background image

PŁYTA GŁÓWNA

background image

WPROWADZENIE

Obecnie  najbardziej  popularnym  standardem  płyt  głównych  jest  ATX. 
Charakteryzuje  się  zintegrowanymi  z  płytą  wszystkimi  gniazdami 
wyprowadzeń.  Złącza  portów  szeregowych  i  równoległych,  klawiatury, 
myszy,  USB  czy  IEEE  są  integralną  częścią  samej  płyty,  co  zwiększa  jej 
funkcjonalność,  ułatwia  instalację  i  korzystnie  wpływa  na  ujednolicenie 
standardu.  Poza  tym  płyty  ATX  dzięki  lepszemu  rozmieszczeniu 
komponentów zapewniają mniejszą plątaninę kabli wewnątrz komputera, 
łatwiejszy  dostęp  do  modułów  pamięci,  a  wszystkie  złącza  kart 
rozszerzających  można  wykorzystać  w  pełnej  ich  długości.  Dodatkowo 
płyty ATX wyposażone są w tzw. funkcję Soft Power, dzięki której, płyta 
steruje  włączaniem  i  wyłączaniem  zasilania,  co  w  przypadku  długiej 
bezczynności  pozwala  komputerowi  przejść  w  stan  uśpienia,  a  tym 
samym oszczędzać energię. Mechanizm Soft Power daje także możliwość 
kontrolowania  zasilania  z  poziomu  systemu  operacyjnego.  Nowoczesna 
płyta główna zawiera system monitorowania swojego środowiska pracy: 
napięć  zasilających,  temperatury  procesora  itp.  Oprócz  sygnalizacji 
ewentualnych  nieprawidłowości,  system  taki  powinien  sterować 
wydajnością wentylatorów, chłodzących poszczególne elementy zestawu 
-  płyta  musi,  zatem  mieć  odpowiednie  gniazda  do  ich  przyłączenia. 
Standard  ATX posługuje  się lepszym sposobem  chłodzenia.  Mamy tu do 
czynienia  zarówno  z  nawiewem  powietrza  do  wnętrza  obudowy,  jak  i  z 
jego  wywiewem.  Powoduje  to  znacznie  lepszą  wymianę  powietrza 
wewnątrz  obudowy,  a  tym  samym  lepsze  chłodzenie  wszystkich 
elementów  komputera.  Płyty  ATX  wymagają  zgodnej  z  nią  obudowy  w 
tym samym standardzie.

background image

ELEMENTY PŁYTY GŁÓWNEJ

Magistrale wewnętrzne

Złącza napędów

Chips
et

Sloty Pamięci

Magistrale zewnętrzne

Gniazdo procesora

background image

PORTY ZEWNĘTRZNE

Na  tylnym  panelu  znalazło  się  miejsce  dla  sześciu  portów  USB  (

1

), 

jednego  portu  PS/2  (

2

),  dwóch  portów  sieciowych  Gigabit  LAN  (

3

), 

cyfrowego wyjścia S/PDIF (

4

), port FireWare (

5

), dwa porty Sata (

6

) oraz 

bardzo przydatny przycisk do czyszczenia biosu Clear CMOS (

7

).

1

3

1

2

4

5

6

7

background image

CHIPSET

Chipset to zestaw specjalizowanych układów scalonych o bardzo 
wysokiej skali inteligencji. W konstrukcji płyt głównych odpowiada za 
zapewnienie współpracy poszczególnych elementów składających się 
na system komputerowy. Jego zadaniem jest organizacja przepływu 
informacji pomiędzy poszczególnymi komponentami komputera. Pełni 
funkcję pośrednika pomiędzy procesorem a współpracującymi z nim 
urządzeniami. Wszystkie dane przesyłane z pamięci operacyjnej do 
procesora przechodzą przez chipset. W skład chipsetu wchodzi 
najczęściej od jednego do czterech odrębnych układów (chipów) 
rozmieszczonych czasem w różnych częściach płyty. W zależności do 
rodzaju, może on zawierać następujące elementy: 

- kontroler pamięci operacyjnej (RAM), korekcji błędów, szybkości 
taktowania magistrali pamięci oraz dopuszczalnej ilości pamięci RAM.
- kontroler pamięci cache drugiego poziomu L2.
- kontroler procesora, w tum także obsługa cache pierwszego 
poziomu L1.
- kontroler magistrali PCI, ISA, AGP.
- kontroler IDE/EIDE lub SCSI.
- kontroler przerwań IRQ i kanałów DMA.
- zegar czasu rzeczywistego RTC.
- kontroler klawiatury, myszy (portów PS/2).
- kontroler napędów dysków elastycznych (FDD).
- kontroler portu szeregowego, równoległego i portów USB

background image

CHIPSET

Mostek Północny Chipsetu 
Intel x48

Praktycznie żadna operacja wewnątrz komputera nie 
może  się  odbyć  bez  udziału  jego  dwóch  kluczowych 
elementów  -  mostka  północnego  i  południowego. 
Niestety,  najczęstszym  błędem  jest  zlekceważenie 
najważniejszego elementu komputera - płyty głównej 
czyli  chipsetu.  Jeśli  przeanalizować  funkcje,  za  jakie 
odpowiada  procesor  i  chipset,  to  można  pierwszy 
porównać 

do 

mózgu, 

drugi 

do 

układu 

podtrzymującego 
życie.  Chipset  płyty  głównej  jest  sercem  całego 
komputera.  Narządem,  który  pompuje  dane  przez 
wszystkie 

magistrale. 

Kupując 

płytę 

główną, 

wybierzmy 

chipset, 

który 

obsłuży 

wszystkie 

urządzenia  oraz  w  pełni  wykorzysta  możliwości 
naszego sprzętu. Źle dobrany będzie ograniczał moc 
obliczeniową 

procesora 

poprzez 

swoją 

niską 

wydajność 

czy 

niedoskonałość 

technologiczną. 

Chipset  jako  zestaw  jednostek  sterujących  jest 
podzielony  na  dwie  części,  z  których  każda  odgrywa 
inną  rolę.  Pierwszy  elementem  chipsetu  jest  mostek 
północny. W jego skład

wchodzą:  jednostka  logiczna  obsługująca  procesor,  kontroler  pamięci  RAM, 
kontrolery  magistral  AGP  oraz  PCI.  Drugim,  oddzielnym  członem  chipsetu  jest 
mostek  południowy.  Dzisiejsze  konstrukcje  zawierają  sprzętowe  sterowniki. 
Między  innymi  kontrolery  napędów  ATA,  stacji  dyskietek  (FDD),  USB,  urządzeń 
Wejścia/Wyjścia (port drukarki, komunikacyjne, PS/2). W mostku południowym, w 
ostatnich  latach,  nastąpiło  najwięcej  zmian.  Z  biegiem  czasu  na  swoje  barki 
przyjmuje  on  coraz  więcej  zadań.  Lista  obsługiwanych  przez  niego  urządzeń 
wydłużyła  się  na  przykład  o  kontrolery  dźwięku,  dysków  Serial-ATA,  magistrali 
FireWire  oraz  karty  sieciowe.  Dla  porównania,  mostki  północne  zyskały  jedynie 
zintegrowane  kontrolery  grafiki.  Nie  oznacza  to  jednak  wyższości  południa  nad 
północą.  Oba  mostki  są  od  siebie  w  pełni  zależne  i  żaden  z  nich  nie  może 
funkcjonować bez drugiego. Ostatnia ważna rzecz, na jaką warto zwrócić uwagę, 
to  fakt,  iż  mostek  południowy  może  być  uniwersalny,  jeśli  chodzi  o  obsługiwane 
procesory. O ile mostek północny musi być dopasowany do konkretnej platformy, 
niezależnie  czy  Intel  czy  AMD,  o  tyle  ten  sam  mostek  południowy  może  być 
wykorzystany w obu przypadkach.

background image

CHIPSET

Blokowy  schemat  klasycznej  architektury  chipsetu  - 
mostek  północny  SiS  671FX  połączony  z  procesorem, 
kartą  graficzną  i  pamięcią  operacyjną,  a  także  mostek 
południowy  SiS  968  obsługujący  napędy  i  urządzenia 
peryferyjne.

background image

CHIPSET

Chipset przeznaczony na 
platformę Intel Centrino ze 
zintegrowanym układem 
grafiki.

