 We współczesnej gospodarce światowej rozwój 

biznesu międzynarodowego odbywa się pod 

wpływem dwóch trendów – globalizacji i integracji 

regionalnej. W efekcie tego przedsiębiorstwa 

działają w otoczeniu cechującym się szybkim 

postępem technicznym, skróceniem cyklu życia 

produktu, wzrostem znaczenia skali produkcji, 

zaostrzeniem się konkurencji, zwiększeniem roli 

badań i rozwoju, a także możliwością prowadzenia 

biznesu praktycznie na całym świecie wskutek 

likwidacji barier politycznych i handlowych 

oraz rozwoju w sferze komunikacji i transportu. 

Etyka biznesu 

Trendy globalizacyjne 

Globalizacja powstała w wyniku zbliżających się 
różnego rodzaju kryzysów, miała ona oblicze 
proamerykańskie . 

• Kryzys systemu neokonserwatywnego 
• Kryzys systemu neoliberalnego 
• Kryzys wolnego rynku 

Etyka biznesu 

Trendy globalizacyjne c.d.

• Pojawienie  się  modelu  chińskiego,  który  nie 

ogranicza 

się 

do 

sfery 

efektywności 

ekonomicznej 

lecz 

zapewnia 

również 

funkcjonowanie harmonijnych stosunków między 
ludźmi,  pomiędzy  jednostką  a  społeczeństwem, 
pomiędzy człowiekiem a przyrodą. 

• Cywilizacja  chińska  jest  trwała  –  liczy  ponad 

5000 lat. Chiny nigdy nie zastygły w ruchu. 

• Powrót olbrzyma w zglobalizowanym świecie. 
• Chiny  stały  się  wyzwaniem  globalnym  (nie  w 

sensie konfrontacyjnym lecz kooperacyjnym).

Etyka biznesu 

Trendy globalizacyjne c.d.

•

Chiny  wybrały  nową  drogę  rozwoju  ChRL  przez  Denga  Xiaopinga, 
który  w  roku  1978  miał  na  celu  uczestnictwo  Chin  w  gospodarce 
globalnej.

•

Formuła Denga Xiaopinga brzmi 

„nie ważne, czy kot jest czarny, 

czy biały, ważne, żeby potrafił łapać myszy”

.

•

Dyrektywa  Denga  skierowana  do  działaczy  wysokiego szczebla, by 
szukać  prawdy  w  faktach,  a  nie  w  dziełach  Marksa  i  Lenina,  gdyż 
praktyka jest jedynym kryterium prawdy. 

•

Deng  wszedł  do  historii  myśli  ekonomicznej  jako,  z  jednej  strony, 
zwycięski  krytyk  koncepcji  Mao  Tse-tunga  i  oficjalnych  radzieckich 
koncepcji  ekonomicznych,  z  drugiej  zaś  strony  -    dogmatycznie 
pojmowanych  zachodnich  koncepcji  liberalnych.  Rezygnacja  z 
komun  ludowych  i  fetyszyzacji  własności  państwowej  pozwoliła 
Chinom wejść na odpowiednią drogę rozwoju. 

•

Fenomenalny skok gospodarki Chin przez ostatnie 20 lat opierał się 
na rozwoju małej i średniej przedsiębiorczości. 

Etyka biznesu 

Trendy globalizacyjne c.d.

• Pracowitość narodu.
• Skromna konsumpcja.
• Oszczędzanie    i  odkładanie  zarobionych  środków  w  granicach  30-

50%. Chociaż przeciętny Amerykanin zarabia ok. 40 000 USD rocznie, 
nie  ma  oszczędności  i  żyje  na  kredyt,  to  Chińczycy  zarabiają 
dziesięciokrotnie  mniej,  a  jednak  oszczędzają  30  %  swoich 
dochodów. 

• Globalny świat opiera się na trzech filarach:

- Europa ok. 20% światowego PKB
- Ameryka Północna ok. 25% PKB
- Azja ponad 32% PKB

• Obecny  kryzys  osłabił  USA  jako  główną  lokomotywę  gospodarki 

światowej.  Wzrost  światowego  PKB  odbywa  się  głownie  dzięki 
Chinom i Indii. 

• Chiny  stały  się  najbardziej  przykładem  radykalnej  inżynierii 

ekonomicznej w historii świata,. Wszystko wskazuje na to, że proces 
transformacji 

chińskiej 

bzie 

kontynuowany 

w 

epoce 

postneoliberalnej.

Etyka biznesu 

Jądrem idei konfucjanizmu jest 

„Humanitaryzm i sprawiedliwość” :

 Humanitaryzm”  to miłość do ludzi:

• pragnąc własnego rozwoju trzeba dążyć do tego, 

by inni również mogli się rozwijać. 

• to czego sami nie chcemy czynić, nie powinno być 

narzucane innym,

• trzeba odpłacać sercem za serce i należy sprawić, 

by możliwe było zgodne współistnienie z innymi. 

