Choroby zakaźne 

przenoszone 

drogą płciową

Kamil Putoń i Bartłomiej Grochot gr. 4

Choroby Weneryczne to choroby 
przenoszone drogą płciową. Z ang. sexually 
transmitted diseases, (STD) lub sexually 
transmitted infections (STI). Jest to grupa 
chorób zakaźnych, oraz pasożytniczych, 
którymi można się zarazić wyłącznie 
podczas stosunku seksualnego zarówno bez 
zabezpieczenia, jak i w prezerwatywie 
(antykoncepcja mechaniczna w postaci 
prezerwatywy, nie chroni przed większością 
infekcji wenerycznych).

Choroba weneryczna

• infekcje bakteryjne - np. chlamydia, rzeżączka 
– 
w większości przypadków łatwe do całkowitego 
wyleczenia i nie powodują powrotów choroby.

• infekcje pasożytnicze - np. rzęsitek pochwowy 
(rzęsistkowica) - również dość łatwe do wyleczenia 
oraz całkowicie uleczalne.

• infekcje wirusowe - są najbardziej 
problematyczne gdyż często nie są całkowicie 
uleczalne, jednak są zaleczalne (można prawie 
całkowicie wyeliminować ich objawy). 

Podział

Nazwa „choroby weneryczne” ma 
wieloletnią tradycję
 i w odbiorze społecznym wyraźnie 
negatywne, wręcz dyskryminujące 
konotacje. 
Brakom w edukacji zdrowotnej i zarazem 
seksualnej należy przypisać fakt, że choroby 
te nie są traktowane jako kategoria chorób 
zakaźnych. Uprzedzenia funkcjonujące jako 
pewien stereotyp wynikają 
z pokutującego przekonania, że sprawy 
będące pochodną seksu są czymś „brudnym 
i wstydliwym”, zatem i choroby kojarzą się z 
czymś takim samym (stąd częsta potoczna 
nazwa „choroby wstydliwe ”).

Ostracyzm społeczny

1. wstyd, powstrzymujący wielu chorych od 
szybkiego zgłoszenia się do lekarza, 
podjęcia leczenia oraz ujawnienia źródła 
zakażenia  i wszystkich osób, które mogły 
się zarazić, by ich także poddać leczeniu;

2. poważne braki w wychowaniu 
zdrowotnym 
powodują, że osoby, u których wystąpiły 
objawy kliniczne, nie kojarzą ich z 
możliwością zakażenia, nie podejmują 
leczenia i nie powstrzymują się od kolejnych 
kontaktów seksualnych. 

Szerzenie się STD

1. Uprzemysłowienie 
2. Urbanizacja 
3.Zmiana modelu życia rodzinnego
4. Ruchliwość społeczeństw związana z 
rozwojem komunikacji 
5. Rozwój turystyki. 
6. Wcześniejsze fizyczne i psychiczne 
dojrzewanie młodzieży 
7. Masowy rozwój prostytucji
8.Wzrost spożycia alkoholu.  

Czynniki sprzyjające 

Nawiązywaniu przypadkowych 

kontaktów seksualnych

•jest powoowana przez pierwotniaka 
zwanego rzęsistkiem pochwowym 
(Trichomonas vaginalis)

•Najczęściej leczona choroba przenoszona 
drogą płciową

•Zakażenie mężczyzn następuje wyłącznie 
w drodze stosunku płciowego. Kobiety 
chorują jednak znacznie częściej aniżeli 
mężczyźni. Uzasadnione jest to możliwością 
zakażenia pozapłciowego, 

•w ok. 70%, rzęsistek występuje we florze 
pochwy.

• wyciek z pochwy dużych ilości pienistej 
wydzieliny o żółtawym lub zielonkawym 
kolorze i przykrym zapachu.

Rzęsistkowica

• pierwsza co do częstości występowania 
choroba przenoszona drogą kontaktów 
seksualnych;

• bóle i pieczenie w cewce moczowej, 
nasilające się podczas mikcji, obrzęk i 
zaczerwienienie okolicy ujścia zewnętrznego 
cewki oraz wyciek śluzowy lub ropny;

• wywołane przez chlamydie, grzyby 
drożdżopodobne, a także przez rzęsistka 
pochwowego.;

• okres wylęgania trwa 3-7 tygodni;

• badanie, jak i leczenie powinny obejmować 
oboje partnerów.