Chipset 

składa 

się 

dwóch 

głównych 

elementów 

półprzewodnikowych  (układów  scalonych),  które  z  uwagi  na 
swoje położenie w schemacie blokowym zyskały miano mostka 
północnego 

(Northbridge) 

mostka 

południowego 

(Southbridge).  Wraz  z  pojawieniem  się  chipsetów  z  serii  Intel 
800  stosowaną  początkowo  terminologię  zastąpiły  określenia 
Memory  Controller  Hub  (MCH)  i  I/O  (Input/Output)  Controller 
Hub 

(ICH). 

Poprzednio 

komunikacja 

między 

mostkiem 

północnym  i  południowym  odbywała  się  przez  szynę  PCI, 
jednak  obecnie  w  klasycznych  architekturach  chipsetów  do 
procesorów  Intela  przeważają  oddzielne,  firmowe  szyny 
transmisji danych, np. Direct

Media  Interface  (DMI)  Intela,  Mutiol 
firmy  SIS  czy  V-Link  firmy  VIA. 
Tymczasem 

chipsetach 

do 

procesorów  AMD  z  serii  Athlon-64 
(X2/FX) 

Phenom 

wymiana 

informacji 

między 

mostkiem 

północnym  i  południowym  następuje 
z  udziałem  magistrali  systemowej 
HyperTransport. 

sektorze 

chipsetów 

zarysowują 

się 

dwie 

tendencje.  Mostek  północny  traci 
jednostki  funkcjonalne  na  korzyść 
szybszego 

lub 

bezpośredniego 

przekazywania  danych,  podczas  gdy 
mostek  południowy  przejmuje  coraz 
więcej  zadań,  za  które  wcześniej 
były 

odpowiedzialne 

wyspecjalizowane 

elementy 

półprzewodnikowe. 

background image

Chipset nForce 790i 
występuje w dwóch 
odmianach SLI i Ultra 
SLI, wersja Ultra 
obsługuje pamięci 
DDR3 2000MHz oraz 
dodatkowo standard 
EPP2, wersja SLI 
obsługuje tylko 
pamięci DDR3 1333. 
EPP2 jest zestawem 
dodatkowych 
instrukcji 
zaimpletowanym w 
module SPD, które 
przekazują płycie 
informacje o 
dodatkowych 
możliwościach pracy 
pamięci. Chipset 
umożliwia obsługę 
pełnego 3-way SLI 
pracującego na 
pełnych liniach x16 
PCI-E 2.0 (poprzedni 
model 780i SLI też 
obsługiwał 3-way SLI 
jednak tam tylko dwie 
linie pracowały w 
trybie PCI-E 2.0 – 
trzecia mogła 
pracować tylko jako 
PCI-E 1.1), obsługa 
procesorów z szyną 
systemową 1600 MHz 
oraz obsługa pamięci 
DDR3 1333 oraz 1800 
i 2000 MHz dla wersji 
Ultra SLI.

CHIPSET

background image

Mostek Północny

Chipset składa się zazwyczaj z dwóch układów zwanych 
mostkami: mostek północny (northbridge) oraz mostek 
południowy (southbridge).

Mostek północny - 

zajmuje się wymianą 

danych miedzy pamięcią a 

procesorem, oraz steruje 

magistralą graficzną AGP 

lub PCI-Express. W tym 

układzie może znajdować 

się też zintegrowana karta 

graficzna

background image

Mostek Północny

Chipset X58 – mostek 
północny

Mostek północny łączy ze sobą wszystkie podzespoły w pececie, 
które  muszą  szybko  przetwarzać  i  przesyłać  dużo  danych. 
Należą do nich procesor, pamięć operacyjna, karta graficzna i - 
rzecz  jasna  -  mostek  południowy.  Niemal  we  wszystkich 
procesach  komunikacyjnych  bierze  udział  procesor,  dlatego 
mostek  północny  znajduje  się  bardzo  blisko  gniazda  tego 
układu.  Chodzi  o  to,  aby  zapewnić  możliwie  krótkie  szyny 
transmisji danych. W klasycznych chipsetach komputerów klasy 
PC  procesor  i  pamięć  operacyjna  są  połączone  z  mostkiem 
północnym przez szynę Front Side Bus (FSB). Począwszy od

serii  Athlon  64  procesory  AMD 
wykorzystują  zamiast  FSB  łącze 
HyperTransport  z  częstotliwością 
wzorcową.  AMD  przeniósł  kontroler 
pamięci  z  mostka  północnego  do 
procesora.  Dzięki  temu  procesor  i 
pamięć 

mogą 

błyskawicznie 

wymieniać  się  informacjami  bez 
komunikowania  się  z  mostkiem 
północnym.  Mostek  ten  zawiera 
również  łącze  graficzne  -  w  postaci 
szyn  AGP  albo  szyn  PCI  Express.  W 
rozwiązaniach  ze  zintegrowanym 
modułem  graficznym,  stosowanych 
przede  wszystkim  w  notebookach  i 
bardzo  tanich  pecetach,  rdzeń 
graficzny,  czyli  jednostka  Graphics 
Processing  Unit  (GPU),  znajduje  się 
w całości w mostku północnym.

background image

Mostek Południowy

Mostek południowy 
odpowiada za 
współpracę z 
pozostałymi 
urządzeniami, takimi 
jak: dyski twarde, 
napędy optyczne, 
zintegrowane audio i 
LAN, karty rozszerzeń, 
USB, mysz, klawiatura 
itd.

background image

Mostek Południowy

Jednostki 

funkcjonalne 

przetwarzające 

niewiele 

danych  są  podłączone  do 
mostka 

południowego. 

Zaliczają 

się 

do 

nich 

wszystkie 

urządzenia 

peryferyjne 

wyjątkiem 

monitora - czyli m.in. 

klawiatura,  mysz,  drukarka  i  skaner,  a  także 
twarde  dyski,  pozostałe  napędy  i  układ  BIOS-u. 
Do  tego  dochodzą  szyny  PCI  łączące  chipset  z 
gniazdami  kart  rozszerzeń  (np. kontrolera  RAID). 
Mostek  południowy  staje  się  coraz  bardziej 
rozbudowanym 

elementem 

peceta. 

Oprócz 

mostka 

magistrali 

ISA 

(Industry 

Standard 

Architecture),  a  także  kontrolerów  twardego 
dysku,  RAID  i  USB  w  wielu  wypadkach  zawiera 
układ audio i układ sieciowy. Szczególna

uwaga  należy  się  chipsetom 
typu  nForce4  -  w  niektórych 
wariantach  NVIDIA  przeniosła 
mostek 

południowy 

do 

północnego,  mieszcząc  cały 
chipset  w  jednym  układzie 
scalonym.

background image

Magistrale

Systemy magistrali 

Pojęcie  magistrala  (z  ang.  bus,  czyli 
bidirectional 

universal 

switch) 

mniemaniu  informatyka  oznacza  łącze, 
za  pomocą  którego  komunikują  się 
podzespoły  sprzętowe  komputera.  W 
odróżnieniu  od  łączy  typu  punkt-punkt 
(patrz  dalej)  nadajnik  może  przesyłać 
szyną  dane  do  więcej  niż  jednego 
odbiornika. Inaczej mówiąc - za pomocą 
magistrali 

mogą 

wymieniać 

się 

danymi  jednocześnie  co  najmniej  dwa  urządzenia.  Nowoczesne  kontrolery 
USB  na  przykład  sterują  przepływem  danych  między  12  urządzeniami 
podłączonymi  do  magistrali  USB.  Magistrala  przesyła  dane  szeregowo  lub 
równolegle, lecz obecnie zarysowuje się dominacja rozwiązań szeregowych. 

