5 DRÓG POZNANIA BOGA

ŚW. TOMASZ Z AKWINU

ŚW. TOMASZ Z AKWINU

ŚW. TOMASZ Z AKWINU

• Urodził się w 1225 r.
• Kiedy miał 5 lat oddany do opactwa 

na Monte Cassino

• Opuścił klasztor i rozpoczął studia w 

Neapolu

• Tam zapoznał się z zakonem 

kaznodzijskim

• Sprzeciw rodziny

ŚW. TOMASZ Z AKWINU

• "Nazywamy go niemym wołem, ale 

on jeszcze przez swoją naukę tak 
zaryczy, że usłyszy go cały świat„

• W roku 1274 zaproszony na sobór w 

Lyonie

• Zmarł w drodze do Lyonu 7 marca 

1274 r.

OSIĄGNIĘCIA

• Stworzył zwarty system nauki 

filozoficznej i teologii katolickiej, 
zwany tomizmem

• Summa contra gentiles
• Summa teologiczna
• Hymn Zbliżam się w pokorze
• Papież Jan XXII zaliczył go do grona 

świętych 18 lipca 1323 roku

5 DRÓG TOMASZA

• Drogi – kierunki, w których trzeba 

szukać argumentów za istnieniem 
Boga

• Nie są to dowody, ale pewien sposób 

rozumowania

• Filozofia, nie teologia

„ex motu”

• Z RUCHU
• Dostrzega się poruszanie i zmianę 

rzeczy

• Czynnik zewnętrzny
• Nic samo z siebie się nie ruszy
• W szeregu poruszających się rzeczy 

nie można iść w nieskończoność

• Założenie istnienia Pierwszego 

Poruszyciela

„ex motu”

•Motor Pierwszy, motory pośrednie, motor ostateczny
•Wszystko, co jest w ruchu jest poruszone przez coś 

innego

•Nie może istnieć nieskończony łańcuch Poruszycieli
•Zatem musi istnieć Nieporuszony Poruszyciel, 

poruszający wszystko a samemu będąc 
nieporuszony

ex ratione causae efficientis

• Z NIESAMOISTNOŚCI ŚWIATA
• Dostrzegamy w świecie relacje typu 

przyczyna – skutek

• Każdy byt przygodny ma przyczynę 

sprawczą

• A zatem istnieje przyczyna wszelkich 

bytów – Bóg

ex ratione causae efficientis

• Nic nie istnieje samo z siebie
• Musi więc istnieć jakiś Byt samoistny

ex possibili et necessario

• Z PRZYPADKOWOŚCI RZECZY
• Wszystko co nas otacza „jest”
• Czy mogłoby nie istnieć?
• Byt przygodny
• Jeżeli wszystko jest przypadkowe, 

musi być Istota konieczna

ex gradibus perfectionis

• Z RÓŻNIC W DOSKONAŁOŚCI
• Dostrzegamy istnienie hierarchii 

doskonałości

• Coś jest mniej lub bardziej dobre
• Gradualizm doskonałości wskazuje na 

doskonałość maksymalną

• Jeżeli coś jest piękne, musi istnieć 

wzór, coś doskonale pięknego

ex gradibus perfectionis

• Coś doskonale pięknego przyczyną 

rzeczy pięknych

• Bóg jest doskonale dobry
• Bóg jest doskonale sprawiedliwy
• Bóg jest doskonałą miłością

ex gubernatione rerum

• Z CELOWOŚCI RZECZY
• Teoria ewolucji nie wyjaśnia 

wszystkiego

• Świat jest poukładany, nie może być 

dziełem przypadku

• Celowość przyrody wskazuje na 

istnienie stwórczego rozumu

• Prawa fizyki

ex gubernatione rerum

• Należy więc przyjąć teorię 

rozumnego Stwórcy świata

• Rozum stwórczy jest Bogiem