Żywienie w diecie 

wegetariańskiej

• Wykonały:

• Anna 

Wasilewska

• Joanna 

Nowicka

Wegetarianizm 

• Rodzaj diety charakteryzujący się 

wyłączeniem z posiłków produktów 
pochodzenia mięsnego i ewentualnie jaj 
lub nabiału z pobudek moralnych, 
etycznych bądź zdrowotnych. W języku 
potocznym wegetarianizm to zbiór kilku 
diet, które w różnym stopniu ograniczają 
spożywanie produktów pochodzenia 
zwierzęcego.

…

• Słowo 

"wegetarianizm" 
pochodzi od 
łacińskiej nazwy 
"vegetablis", czyli 
roślinny. 
Najogólniej rzecz 
ujmując to 
bezmięsny sposób 
żywienia. 

…

• Wegetarianizm rozwinął się na 

subkontynencie indyjskim w II 
tysiącleciu p.n.e. Miał wówczas 
charakter czysto religijny, 
przedhinduistyczny. W Europie 
pojawił się w VI wieku p.n.e., uważa 
się że Pitagorejczycy byli pierwszym 
ruchem stawiającym nacisk na 
etyczne wartości wegetarianizmu. 

Odmiany 

wegetarianizmu

• Laktoowowegetarianizm 

(owolaktarianizm) – najbardziej 
rozpowszechniona odmiana wegetarianizmu. 
Polega na rezygnacji z potraw mięsnych. Do 
jadłospisu dopuszczone są natomiast produkty 
pochodzenia zwierzęcego: nabiał, jajka, miód.

• Laktowegetarianizm – popularna odmiana 

wegetarianizmu, polegająca na wyłączeniu z 
jadłospisu jajek. Laktowegetarianie dopuszczają 
jednak spożywanie mleka i jego przetworów.

…

• Owowegetarianizm – dieta, która z produktów 

zwierzęcych dopuszcza jedynie spożywanie jajek.

• Weganizm – polega na rezygnacji ze spożywania 

wszelkich pokarmów wytwarzanych przez zwierzęta. Poza 
mięsem nie spożywa się też mleka, serów, jaj. Niektórzy 
weganie uważają miód za produkt pochodzenia 
zwierzęcego i w związku z tym go nie jedzą, jednak jest 
to sprawa indywidualnych przekonań. Według części 
definicji weganizm jest proekologicznym stylem życia 
niewykorzystującym produktów, w powstaniu których 
brały udział zwierzęta, takich jak skórzane ubrania, futra 
czy testowane na zwierzętach kosmetyki, zaś sama dieta 
odrzucająca pokarm zwierzęcego pochodzenia nazywana 
jest wówczas ścisłym wegetarianizmem.

…

• Witarianizm – dieta polegająca na spożywaniu 

wyłącznie świeżych warzyw i owoców. Odrzuca 
jakiekolwiek potrawy gotowane. Witarianie 
rezygnują również z wszelkich napojów typu kawa, 
herbata.

• Frutarianizm (lub fruktarianizm, 

fruitarianizm, fruktorianizm) – najbardziej 
zaostrzona forma wegetarianizmu. Oprócz mięsa i 
produktów pochodzenia zwierzęcego, fruktarianie 
nie jedzą żadnych owoców i warzyw, których 
zerwanie uśmierciłoby roślinę (np. sałaty). Ich 
pokarmem są owoce, które same spadną z drzewa.

Motywacje, etyka

• Wegetarianie uważają, że zwierzęta cierpią i powinny być 

lepiej traktowane. Sprzeciwiają się oni zabijaniu zwierząt na 
farmach i nadmiernej produkcji mięsa. Wielu z nich wierzy, że 
nie powinni spożywać mięsa dla dobra wszystkich żywych 
stworzeń.

      Niektórzy z etycznych wegetarian porównują zwierzęta do 

ludzi – zwierzę nie chce zginąć, jednak nie ma żadnego 
wyboru i zostaje zabrane do rzeźni. Samo zwierzę ma prawo 
cieszyć się z życia, nie powinno cierpieć i być zabite tylko po 
to, aby wyżywić człowieka, gdy istnieją dla niego lepsze 
metody pożywienia.

 
      Dla niektórych wegetarianizm jest także stylem życia 

opierającym się na ścisłych regułach etycznych nieszkodzenia 
innym istotom żywym, ściśle powiązanym z szeroko 
rozumianą ekologią.

Religia

• Zdecydowana większość religii wypowiada 

się na temat zabijania zwierząt, a niektóre 
wręcz zakazują tego, uważając, że 
zwierzęta mają takie same prawa jak 
ludzie. Jest to między innymi buddyzm, 
hinduizm, dżinizm, Ruch Rastafari.