Magistrale równoległe

Do  najważniejszych  magistrali  równoległych  w  pececie  zaliczają  się:  Front 
Side  Bus  (FSB),  Integrated  Drive  Electronics  (IDE)  i  Line  Printing  Terminal 
(LPT).  Tylko  Intel  i  VIA  stosują  nadal  FSB  jako  połączenie  między 
procesorem  i  mostkiem  północnym,  w  rozwiązaniach  AMD  magistralę  tę 
zastąpiło  łącze  dwupunktowe  HyperTransport.  Jednak  w  procesorach 
wielordzeniowych  FSB  okazuje  się  wąskim  gardłem.  Dlatego  również  Intel 
planuje  zastąpić  ją  już  w  kolejnej  generacji  CPU  łączem  typu  punkt-punkt. 
Nosi  ono  nazwę  QuickPath  (patrz  dalej).  Również  interfejs  IDE  jest  w 
odwrocie,  pożegnał  się  z  nim  np.  Intel,  wprowadzając  mostek  południowy 
ICH8. Co prawda, producenci płyt głównych wyposażonych w chipsety ICH8 
i  ICH9  umieszczają  na  nich  nadal  oddzielny  układ  scalony  kontrolera  IDE, 
lecz należy to uznać za ustępstwo na rzecz napędów optycznych. Najlepszy 
interfejs  do  twardych  dysków  to  obecnie  SATA,  a  port  LPT  stał  się 
rzadkością w nowoczesnych pecetach, bo drukarki i skanery podłącza się w 
nich do portu USB.

Przyszłość  i  przeszłość  -  łącza  SATA  (z 
lewej) tuż obok niebieskiego gniazda IDE.

background image

Magistrale

Przyczynę  stopniowego  zanikania  magistrali  równoległych  stanowią  ich 
zasady  działania,  z  których  powodu  nie  radzą  sobie  z  gwałtownie 
wzrastającą  ilością  danych,  które  mkną  torami  danych  wewnątrz 
nowoczesnego peceta. Jak można się domyślić z nazwy, są one 
przesyłane równolegle więcej niż jedną szyną. 

Przykład. Twardy dysk IDE (nadajnik) przesyła po jednym bicie ośmioma 
równoległymi  szynami  i  kontrolerowi  dysków  w  mostku  południowym 
(odbiornik)  zgłasza  oddzielną  szyną  sterowania,  że  wysłał  prawidłowy 
bajt  danych.  W  dalszej  kolejności  odbiornik  formuje  bajt  z  otrzymanych 
ośmiu  bitów  i  potwierdza  nadajnikowi  (znowu  przez  szynę  sterowania) 
odbiór  pierwszego  bajta  danych.  Dopiero  po  nadejściu  tego  sygnału, 
zwanego  sygnałem  uzgodnienia  (z  ang.  handshaking),  nadajnik  wysyła 
kolejny 

bajt 

danych. 

Podnosząc  częstotliwość  taktowania,  można,  rzecz  jasna,  zwiększyć 
przepustowość tych ośmiu szyn, jednak są fizyczne ograniczenia, których 
nie  sposób  ominąć.  Po  pierwsze,  na  określonym  poziomie  częstotliwości 
dostępny  przedział  czasu  jest  za  krótki  na  zrealizowanie  sygnału 
uzgodnienia  bez  opóźnień.  Po  drugie,  nie  można  dowolnie  przyśpieszać 
tempa  przesyłania  danych  na  magistrali,  bo  po  przekroczeniu 
określonego  poziomu  pojawiają  się  częstotliwości  zakłócające,  które 
prowadzą  do  sfałszowania  przesyłanych  sygnałów.  Częstotliwości  te  nie 
pozwalają  dowolnie  zwiększać  liczby  szyn  do  transmisji  danych,  aby  w 
ten  sposób  podnosić  przepustowość  magistrali.  Na  przykład  w  ostatniej 
generacji 80-stykowych kabli wstęgowych IDE połowa z nich pełni funkcję 
przewodów masowych i chroni przed impulsami zakłócającymi.

background image

Magistrale

Magistrale szeregowe

Niemal  wszystkie  magistrale  w  obecnych  pecetach  transportują  dane 
szeregowo.  Do  tej  kategorii  zaliczają  się  np.  interfejsy  Firewire,  SATA  i 
USB.  W  transmisji  szeregowej  nadajnik  dzieli  pakiet  danych  na 
poszczególne bity, po czym wstawia na początku i na końcu wysyłanego 
pakietu  bity  startu  i  końca.  W  sekwencji  bitów  startowych  nadajnik 
umieszcza adres odbiornika i wysyła cały pakiet danych gęsiego (bit po 
bicie) 

jedną 

szyną. 

Wszystkie  urządzenia  podłączone  do  tej  magistrali  odczytują  adres 
odbiornika.  Jeśli  pakiet  nie  jest  przeznaczony  dla  nich,  ignorują 
przesyłkę.  Tylko  uprawniony  odbiornik  przyjmuje  ją,  znajduje  bity 
startowe, po czym składa cały pakiet z następujących po nich bitów, aż
dotrze do bitów końca. 

Ten  sposób  transmisji  danych  ma  wiele  zalet.  Podzespoły  sprzętowe 
uczestniczące w  przesyłaniu  pakietów  danych  wymagają tylko  jednego 
sterownika  wyjściowego  i  tylko  jednego  układu  odbiornika.  W  ten 
sposób można ograniczyć szerokość pasma wymaganego do sterowania 
i adresowania przesyłanych danych. Nadajnik wysyła poszczególne bity 
danych jeden za drugim, a więc żaden z nich nie wyprzedzi innego - co 
jest  możliwe  w  magistralach  równoległych.  Dzięki  temu  nadajnik  i 
odbiornik nie muszą wymieniać sygnałów uzgodnienia. 

background image

Łącze typu punkt-punkt: HT, 

QPI

Określenie  "łącze  typu  punkt-punkt"  w  informatyce  oznacza 
bezpośrednią szynę danych między dwoma podzespołami sprzętowymi. 
W  kartach  graficznych  już  od  lat  stosuje  się  łącza  tego  typu  do 
wymiany  danych  z  chipsetem  i  procesorem  -  za  przykład  wystarczą 
takie  rozwiązania,  jak  AGP  (Accelerated  Graphics  Port)  i  PCI  Express 
(Peripheral  Component  Interconnect  Express).  W  procesorach  łącza 
dwupunktowe  (np.  HyperTransport  w  AMD)  zastąpiły  już  magistralę 
Front Side Bus (FSB) a nie dawno  do HT
dołączyło QPI(QuickPathInterconnect) w  procesorach INTEL