Nierzeżączkowe 

zapalenie cewki moczowej

• wirus brodawczaka ludzkiego HPV ;

• czwarta co do częstości występowania 
choroba przenoszona drogą płciową;

• zmiany chorobowe występują przede 
wszystkim na narządach płciowych 
zewnętrznych i w okolicach odbytu;

• okres wylęgania trwa do dwóch miesięcy;

• partnerzy seksualni mogą przenosić 
wirusa zarówno poprzez stosunki seksualne, 
jak i przez dotykanie zainfekowanych 
miejsc.;

•Dostępna jest szczepionka przeciw HPV

Kłykciny kończyste 

(brodawki płciowe)

• zespół nabytego niedoboru (rzadziej 
upośledzenia) odporności, AIDS ; SIDA łac. 
Syndroma Immunitatis Defectus Acquisiti)

• bardzo niskim poziomem limfocytów CD4

• wyniszczeniem układu immunologicznego

• choroby wskaźnikowe  

AIDS

Wirus HIV przenosi się poprzez:

•kontakt zakażonej krwi z krwią lub błoną 
śluzową osoby niezakażonej, np. używanie 
tej samej igły, niewysterylizowanych 
narzędzi dentystycznych itp.,

•kontakt seksualny (sperma, preejakulat, 
śluz szyjkowy), dot. także kontaktów 
oralnych;

•przeniesienie z matki na dziecko (krew 
kobiety

• i dziecka nie miesza się, jednak może do 
tego dojść np. podczas jakichś komplikacji 
porodowych).

Drogi zakażenia

Wykres epidemiologii w Polsce zakażenia HIV, zachorowań i 

zgonów na AIDS – 1986–2006, oparty o dane z PZH z dnia 

1.10.2007

•wywoływana jest przez wirus typu herpes I 
i II

•objawy opryszczki narządów płciowych 
pojawiają się najczęściej w ciągu 3 do 7 dni 
od dnia kontaktu cielesnego z osobą 
zakażoną.

•małe pęcherzyki o średnicy 1-2 mm 
wypełnione przezroczystym płynem

•powierzchnie nadżerkowe, które po kilku 
dniach goją się samoistnie

•niemal 90% zakażonych nie rozpoznaje lub 
nie ma żadnych objawów chorobowych

Opryszczka narządów płciowych

•ogólnoustrojową, ostrą, zaraźliwą chorobą 
zakaźną

•jest przenoszony drogą płciową lub poprzez 
kontakt z zakażoną krwią, śliną lub moczem

•cytrynowe zabarwienie skóry, wymioty, zawroty 
głowy i gorączka, objawy podobne do grypy, ból 
gardła lub kaszel, ciemne zabarwienie moczu i 
odbarwienie stolca

•może ujawnić się dopiero po 6-23 tygodniach od 
momentu zarażenia.

•można zapobiegać nie tylko przez modyfikację 
zachowań seksualnych oraz stosowanie 
prezerwatyw, ale i dzięki przyjęciu bezpiecznej 
szczepionki.  

Wirusowe zapalenie wątroby 

typu B

Częstość zakażeń HBV na świecie w 2005 roku
    -(czerwiony)  Powyżej 8%
    -(pomarańczowy)  Pomiędzy 2, a 7%
    -(szary) Mniej niż 2%

•najczęściej wywoływane są przez Candida 
albicans.

•postać białych plam, jakby nałożonych na 
błony śluzowe, przypominają ścięte mleko;

•zaczerwienienie i pieczenie pod napletkiem 
lub na żołędzi, z towarzyszącą serowatą 
wydzieliną.

•U kobiet pojawia się wydzielina z pochwy o 
serowatej konsystencji i zapachu drożdży. 
Towarzyszą jej świąd i zaczerwienienie w 
okolicy pochwy, sromu lub odbytu;

•konieczne jest leczenie obojga partnerów

Grzybice

• Wywoływana jest przez bakterię dwoinki 
rzeżączki.

• Okres wylęgania rzeżączki wynosi przeciętnie 2-5 
dni

• U mężczyzn najczęściej zakażeniu ulega cewka 
moczowa,

• u kobiet – kanał szyjki macicy i cewka moczowa,

• u mężczyzn: ropny wyciek z cewki moczowej, 
pieczenie i ból przy oddawaniu moczu,

• u kobiet: upławy, zaburzenie cyklu 
miesiączkowego, obfita menstruacja;

• Nieleczona prowadzi do stanów zapalnych, 
powstawania ropni, zapalenia jajowodów i w 
konsekwencji do bezpłodności, a także zmiany 
odległych narządów, np.: stawów, serca, skóry.

Rzeżączka

Bibliografia

HIGIENA, EPIDEMIOLOGIA, ZDROWIE PUBLICZNE – podręcznik 
dla studentów, Jadwiga Jośko-Ochojska

www.funpzs.org.pl 

 www.wikipedia.pl

www.pck.pl

www.hivlanl.gov.pl 

www.chorobyweneryczne.pl