Etyka biznesu 

Etyka konfucjańska

 „Sprawiedliwość” to kroczenie drogą słuszności. 

Kroczenie nią jest postępowaniem sprawiedliwym a 
zboczenie z niej oznacza niesprawiedliwość. 

• Traktował dążenie do humanitaryzmu i 

sprawiedliwości za największe szczęście. Sądził, 
że humanitaryzm i sprawiedliwość są dla ducha 
tym, czym jest strawa dla zaspokojenia głodu. 
Uważał, że humanitaryzm  i sprawiedliwość może 
naprawdę uczynić z człowieka męża, który 
poruszy niebo i ziemię. 

Etyka biznesu 

Etyka konfucjańska

Co jest główną przeszkodą by człowiek postępował 
zgodnie  z  humanitaryzmem  i  sprawiedliwością? 
Jest  nią  „prywatna  korzyść”.  Dlatego  konfucjaniści 
propagując 

humanitaryzm 

i 

sprawiedliwość, 

jednocześnie 

usilnie 

propagowali 

„osiąganie 

korzyści 

przy 

zachowaniu 

sprawiedliwości”. 

Zalecali  osiąganie  korzyści  bez  naruszania 
moralności.    A  gdy  jednak  dojdzie  do  kontrowersji 
między  „sprawiedliwością”  i  „korzyścią”  –  należy 
zrezygnować z korzyści i zachować sprawiedliwość. 

Etyka biznesu 

Etyka konfucjańska

Etyka chrześcijańska – to zbiór norm i reguł 

opierających się na fundamencie tezy o 
istnieniu istoty nadprzyrodzonej (Boga), jako 
ostatecznego źródła i kryterium ludzkiej 
moralności. 

Filozofia moralności wyrażona została w postaci 

dwóch przykazań: 

– Miłości do Boga, 
– Miłości do człowieka 

Etyka biznesu 

Etyka chrześcijańska 

• wierność Biblii 
• w pocie czoła będziesz pożywać chleba
• przez sześć dni pracować będziesz i wykonasz wszelką 

robotę swoją

• zagadnienie etosu pracy podniesiono do rangi doktrynalnej
• obraz gospodarczy krajów europejskich (protestanckich) 

bardzo różni się od krajów łacińskich (Niemcy, 
Skandynawia, Szwajcaria, Ameryka Północna, Kanada itp.)

• Gazeta Wyborcza ostatnio podała pewne porównanie 

krajów: Szwajcaria – Albania, Finlandia – Litwa

Cała filozofia tej etyki została przedstawiona przez M. 

Webera „Etyka protestancka a duch kapitalizmu”

Etyka biznesu 

Etyka protestancka  

11

• Do podstawowych prawd wiary należy:

– idea wszechmocnego, wszystkowidzącego Boga, który nazywa się 

Allah,

– wiara w istnienie aniołów, w tym także upadłych (dżinny, czyli 

demony),

– nadrzędność Świętej Księgi, jaką jest Koran (ostatnie słowo Allaha), a 

także uznanie prawd zawartych w tekstach religii żydowskiej i 
chrześcijańskiej (Tora, Psalmy Dawida, Ewangelia),

– wiara w Proroków (Adam, Noe, Abraham, Mojżesz, Dawid, Jonasz, 

Jezus i Mahomet),

– wiara w Ostatni dzień, czyli zmartwychwstanie umarłych, którzy 

znajdą się w raju (Ogród – stan zmysłowych przyjemności) lub w 
piekle (Gehenna – „ogień palący” – miejsce tych, którzy sprzeciwiają 
się Allahowi i Mahometowi),

– wiara w predestynację, co oznacza, że człowiek jest wprawdzie 

obdarowany wolną wolą, ale nie może wpływać na postanowienia 
Boga, („Jeśli Bóg pozwoli” - to formuła powtarzana przy podejmowaniu 
poważnych decyzji). 

Etyka biznesu 

Etyka islamu   

Upaniszady - zawierają określony katalog norm etycznych, w 
których zaleca się: 
• niekrzywdzenie jakiejkolwiek istoty żywej,
• bezwzględne trzymanie się prawdy, nieokradanie,
• powściągliwość seksualna,
• cnotę ubóstwa,
• zamierzone szlachetnie i wynikające ze współczucia działania 

wobec innych,

• spełnianie obowiązków wobec władzy i powinności 

rodzinnych,

• dyscyplinę duchową,
• medytacje,
• działanie „bez przywiązania”, tzn. podejmowanie nie z 

powodu egoistycznych pobudek i bez intencji brania pod 
uwagę jedynie własnych korzyści. 

Etyka biznesu 

Etyka hinduizmu    

Podstawą buddyzmu są Cztery Szlachetne 
Prawdy:
• życie jest cierpieniem,
• cierpienie wplecione jest w ciąg przyczyn i 

skutków,

• cierpienie może ustać,
• istnieje droga prowadząca do tego ukojenia. 

Etyka biznesu 

Etyka buddyzmu