W przeciwieństwie do takich magistrali, jak FSB, łącza typu punkt-punkt 
mają  z  góry  wyznaczonego  nadawcę  i  odbiorcę  danych.  Dlatego 
nadawca  nie  musi  opatrywać  wysyłanych  pakietów  danych  adresem 
odbiorcy,  ten  zaś  może  darować  sobie  sygnał  uzgodnienia  (patrz 
wyżej).  W  ten  sposób  można  zaoszczędzić  na  szerokości  pasma  i 
uzyskać 

znacznie 

większą 

częstotliwość 

taktowania, 

np. 

czterordzeniowy  procesor  AMD  Phenom  HyperTransport  osiąga 
maksymalną  częstotliwość  1000  MHz,  podczas  gdy  najwyższa 
częstotliwość FSB w procesorach Intela to 400 MHz, co stało się wąskim 
gardłem zwłaszcza dla procesorów wielordzeniowych.. 

background image

Łącze typu punkt-punkt: HT, 

QPI

Łącze 

bezpośrednie 

HyperTransport 

na 

przykładzie układu Opteron Quad Core - procesor 
komunikuje się z mostkiem północnym i z dwoma 
innymi  czterordzeniowcami  za  pomocą  trzech 
łączy HT.

background image

Łącze typu punkt-punkt: HT, 

QPI

Wraz  z  serią  procesorów  Athlon  64  AMD  zastąpił  w  2003  r.  magistralę 
Front  Side  Bus  otwartym  standardem  przemysłowym  o  nazwie 
HyperTransport  (HT).  W  każdym  procesorze  AMD  do  komputerów 
stacjonarnych  i  przynależnym  do  niego  mostku  północnym  na  płycie 
głównej umieszczono specjalny układ scalony o nazwie HT-Link. Pełni on 
funkcję zarówno nadajnika, jak i odbiornika, wymieniając dane z drugim 
łączem  za  pośrednictwem  dwóch  szyn  o  szerokości  16  bitów  każda. 
Obie szyny HT są ekranowane względem siebie i przesyłają dane tylko 
w  jednym  kierunku.  Zależnie  od  typu  procesora  fizyczna  częstotliwość 
taktowania  łączy  HT  sięga  od  200  (w  Athlonie  64)  do  1000  MHz  (w 
Phenomie).  Transmisja  danych  odbywa  się  tu  wraz  ze  wzrastającym 
(sygnał jedynkowy) i z opadającym zboczem sygnału (sygnał zerowy), a 
więc  efektywna  przepustowość  łącza  jest  czterokrotnie  większa  niż 
przepustowość  fizyczna.  Procesory  AMD  Opteron  do  zastosowań 
serwerowych  są  wyposażone  w  trzy  łącza  HT,  dzięki  czemu  w 
komputerach  dysponujących  kilkoma  podstawkami  poszczególne  CPU 
mogą się komunikować przez HT również między sobą. Pod koniec 2008 
roku  Intel  zastąpił  magistralę  Front  Side  Bus  łączem  dwupunktowym 
QuickPath  Interconnect  (QPI),  wprowadzając  nową  architekturę 
procesorów w seriach serwerowych Xeon (Nehalem) i Itanium (Tukwila). 
Wariant  Extreme  układu  Nehalem  ma  wprowadzić  technologię 
QuickPath  również  do  CPU  komputerów  stacjonarnych  -  jednak 
początkowo  tylko  najwydajniejszych  modeli.  Szerokość  pasma 
stosowana w łączach QuickPath będzie wynosić od 24 do 32 GB, a więc 
nawet  w  najgorszym  wypadku  osiągnie  poziom  najszybszych  obecnie 
łączy HyperTransport u konkurenta AMD. Ponadto układy Xeon Nehalem 
mają być wyposażone w maksymalnie cztery łącza QuickPath.

background image

Przykładowy przesył danych w mostku 

północnym

PAMIĘĆ 

RAM

PAMIĘĆ 

RAM

PROCESO

R

KARTA 

GRAFICZ

NA

MOSTEK 

POŁUDNIOWY

UKŁAD 

DŻWIĘKOWY

PC

I

I/

O

MC 

1

MC 

1

PCI-

E

PCI-

E

GPU

GPU

MC 

0

MC 

0

BIU

BIU

MAGISTRALA 

HT

MAGISTRALA 

HT

MOSTEK 
PÓŁNOC
NY

51 
200 

MB/s

HT 
3.1

DDRII 1066 – 8533 
MB/s

DDRII 1066 – 8533 
MB/s

PCI-Ex16 
v.20

8000 
MB/s

MC 0 i 1 – (ang. 
Memory Controller) 
kontroler pamięci
BIU – (ang. Bus 
Interface Unit) 
kontroler magistrali 
systemowej
PCI-E – magistrala 
lokalna typu 
szeregowego
GPU – (ang. 
Graphics Processing 
Unit ) zintegrowana 
karta graficzna
PCI – (ang. Personal 
Computer 
Interconnect) złącze 
dla kart 
rozszerzających
I/O – (ang. 
Input/Output) Porty 
urządzeń wejścia i  
wyjścia

background image

Napięcia i konfiguracje zworek

Przykładowy opis napięć na poszczególnych elementach płyty głównej 

oraz konfiguracja zworek; PŁYTA GŁÓWNA EPOX Z CHIPSETEM VIA KT600.

background image

Napięcia i konfiguracje zworek

Zworka: JCMOS, na zdjęciu ustawiona w pozycji DEFAULT, jej 
przestawienie powoduje powrót do ustawień domyślnych w BIOS’ie.

background image

Napięcia i konfiguracje zworek

JCK1  (dolna)  JCK2(górna)  służą 
do  zmiany  FSB,  na  zdjęciu  w 
pozycji 

DEFAULT 

– 

FSB 

ustawiane jest wtedy z poziomu 
BIOSU.
Dostępne konfiguracje:

1  2 3

JCK
2
JCK
1

JCK
2
JCK
1

JCK
2
JCK
1

JCK
2
JCK
1

JCK1  JCK2  OPCJA
1-2     1-2    BIOS

2-3     1-2    
133MHz

2-3     2-3    
166MHz

1-2     2-3    
200MHz

background image

Napięcia i konfiguracje zworek

CFPA  - Front Panel Audio Connector, slużą do aktywacji przedniego 
panela audio na obudowie komputera (jeżeli panel uprzednio został 
podpięty do płyty głównej). Jeżeli piny 5-6 i 9-10 licząc od góry są 
zwarte (tak jak na zdjęciu) przedni panel nie jest aktywny, po 
wyjęciu zworek przedni panel jest aktywny jednak odbywa się to 
kosztem panelu tylniego. 

background image

Napięcia i konfiguracje zworek

20 pinowe gniazdo zasilające ATX

 1    11

10  20

+12

V

5VSB

PW

GND

+5V

GND

+5V

GND

3.3V
3.3V

+5V
+5V
-5V
GND
GND
GND
PS-
ON
GND
-12V
3.3V

background image

Magistrale PCI-E, PCI

PCI-E 
x16

PCI-E 
x1

PCI

PCI-E, 

znana również jako 3GlO, 

jest pionową magistralą służącą 
do  podłączania  urządzeń  do 
płyty  głównej.  Zastąpiła  ona 
magistralę  PCI  oraz  AGP.  PCI-
Express 

stanowi 

magistralę 

lokalną 

typu 

szeregowego, 

łączącą dwa punkty . Nie jest to 
więc  magistrala  w  tradycyjnym 
rozumieniu, 

nie 

jest 

rozwinięciem 

koncepcji 

"zwykłego"  PCI  w  związku  z 
czym 

nie 

jest 

nim 

kompatybilne. Taka konstrukcja 
eliminuje  konieczność  dzielenia 
pasma pomiędzy kilka urządzeń 
-  każde  urządzenie  PCI-Express 
jest  połączone  bezpośrednio  z 
kontrolerem. 