Plusy diety 

wegetariańskiej

• w pokarmach zwierzęcych znajdują się toksyny;
• na każdy gram białka przypada gram tłuszczu z grupy tłuszczów 

nienasyconych; 

• budowa przewodu pokarmowego odróżnia człowieka wyraźnie 

od mięsożernych drapieżników; 

• pożywienie roślinne magazynuje w sobie tzw. energię słoneczną; 
• hodowanie i zabijanie zwierząt jest okrutne i nieludzkie; 
• 1 ha ziemi przeznaczonej na uprawę wyżywi 25 osób, na 

hodowlę zwierząt rzeźnych - 5 osób; 

• obniżenie zawartości całkowitego cholesterolu oraz jego frakcji 

LDL we krwi; 

• obniżenie ciśnienia tętniczego krwi; 
• pomoc w utrzymaniu szczupłej sylwetki;

Minusy diety 

wegetariańskiej

• niedobór witaminy B12;
• wielość produktów zbożowych i nabiałowych co może być 

bardzo tuczące;

• bogactwo błonnika (podrażnia niektóre wrażliwe systemy 

pokarmowe);

• czas potrzebny na właściwe przygotowanie posiłku; 
• dysponowanie odpowiednią wiedzą i doświadczeniem 

kulinarnym;

• niedobór żelaza oraz kwasu foliowego (może doprowadzić 

do anemii); 

• ryzyko niedoboru witaminy D i B12 ( występuje najczęściej 

u wegan, którzy nie uzupełniają diety preparatami 
farmakologicznymi);

…

• Naukowcy zajmujący się żywieniem (m.in. 

American Dietic Associaton, Physicians 
Committee for Responsible Medicine, National 
Health Service") twierdzą że przemyślana i 
dobrze zrównoważona dieta wegetariańska jest 
dietą zdrową i może być stosowana przez 
ludzi. Potwierdzają to liczne statystyki i 
badania epidemiologiczne prowadzone na dużą 
skalę w USA i w Wielkiej Brytanii. 

…

• Wegetarianie jako grupa, w porównaniu z resztą 

populacji na tym samym terenie, zazwyczaj wykazuje 
niższą, średnią masę ciała, niższy poziom cholesterolu 
we krwi, niższe ciśnienie krwi, znacznie mniej 
przypadków zawału serca, nadciśnienia, cukrzycy, 
kilkunastu rodzajów nowotworów, osteoporozy i 
miażdżycy[15] [16] Zgodnie z długoterminowymi 
badaniami Niemieckiego Centrum Leczenia 
Nowotworów wegetarianie żyją o ponad 21 lat dłużej 
niż przeciętnie ludzie, natomiast nie ma różnicy w 
wynikach badań dla wegetarian i osób, które od czasu 
do czasu spożywają mięso [17].

…

• Dla przykładu w Niemczech według 

niektórych badań przeprowadzonych 
przez Uniwersytet w Gießen przeciętny 
stan zdrowia przebadanego 
wegetarianina był lepszy niż 
przeciętnego obywatela.

…

• Stwierdzono, że w pewnych 

okresach życia, jak przy 
każdej niewłaściwie 
skomponowanej diecie, 
również przy wegańskiej, 
mogą występować 
niedobory - w tym wypadku 
głównie witaminy B12 (ale 
mogą one występować 
także u osób starszych, 
odżywiających się 
"wszystkożernie" , z 
powodu zaniku czynnika 
wewn. umożliwiającego 
przyswajanie), witaminy D 
(u dzieci i młodzieży), 
żelaza i cynku. 

…

• Niedoborów można stosunkowo 

łatwo uniknąć modyfikując 
odpowiednio swoją dietę w 
tych okresach życia poprzez 
włączenie do posiłków 
produktów wegetariańskich 
bogatszych w te witaminy i 
minerały. W uzasadnionych 
medycznie przypadkach można 
również uzupełniać niedobory 
sztucznie, poprzez regularne 
spożywanie odpowiednich 
suplementów stosując się do 
zalecanego dawkowania

…

• Krytycy wegetarianizmu wskazują na zagrożenia 

zdrowia, które są związane z niewystarczającym 
zaopatrzeniem organizmu w witaminy i minerały. 
Przytaczają też argumenty, że człowiek może łatwiej 
przetwarzać białko pochodzenia zwierzęcego niż 
roślinnego. Jednak w Niemczech gdzie średnia ilość 
dostarczanego do organizmu białka przeciętnego 
Niemca leży powyżej średniej Niemieckiego 
Stowarzyszenia Żywieniowego może się wiązać ze 
spadkiem kondycji i wytrzymałości fizycznej, podczas 
gdy przeciętny wegetarianin odpowiada tej średniej. 
Weganie tym bardziej przy odpowiednim doborze 
produktów żywnościowych nie mają problemu z 
zaopatrzeniem organizmu w białko.

…

• Alternatywny do tradycyjnego sposób 

żywienia, jeżeli jest prawidłowo 
zbilansowany, może mieć dobre strony. 
Należy jednak pamiętać o 
niebezpieczeństwie wystąpienia niedoborów 
składników odżywczych, oraz o konieczności 
odpowiedniego komponowania posiłków 
wegetariańskich. Jak widać, we wszystko co 
robimy w życiu, także w zdrowe jedzenie, 
trzeba włożyć odrobinę pracy.

Literatura:

• Borowska Halina „Wegetarianizm. Zalety i wady”
• Dyczewska Agnieszka „Światopogląd na talerzu. 

Wegetarianizm jako przejaw współczesnej 
religijności”

• Nocuń Tomasz „Dieta wegetariańska, prosta i 

zdrowa”