołeczne – te koncepcje dopuszczały wszelkie możliwe działanie, które doprowadzały do osiągnięcia zysku.

• Marks i Engels – idee prowadzące do uznania praw klasy robotniczej

• rewolucja październikowa – 1917 – dojście Bolszewika do władzy

• idee komunistyczne nie pasowały do kręgu społeczno-gospodarczego Europy

Integracja poprzez kompromis politycznym

-ten rodzaj okazał się najskuteczniejszy i najtrudniejszy. Ta idea przewiduje oddanie własnych uprawnień/suwerenności podmiotom innych krajów. Wdrożono tą ideę dopiero po II wojnie światowej

1. koncepcja ruchu paneuropejski Coudenhove-Kalergiego

• o charakterze federacyjnym

• istotą tej organizacji miała być integracja gospodarcza wskutek współpracy o charakterze międzynarodowym

• na świecie powstanie kilka mocnych ośrodków, które będą zmuszone do współpracy:

  • Organizacje Paneuropejskie 5-6
    cała Europa powinna się zjednoczyć (bez Wielkiej Brytanii, gdyż miała ona pozaeuropejskie, imperialne ambicje i ZSRR, który był niedemokratyczny)

  • Organizacje związane z Wielką Brytanią

  • Organizacja Euroazjatycka (związana z ZSRR)

  • Organizacja Europy Wschodniej (Japonia, Chiny)

  • Organizacja Panamerykańska (obydwie Ameryki)

2. 1929 – Aristide Briand – w czasie X zjazdu plenerowego Ligii Narodów:

• koncepcja Unii Europejskiej wg niego powinna przyjąć kształt konfederacji, tzn. związku państw, które współpracują dla osiągnięcia korzyści politycznych

• wg projektu - utworzenie federacji dwudziestu siedmiu suwerennych państw europejskich (bez ZSRR)

• działa na zasadzie międzyrządowej, organizacja jest jedynie instrumentem do tego, co stwierdzą państwa członkowskie, jeśli nie ma zgodności państw nie można zadania wykonać

• konfederacyjna!

• Internet:
  Drogą do tej federacji miało być zniesienie barier celnych i utworzenie jednolitego rynku europejskiego, a także powołanie unijnych organów z siedzibą w Genewie: Konferencji Europejskiej, Stałego Komitetu Politycznego i Sekretariatu. Aby uniemożliwić zdominowanie krajów słabszych przez silniejsze, Briand proponował coroczną rotację władz federacji.