Sygnał 

przekazywany  jest  za  pomocą 
dwóch linii, 

po  jednej  w  każdym  kierunku.  Częstotliwość  taktowania  wynosi  2,5  GHz. 
Protokół  transmisji  wprowadza  dwa  dodatkowe  bity,  do  każdych  ośmiu 
bitów danych (kodowanie 8/10). Zatem przepustowość jednej linii wynosi 
250  MiB/s.  W  związku  z  tym,  że  urządzenia  mogą  jednocześnie 
przekazywać sygnał w obydwu kierunkach to można ewentualnie przyjąć, 
że  w  przypadku  takiego  wykorzystania  złącza,  transfer  może  sięgać  500 
MiB/s.
Na  płytach  głównych  gniazda  16x  montuje  się  zwykle  w  miejscu  gniazda 
AGP  na  starszych  płytach  (ponieważ  większość  chipsetów  z  kontrolerem 
PCI  Express  nie  zawiera  kontrolera  AGP,  najczęściej  obecność  PCI-E 
eliminuje możliwość użycia kart graficznych ze złączem AGP).

background image

Magistrale PCI-E, PCI

Gniazda 32-bitowej 
szyny PCI

PCI  - 

magistrala  komunikacyjna  służąca  do 

przyłączania  urządzeń  do  płyty  głównej  w 
komputerach  klasy  PC.  Po  raz  pierwszy  została 
publicznie  zaprezentowana  w  czerwcu  1992  r. 
jako 

rozwiązanie 

umożliwiające 

szybszą 

komunikację  pomiędzy  procesorem  i  kartami  niż 
stosowane  dawniej  ISA.  Dodatkową  zaletą  PCI 
jest  to,  że  nie  ma  znaczenia  czy  w  gnieździe  jest 
karta sterownika dysków (np. SCSI), sieciowa czy 
graficzna.  Każda  karta,  pasująca  do  gniazda  PCI

funkcjonuje  bez  jakichkolwiek  problemów,  gdyż 
nie 

tylko 

sygnały 

ale 

przeznaczenie 

poszczególnych 

styków 

gniazda 

są 

znormalizowane.  Przy  częstotliwości  taktowania 
33  MHz  i  szerokości  32  bitów  magistrala  PCI
 
osiąga  szybkość  transmisji  132  MB/s.  Szerokość 
szyny adresowej i danych nowych procesorów 64 
bitowych  zmiany  nie  wpływają  na  architekturę 
PCI
  a  jedynie  podwaja  się  przepustowość  do  264 
MB/s. 

Wersje PCI

2.0

2.

1

2.2

3.0

Maksymalna szerokość szyny danych 
(bity)

32

64

64

64

Maksymalna częstotliwość 
taktowania (MHz) 

33

66

66

66

Maksymalna przepustowość (MB/s)

13

3

53

3

533

533

Napięcie (V)

5

5

5 / 

3.3

5 / 

3.3

background image

Magistrale PCI-E, PCI

Gniazda PCI-E od góry: 4x, 16x, 1x i 
16x w porównaniu ze złączem PCI (na 
dole)

wariant PCIe

przepustowo

ść

(w każdą 

stronę)

x1

250 MB/s

x2

500 MB/s

x4

1000 MB/s

x8

2000 MB/s

x16

4000 MB/s

x16 v.20

8000 MB/s

background image

AGP

Slot   AGP

Accelerated Graphics Port 

(AGP, 

czasem nazywany Advanced 
Graphics Port) to rodzaj 
zmodyfikowanej magistrali PCI 
opracowanej przez firmę Intel. 
Jest to 32-bitowa magistrala PCI 
zoptymalizowana do szybkiego 
przesyłania dużych ilości danych 
pomiędzy pamięcią operacyjną a 
kartą graficzną. 

Wersje AGP

Mnożnik

x1

x2

x4

x8

Szerokość szyny danych (bity)

32

32

32

32

Częstotliwość taktowania (MHz) 

66

66

66

66

Przepustowość (MB/s)

26

4

528 106

6

2112

Napięcie (V)

3.3

3.3 3.3 / 

1.5

0.8

background image

Sloty DDR, DDR2, DDR3

Sloty DDR2

DDR  – 

rodzaj pamięci typu RAM 

stosowana w komputerach jako 
pamięć operacyjna oraz jako 
pamięć kart graficznych. Pamięci 
te mogą wytrzymać temperaturę 
do 70°C. Kości przeznaczone dla 
płyt głównych zawierające 
moduły DDR SDRAM posiadają 
184 styki

kontaktowe i jeden przedział (w odróżnieniu od SDR SDRAM, który ma 
ich 168 oraz dwa przedziały). Stosowane są dwa rodzaje oznaczeń 
pamięci DDR SDRAM. Mniejszy (np. PC-200) mówi o częstotliwości, z 
jaką działają kości. Natomiast większy (np. PC1600) mówi o 
teoretycznej przepustowości jaką mogą osiągnąć. Szerokość magistrali 
pamięci wynosi 64 bity. Przepustowość obliczana jest metodą:

DDR-200 (PC-1600) – (64 bity * 2 * 100 MHz)/8 = 1,6 GB/s
DDR-266 (PC-2100) – (64 bity * 2 * 133 MHz)/8 = 2,1 GB/s
DDR-333 (PC-2700) – (64 bity * 2 * 166 MHz)/8 = 2,7 GB/s
DDR-400 (PC-3200) – (64 bity * 2 * 200 MHz)/8 = 3,2 GB/s

background image

Sloty DDR, DDR2, DDR3

DDR2 – 

kolejny po DDR standard pamięci RAM typu SDRAM, stosowany w 

komputerach jako pamięć operacyjna. Pamięć DDR2 charakteryzuje się wyższą 
efektywną częstotliwością taktowania (533, 667, 800, 1066 MHz) oraz niższym 
poborem prądu. Podobnie jak DDR, pamięć DDR2 wykorzystuje do przesyłania 
danych wznoszące i opadające zbocze sygnału zegarowego. 
Zmiany w stosunku do DDR: 
-Moduły zasilane są napięciem 1,8 V, zamiast 2,5 V.
-DDR2 przesyła 4 bity w ciągu jednego taktu zegara (DDR tylko 2).
-Podwojona prędkość układu wejścia/wyjścia (I/O) pozwala na obniżenie prędkości 
całego modułu bez zmniejszania jego przepustowości.
-Liczba pinów została zwiększona ze 184 do 240.
-Wycięcia w płytce pamięci umieszczone są w różnych miejscach, w celu 
zapobiegnięcia podłączenia niewłaściwych kości.

Nazwa 

Chipa

Zegar

Taktowanie 

Szyny

Nazwa 

modułu

Transfer 

max.

DDR2-400

100

200

PC2-3200

3200 MB/s

DDR2-533

133

266

PC2-4200

4266 MB/s

DDR2-667

166

333

PC2-5300

5333 MB/s

DDR2-800

200

400

PC2-6400

6400 MB/s

DDR2-1066

266

533

PC2-8500

8533 MB/s

background image

Sloty DDR, DDR2, DDR3

DDR3– 

nowy  standard  pamięci  RAM  typu  SDRAM,  będący 

rozwinięciem pamięci DDR i DDR2, stosowanych w komputerach 
jako pamięć operacyjna.
Pamięć  DDR3  wykonana  jest  w  technologii  90  nm,  która 
umożliwia  zastosowanie niższego  napięcia  (1,5 V  w porównaniu 
z  1,8  V  dla  DDR2  i  2,5  V  dla  DDR).  Dzięki  temu  pamięć  DDR3 
charakteryzuje się zmniejszonym poborem mocy o około 40% w 
stosunku  do  pamięci  DDR2  oraz  większą  przepustowością  w 
porównaniu  do  DDR2  i  DDR.  Pamięci  DDR3  nie  będą 
kompatybilne  wstecz,  tzn.  nie  będą  współpracowały  z 
chipsetami  obsługującymi  DDR  i  DDR2.  Posiadają  także 
przesunięte  wcięcie  w  prawą  stronę  w  stosunku  do  DDR2  (w 
DDR2  wcięcie  znajduje  się  prawie  na  środku  kości).Obsługa 
pamięci  DDR3  przez  procesory  została  wprowadzona  w  2007 
roku  w  chipsetach  płyt  głównych  przeznaczonych  dla 
procesorów Intel oraz w 2008 roku w procesorach firmy AMD.

