Dr Natalia Marska-Dzioba
Podstawy Finansów
wykład I I
Kontakt:
Katedra Finansów, WNEiZ, p. 310
Tel (091) 444 19 71
Mail: nmarska@wneiz.pl
Dr Natalia Marska-Dzioba
Podstawy Finansów
wykład I I
Kontakt:
Katedra Finansów, WNEiZ, p. 310
Tel (091) 444 19 71
Mail: nmarska@wneiz.pl
Budżet
Scentralizowany fundusz publiczny
służący gromadzeniu środków pieniężnych
w związku z funkcjami państwa
Plan finansowy stanowiący podstawę
działalności podmiotów państwowych w
następnym okresie fiskalnym
Budżet państwa a Skarb Państwa
Budżet a ustawa budżetowa
I Ogólne
a. Prawna
b. Polityczna
c. Ekonomiczna
II Finansowe
a.
Fiskalna
b.
Stymulacyjna
c.
Kontrolna
Budżet - funkcje
Budżet - zasady
a.
Równowagi
b.
Zupełności
c.
Jawności
d.
Przejrzystości
e.
Realności
f.
Uprzedniości
Budżet a zarządzanie FP
Istotą
budżetu zadaniowego
jest
wprowadzenie zarządzania
wydatkami publicznymi poprzez cele
odpowiednio skonkretyzowane i
zhierarchizowane,
na rzecz osiągania określonych
efektów, mierzonych za pomocą
ustalonego systemu mierników.
Deficyt budżetowy
– różnica między
dochodami a wydatkami budżetu w
danym roku – max. 3% PKB
Dług publiczny
– finansowe
zobowiązania władz publicznych
(państwowych i samorządowych) z
tytułu zaciągnięcia pożyczek max.
60% PKB
Pożyczka publiczna
Pożyczka publiczna jest rodzajem
nadzwyczajnego dochodu państwa,
polegającego na dobrowolnym
udostępnieniu mu środków pieniężnych,
które po określonym czasie winny zostać
zwrócone pożyczkodawcy wraz z odsetkami.
Klasyczna pożyczka publiczna jest więc
świadczeniem na rzecz budżetu państwa,
pieniężnym, ogólnym, umownym,
dobrowolnym, odpłatnym i zwrotnym.
Uzasadnienia pożyczek:
Polityczne: w celu zapewnienia lojalności
Finansowe: podstawowym uzasadnieniem
pożyczki jest konieczność, gdyż są pewne
granice presji podatkowych, których nie
można przekroczyć, a nie zawsze można
ograniczyć wydatki
Gospodarcze: jako instrument
oddziaływania na struktury ekonomiczne
Pożyczka
Podatek
Dobrowolny
charakter
Przymusowy
charakter
Koszty związane z
odsetkami, reklamą
itp. W wysokości
rynkowej
Tylko koszty poboru
Czasowe zubożenie
Natychmiastowe
zubożenie
Budżet Unii Europejskiej
budżet ten nie może mieć deficytu
wydatki zaplanowane na dany rok muszą być
sfinansowane ze środków własnych UE -
wysokość wpłat państw członkowskich jest co
roku dostosowywana do potrzeb budżetu.
Sześcioletnie plany finansowe zwane
„
Perspektywą Finansową
”, określają
główne elementy budżetu UE w
poszczególnych latach
Appropriations for commitments
czyli środki na zobowiązania - maksymalny
pułap zobowiązań, jakie w danym roku
budżetowym mogą zostać podjęte przez
Unię Europejską nie mogą przekroczyć
maksymalnego pułapu
1.335% PNB
Kraj członkowski nie może otrzymać więcej
niż
3,5% PNB
Wartość netto: 2,165
Główne grupy dochodów UE
Tradycyjne zasoby własne:
Cła rolne oraz składki cukrowe;;
Pozostałe cła;
Dochody z tytułu VAT;
Pozostałe dochody - Środki z PNB
Dwupoziomowy system bankowy:
Bank Centralny i banki komercyjne
Podstawowe grupy banków :
a) Banki Centralne
b) banki operacyjne (komercyjne, handlowe),
c) banki specjalne (wyspecjalizowane),
d) spółdzielczość kredytowa,
e) kasy oszczędnościowe
System bankowy
a)
gromadzenie środków pieniężnych,
b) udzielanie kredytów i pożyczek
pieniężnych,
c) przeprowadzanie rozliczeń pieniężnych.