PC3-6400 o przepustowości 6,4 GB/s, pracujące z częstotliwością 800 
MHz
PC3-8500 o przepustowości 8,5 GB/s, pracujące z częstotliwością 1066 
MHz
PC3-10600 o przepustowości 10,6 GB/s, pracujące z częstotliwością 
1333 MHz
PC3-12700 o przepustowości 12,7 GB/s, pracujące z częstotliwością 
1600 MHz
PC3-15000 o przepustowości 15 GB/s, pracujące z częstotliwością 1866 
MHz
PC3-16000 o przepustowości 16 GB/s, pracujące z częstotliwością 2000 
MHz

background image

PORTY: ATA, SATA, SATA2

ATA-133

SATA

background image

PORTY: ATA, SATA, SATA2, 

eSATA

ATA - 

interfejs systemowy w komputerach klasy PC i Amiga 

przeznaczony do komunikacji z dyskami twardymi zaproponowany w 
1983 przez firmę Compaq. Używa się także skrótu IDE (zamiennie z 
ATA), od 2003 roku (kiedy wprowadzono SATA) standard ten jest 
określany jako PATA (od "Parallel ATA"). Standard ATA nie jest już 
rozwijany w kierunku zwiększania szybkości transmisji. Początkowo 
stosowano oznaczenia ATA-1, -2 itd., obecnie używa się określeń 
związanych z zegarem przepustowością interfejsu (ATA/33, ATA/66, 
ATA/100, ATA/133). 

SATA - 

szeregowa magistrala Serial ATA jest następcą równoległej 

magistrali ATA. Do transmisji przewidziane są cieńsze i bardziej 
elastyczne kable z mniejszą liczbą styków, co pozwala na stosowanie 
mniejszych złączy na płycie głównej w porównaniu do równoległej 
magistrali ATA. Wąskie kable ułatwiają instalację i prowadzenie ich w 
obudowie, co poprawia warunki chłodzenia wewnątrz obudowy. 
Interfejs przeznaczony do komunikacji umożliwia szeregową transmisję 
danych między kontrolerem a dyskiem komputera z maksymalną 
przepustowością ok. 1,5 gigabitów/s.

background image

PORTY: ATA, SATA, SATA2, 

eSATA

SATA2  - 

Obecnie w sprzedaży dostępne są dyski z kontrolerem 

wyposażonym w magistralę SATA2, która umożliwia transfer danych z 
prędkością 3 gigabitów/s. Podwojenie przepustowości w przypadku 
domowego komputera niewiele zmienia, lecz doskonale sprawdza się w 
przypadku serwerów, gdzie stosowane są rozbudowane macierze 
dyskowe lub systemy pamięci zewnętrznej.

External SATA 

Złącze eSATA to zewnętrzny port Serial-ATA II, 

przeznaczony do podłączania napędów poza komputerem. Główną ideą 
eSATA jest zapewnienie identycznej prędkości przesyłania danych w 
urządzeniach zewnętrznych, jaka osiągalna jest dla napędów 
wewnętrznych. Osiągane przez ten standard prędkości nie odbiegają od 
tych oferowanych przez SATA-II – maksymalne przepustowości to 150 
MB/s oraz 300 MB/s, czyli znacznie więcej niż może zaoferować port USB 
2.0

SATA 3 

Trwają prace nad trzecią wersją tego interfejsu, która ma wg 

planów umożliwić przesyłanie danych z prędkością 6 gigabitów/s.

background image

PORT USB

USB

 

(ang.  Universal  Serial  Bus  –  uniwersalna  magistrala 

szeregowa)  –  rodzaj  sprzętowego  portu  komunikacyjnego 
komputerów,  zastępującego  stare  porty  szeregowe  i  port 
równoległe. Został opracowany przez firmy Microsoft, Intel 
Compaq,  IBM  i  DEC.  Port  USB  jest  uniwersalny  w  tym 
sensie,  że  można  go  wykorzystać  do  podłączenia  do 
komputera 

wielu 

różnych 

urządzeń 

(np.: 

aparatu 

fotograficznego,  modemu  skanera,  klawiatury  przenośnej 
pamięci  itp).  Urządzenia  podłączane  w  ten  sposób  mogą 
być  automatycznie  wykrywane  i  rozpoznawane  przez 
system,  przez  co  instalacja  sterowników  i  konfiguracja 
odbywa  się  w  dużym  stopniu  automatycznie  (przy 
starszych  typach  szyn  użytkownik  musiał  bezpośrednio 
wprowadzić  do  systemu  informacje  o  rodzaju  i  modelu 
urządzenia).  Możliwe  jest  także  podłączanie  i  odłączanie 
urządzeń  bez  konieczności  wyłączania  czy  ponownego 
uruchamiania komputera. 

Jedną z ważniejszych cech portu USB jest zgodność z Plug and Play. Urządzenia 
w  tym  standardzie  można  łączyć  ze  sobą  tworząc  sieć  o  topologii  drzewa.  W 
całej sieci można podłączyć do 127 urządzeń USB.

TYPY I PRĘDKOŚCI:
-USB  1.1 

Urządzenia  spełniające  warunki  tej  specyfikacji  mogą  pracować  z 

prędkością  (Full  Speed)  12  Mbit/s  (1.5  MB/s)  i  (Low  Speed)  1.5  Mbit/s  (0.1875 
MB/s)

-USB  2.0 

(Hi-Speed)  Urządzenia  zgodne  z  warunkami  nowej  specyfikacji  mogą 

pracować z maksymalną prędkością 480 Mb/s (60 MB/s). Rzeczywista prędkość 
przesyłu  danych  zależy  od  konstrukcji  urządzenia.  Urządzenia  w  standardzie 
USB 2.0 są w pełni kompatybilne ze starszymi urządzeniami.

USB  3.0 

(SuperSpeed)  Urządzenia  zgodne  z  warunkami  nowej 

specyfikacji  będą  mogły  pracować  z  prędkością  4,8  Gb/s  (600 
MB/s). Nowy standard oprócz pozostałych łącz elektrycznych (dla 
kompatybilności w dół z USB 2.0 i 1.1) korzystał będzie również z 
łącz  optycznych  (kabel  połączeniowy  będzie  wyposażony  w 
światłowód).  Kontrolery  USB  tej  generacji  będą  posiadać 
inteligentny  system  odłączający  zasilanie  od  urządzeń,  po 
stwierdzeniu  że  z  niego  nie  korzystają.  Pierwsza  prezentacja  tej 
technologii odbyła się na targach CES 2008.

background image

PORT COM

Standard  COM  (RS-232)  opisuje  sposób 
połączenia urządzeń DTE (ang. Data Terminal 
Equipment
)  tj.  urządzeń  końcowych  danych 
(np. komputer) oraz urządzeń DCE (ang. Data 
Communication  Equipment
),  czyli  urządzeń 
komunikacji  danych  (np.  modem).  Standard 
określa nazwy styków złącza oraz przypisane 
im  sygnały  a  także  specyfikację  elektryczną 
obwodów 

wewnętrznych. 

Standard 

ten 

definiuje  normy  wtyczek  i  kabli  portów 
szeregowych  typu  COM.  Standard  RS-232 
(ang.  Recommended  Standard
)  opracowano 
w 1962 roku

na  zlecenie  amerykańskiego  stowarzyszenia  producentów  urządzeń 
elektronicznych w celu ujednolicenia parametrów sygnałów i konstrukcji 
urządzeń  zdolnych  do  wymiany  danych  cyfrowych  za  pomocą  sieci 
telefonicznej.  RS-232  jest  magistralą  komunikacyjną  przeznaczoną  do 
szeregowej  transmisji  danych.  Najbardziej  popularna  wersja  tego 
standardu, RS-232C pozwala na transfer na

odległość  nie  przekraczającą  15  m  z 
szybkością  maksymalną  20  kbit/s.  W 
architekturze 

PC 

standardowo 

przewidziano  istnienie  4  portów  COM 
oznaczanych  odpowiednio  COM1-COM4. 
Specjalizowane 

karty 

rozszerzeń 

pozwalały 

na 

podłączenie 

znacznie 

większej  ilości  portów  RS-232,  jednak  nie 
były  one  standardowo  obsługiwane  przez 
MS-DOS  i  wymagały  specjalistycznego 
oprogramowania.

background image

PORT LPT

Interfejs  IEEE  1284 

(LPT)  -  nazwa  25-pinowego 

złącza  w  komputerach  osobistych.  IEEE  1284 
jest  portem  równoległym  wykorzystywanym  w 
głównej  mierze  do  podłączenia  urządzeń 
peryferyjnych: 

drukarki, 

skanery, 

plotery. 

Został  opracowany  w  1994  r.  przez  konsorcjum 
Network 

Printing 

Alliance 

jako 

standard 

zapewniający 

wsteczną 

kompatybilność 

używanym od lat 70. jednokierunkowym portem 
Centronics.  Zwany  jest  też  portem  LPT  lub 
portem 

równoległym. 

Najważniejszym 

(historycznie) 

zastosowaniem 

portu 

równoległego  była  komunikacja  z  urządzeniami 
wymagającymi  przesyłu  dużych  ilości  danych  z 
komputera 

do 

urządzenia. 

Dzięki 

dużej 

prędkości transferu

świetnie  nadawał  się  do  podłączania  drukarek  i  skanerów  oraz  pamięci 
masowych.  Jednak  wejście  na  rynek  interfejsów  o  znacznie  lepszych 
walorach użytkowych, takich jak USB i FireWire spowodowało, że port ten 
jest  coraz  rzadziej  stosowany.Łączenie  komputerów  za  pomocą  portu 
równoległego  było  popularne  w  latach  dziewięćdziesiątych,  gdy  sprzęt 
sieciowy  był  drogi,  program  Norton  Commander  posiadał  wbudowaną 
obsługę  transferu  plików  poprzez  port  szeregowy  i  równoległy.  Dziś  i  to 
zastosowanie   odeszło  do  lamusa  za  sprawą 
sieci komputerowych i pamięci masowych USB.

background image

PŁYTY GŁÓWNE - PRZEGLAD

MSI 

MS6156

ASUS 

P3V 4X

Clayton 

CVAT217

Abit BW7

ASRock 

P4i65G

Typ 

gniazda 

procesora

Slot 1

Slot1

Socket 

370

Socket 

423

Socket 478

Obsługiwa

ne 

procesory

Pentium II, 

Pentium III, 

Celeron

Pentium II, 

Pentium III, 

Celeron

Celeron / 

Pentium 3 

/Coppermine / 

Tualatin do 

1400 Mhz

Pentium 4 

1.4-2 GHz

Pentium 4 / Celeron 

D (Prescott, 

Northwood, 
Willamette)

QPI/FSB

66/100

66/100/133

66/100/133/16

6

400

400/533/800

Obsługiwa

ne pamięci

SDR 

66/100/133 

MHz

SDR 

66/100/133

SDR 

66/100/133

SDR 133

DDR 266/333/400

Maksymaln

a ilość 

pamięci :

256 MB

512 MB

512 MB

1,5GB

2GB

Złącze 

Grafiki

AGP x4

AGP x4

AGPx4

AGPx4

AGPx8

background image

PŁYTY GŁÓWNE - PRZEGLAD

ASUS 

STRIKER II 

FORMULA

ASUS P5Q 

PRO

Gigabyte 

GA-EX58-

DS4

ASUS 

Rampage 2 

Extreme

Typ 

gniazda 

procesora

Socket 775

Socket 775

Socket 

1366

Socket 1366

Obsługiwa

ne 

procesory

Core 2 Duo / 

Quad / Extreme

Pentium Dual 

Core, Celeron 

4xx,Pentium 4 HT, 

Pentium D

Core 2 Duo / Quad 

/ Extreme

Pentium Dual 

Core, Celeron 

4xx,Pentium 4 HT, 

Pentium D

Core I7

Core I7

QPI/FSB

1600 /

1333/1066/800 

MHz

1600 /

1333/1066/800 

MHz

6,4 GT/s

6,4 GT/s

Obsługiwa

ne pamięci

DDR3 – 

1333/1600/2000

DDR2 

1200/1066/800/66

7MHz

DDR3 – 

1066/1333/1600/

2000

DDR3 – 

1066/1333/1600/20

00

Maksymaln

a ilość 

pamięci :

8GB

16 GB

24 GB

24 GB

Złącze 

Grafiki

3x PCI Express x16

2x PCI Express 

x16

1x PCI Express 

x16

3x PCI Express x16

background image

CHIPSETY - INTEL - 

ZESTAWIENIE

CHIPSET

x58

x48

p43

Typ gniazda procesora

1366

775

775

Obsługiwane 

procesory

Intel Core i7 Processor

Core 2 Duo / Quad / 

Extreme

Pentium Dual Core, 

Celeron 4xx,Pentium 4 

HT, Pentium D

Core 2 Duo / Quad / 

Extreme

Pentium Dual Core, 

Celeron 4xx, Pentium 4 

HT, Pentium D

QPI / FSB

QPI  6,4 GT/s

FSB  

800/1066/1333/1600

FSB 1333/1066/800

Obsługiwane pamięci

6 x DIMM, DDR3 2000 /

1866/ 

1800/1600/1333/1066

DDR2, DDR3 

800/1066/1333/1600

DDR2 1066/ 800/667

Maksymalna ilość 

pamięci :

24 GB

8 GB

8 GB

Karta dzwiękowa

TAK

TAK

TAK

 Karta sieciowa 

TAK

TAK

TAK

Złącze Grafiki

PCI Express x16

PCI Express x16

PCI Express x16

GT – GigaTransactions

background image

CHIPSETY - INTEL - 

ZESTAWIENIE

CHIPSET

p35

975x

865PE

Typ gniazda procesora

775

775

478

Obsługiwane 

procesory

Intel Core2 Extreme 

Quad-Core / Core2 Duo 

Intel Pentium 

Extreme / Intel 

Pentium D

Pentium 4, Pentium D, 

Pentium D z HT

Pentium 4HT, Celeron

 FSB

800 / 1066 / 1333 / 

1600

1066/800

400/533/800

Obsługiwane pamięci

DDR2 1200* / 1066 / 

800 / 667 / 533

533/667

266/333/400

Maksymalna ilość 

pamięci :