Podstawowe dziedziny działalności
banku:
Bank centralny
to bank państwowy, publiczny, który
spełnia jednocześnie następujące
funkcje:
1) funkcję banku emisyjnego
2) funkcję banku banków
3) funkcję banku gospodarki
narodowej i państwa;
Polityka pieniężna
Podstawowym celem polityki pieniężnej jest
utrzymanie stabilnego poziomu cen.
Wstępując do Unii Europejskiej, Polska
zobowiązała się, że przystąpi również
do strefy euro. W przyszłości złoty
zostanie zatem zastąpiony wspólną
walutą europejską, a politykę pieniężną
będzie kształtował Europejski Bank
Centralny.
Cel NBP
Od 1999 r. w realizacji polityki pieniężnej
wykorzystuje się strategię
bezpośredniego
celu inflacyjnego
.
W jej ramach Rada Polityki Pieniężnej określa
cel inflacyjny, a następnie dostosowuje
poziom podstawowych stóp procentowych
NBP tak, by maksymalizować
prawdopodobieństwo osiągnięcia tego celu.
Od początku 2004 r. NBP realizuje ciągły cel
inflacyjny na poziomie 2,5 proc.
z dopuszczalnym przedziałem wahań +/- 1
punkt procentowy.
Instrumenty NBP
operacje otwartego rynku,
rezerwa obowiązkowa,
operacje depozytowo-kredytowe
Od 12 kwietnia 2000 r.
kurs złotego jest
kursem płynnym
i nie podlega żadnym
ograniczeniom. Bank centralny nie stawia
sobie za cel określenia z góry poziomu
kursu złotego do innych walut. Zastrzega
sobie jednak prawo do interwencji, o ile
uzna je za konieczne do realizacji celu
inflacyjnego.
Rada Polityki Pieniężnej
W skład RPP wchodzi prezes NBP jako
przewodniczący i dziewięciu członków,
powoływanych po trzech przez Prezydenta, Sejm
i Senat.
Zadaniem RPP jest coroczne ustalanie założeń
polityki pieniężnej oraz podstawowych zasad jej
realizacji. Rada ustala wysokość podstawowych stóp
procentowych, określa zasady operacji otwartego
rynku oraz ustala zasady i tryb naliczania
i utrzymywania rezerwy obowiązkowej. Zatwierdza
plan finansowy banku centralnego
oraz sprawozdanie z działalności NBP.
Konto bankowe: koszty prowadzenia, wymogi
formalne, opłaty dodatkowe, usługi dodatkowe,
kanały informacyjne, bankomaty, inne formy np.
Cash back itp.,
- Inne usługi: kredyty, leasing, factoring,
ubezpieczenia
Kryteria wyboru banku do obsługi
finansowej
Rynek finansowy:
Rynek pieniężny
Rynek kapitałowy
Rynek walutowy
Rynek instrumentów pochodnych
INSTYTUCJE POLSKIEGO RYNKU
KAPITAŁOWEGO
Komisja Nadzoru Finansowego
Giełda Papierów Wartościowych w
Warszawie SA (GPW)
Centralna Tabela Ofert SA (CeTO)
Krajowy Depozyt Papierów
Wartościowych SA (KDPW)
Liczba spółek
Spółki
krajowe
Spółki
zagraniczn
e
Razem
Rynek
podstawowy
312
25
337
Rynek
równoległy
38
0
38
RAZEM
350
25
375
Dane: 24 sierpnia 2009
Kapitalizacja (mln zł)
Spółki
krajowe
Spółki
zagraniczne Razem
Rynek
podstawowy
355 855,11 324 698,45
680 553,56
Rynek
równoległy
3 575,09
0,00
3 575,09
RAZEM
359 430,20 324 698,45 684 128,65