8 GB

8GB

4 GB

Karta dzwiękowa

TAK

TAK

TAK

 Karta sieciowa 

TAK

TAK

TAK

Złącze Grafiki

PCI Express x16

PCI Express x16

AGP x8

background image

CHIPSETY - nFORCE - 

ZESTAWIENIE

CHIPSET

790i Ultra SLI

750A SLI

680i

Typ gniazda procesora

775

AM2+

775

Obsługiwane 

procesory

Core 2 Duo / Quad / 

Extreme

Pentium Dual Core, 

Celeron 4xx,Pentium 4 

HT, Pentium D

Phenom FX/ Phenom / 

Athlon / Sempron

Intel Core 2 Duo /Intel 

Pentium Extreme / 

Intel Pentium D / Intel 

Pentium 4 /Intel 

Celeron D

FSB/Magistrala

1600 /1333/1066/800 

MHz

Do 5200 MT/s

1333/1066/800/533 

MHz

Obsługiwane pamięci

DDR3 – 

1333/1600/2000

DDR2 – 1066 / 800 / 

667 / 533

DDR2 800/667/533

Maksymalna ilość 

pamięci :

8 GB

8 GB

8 GB

Karta dzwiękowa

NIE

TAK

TAK

 Karta sieciowa 

TAK

TAK

TAK

Złącze Grafiki

PCI Express x16

PCI Express x16

PCI Express x16

background image

CHIPSETY - nFORCE - 

ZESTAWIENIE

CHIPSET

650 i SLI

nForce 3 250

nForce 2

Typ gniazda procesora

775

754

Socket A

Obsługiwane 

procesory

Core2 duo, Core2 

Quad, Pentium D, 

Pentium 4.

AMD Athlon 64, 

Sempron

Athlon, Athlon XP, 

Barton

FSB/Magistrala

800/1066/1333

800 MHz

200/266/333

Obsługiwane pamięci

800/667/533

400/333/266

200/266/333/400

Maksymalna ilość 

pamięci :

8GB

2GB

3GB, lub 2GB przy 

DDR 400

Karta dzwiękowa

TAK

TAK

TAK

 Karta sieciowa 

TAK

TAK

TAK

Złącze Grafiki

PCI Expressx16

AGPx8

AGPx8

background image

CHIPSETY - AMD - 

ZESTAWIENIE

CHIPSET

790 GX

780G

770

Typ gniazda procesora

AM2+

AM2+

AM2+

Obsługiwane 

procesory

AMD Phenom (140W) / 

Athlon 64 X2 (125W) / 

Athlon 64 / Athlon FX / 

Sempron

AMD Phenom (140W) / 

Athlon 64 X2 (125W) / 

Athlon 64 / Athlon FX / 

Sempron

AMD Phenom (140W) / 

Athlon 64 X2 (125W) / 

Athlon 64 / Athlon FX / 

Sempron

 Magistrala

HyperTransport 3.0 

(5200 MT/s) - 2600MHz

2000/1600 MT/s dla 

AM2, do 5200 MT/s dla 

AM2+MHz

HyperTransport 3.0 

(5200 MT/s) - 2600MHz

Obsługiwane pamięci

DDR II - 1066 (tylko 

procesory AM2+) / 800 

/ 667 / 533

DDR2 1066/800/667

DDR2 800/667/533/400

Maksymalna ilość 

pamięci :

8GB

8 GB

8 GB

Karta dzwiękowa

TAK

TAK

TAK

 Karta sieciowa 

TAK

TAK

TAK

Złącze Grafiki

PCI Express x16

PCI Express x16

PCI Express x16

background image

KOMPUTER DO GIER

ZESTAW1

ZESTAW2

ZESTAW3

Płyta główna

Gigabyte EX58-UD5 

(Lga1366)

Asus P5Q Pro (Lga775)

Asus P5Q (Lga775)

Procesor

Core i7 920 QuadCore 64 

Bit 2.66GHz BOX

Core 2 Duo E8500

Core 2 Duo E8400

Pamięć

OCZ Core i7 Triple 3x1GB 

1333MHz

Kingston Dual 2x2 GB 

DDR2 800MHz

Kingston Dual 2x2 GB 

DDR2 800MHz

Grafika

Gigabyte GeForce 260 GTX 

OC Core216 896MB HDMI

Gigabyte GeForce 260 GTX 

OC Core216 896MB HDMI

Sapphire Radeon 4870 

512MB DDR5

Dysk

Samsung 1TB 32MB Cache

Samsung 750GB 32MB 

Cache

Seagate Barracuda 

7200.11 500GB 32MB 

Cache

Zasilacz

Chieftec CFT-750-14C 

750W

Chieftec GPS-650AB-A 

650W

Chieftec GPS-450AA-

101A 450W

Pozostałe

Obudowa: dowolna, 

nagrywarka dvd x22, 

czytnik kart

Obudowa: dowolna, 

nagrywarka dvd x22, 

czytnik kart

Obudowa: dowolna, 

nagrywarka dvd x22, 

czytnik kart

background image

KOMPUTER DO DOMU

ZESTAW1

ZESTAW2

ZESTAW3

Płyta główna

Gigabyte EP45-DS3 

(Lga775)

MSI P43 Neo-F (Lga775)

Gigabyte MA770-DS3 

(AM2/+)

Procesor

Core 2 Duo E8400 

DualCore

Core 2 Quad Q8200 

QuadCore

Athlon X2 5200+ 2.7GHz 

EE AM2 BOX

Pamięć

Kingston Dual 2x2 GB 

DDR2 800MHz

Kingston Dual 2x1 GB 

DDR2 800MHz

Kingston Dual 2x1 GB 

DDR2 800MHz

Grafika

Gigabyte Radeon 4850

Gigabyte GeForce 

9500GT

Gigabyte GeForce 

9600GT

Dysk

Seagate Barracuda 7200 

500GB 32MB Cache

Samsung 320GB 16MB 

Cache

Seagate Barracuda 7200 

320GB 16MB Cache

Zasilacz

Chieftec GPS-500-AB-A 

500W

Chieftec CFT-500A-12S 

500W

Chieftec GPS-400AA-

101A 400W

Pozostałe

Obudowa: dowolna, 

nagrywarka dvd x22, 

czytnik kart

Obudowa: dowolna, 

nagrywarka dvd x22, 

czytnik kart

Obudowa: dowolna, 

nagrywarka dvd x22, 

czytnik kart

background image

KOMPUTER DO BIURA

ZESTAW1

ZESTAW2

ZESTAW3

Płyta główna

Gigabyte M61PME-S2 

(AM2)

Gigabyte M61PME-S2 
(AM2)

Gigabyte G31M-S2L 
(Lga775)

Procesor

Athlon X2 5000+ 2.6GHz 

EE AM2 BOX 

Athlon X2 5000+ 2.6GHz 
EE AM2 BOX

Pentium Dual Core 
E5200

Pamięć

Kingston Dual 2x1 GB 

DDR2 800MHz

Kingston 1 GB DDR2 
667MHz

Kingston 1 GB DDR2 
667MHz

Grafika

Gigabyte GeForce 9400GT

Zintegrowana  Gforce 
6100

Zintegrowana  Intel 
X3100

Dysk

Samsung 320GB 16MB 

Cache

Samsung 250GB 16MB 
Cache 

Samsung 250GB 16MB 
Cache

Zasilacz

Modecom Premium 400W

Modecom Premium 400W

Modecom Premium 
400W

Pozostałe

Obudowa: dowolna, 

nagrywarka dvd x22, 

czytnik kart

Obudowa: dowolna, 

nagrywarka dvd x22, 

czytnik kart

Obudowa: dowolna, 

nagrywarka dvd x22, 

czytnik kart


Document Outline