Pojęcia, myślenie,
rozwiązywanie problemów
Pojęcia, myślenie,
rozwiązywanie problemów
1
2
3
4
4
5
6
TERMINY
KONSPEKT – 10.05.2015
PRACA PISEMNA 31.05.2015
POJĘCIE?
Jak je tworzymy?
Kategoria versus Pojęcie
Kategoria – zbiór obiektów tworzących jedną
wyodrębnioną grupę
Pojęcie – umysłowa reprezentacja kategorii
Jakie to pojęcie?
Istoty żywe
rzeczy zawierające wodę
rzeczy wymagające tlenu
rzeczy mające przemianę materii
Ta sama kategoria może być
reprezentowana przez różne pojęcia.
Niektóre reprezentacje pojawiają się
łatwiej niż inne (istoty żywe), chociaż
wszystkie są poprawne.
Choć konceptualizacja może iść w
różnych kierunkach, społeczny
konsensus nobilituje tylko niektóre
reprezentacje.
Pojęcie jest schematyczną
reprezentacją zbioru przedmiotów
(czyli w naszym rozumieniu
kategorii) odzwierciedlającą
istotne właściwości tych
przedmiotów
Lewicki, 1960
Obrazy umysłowe
Pomyślcie o swoim najlepszym przyjacielu...
reprezentacje mentalne które przypominają
przedstawiony przedmiot lub zdarzenie.
Jakie modalności zmysłowe?
-Wszystkie
Koszykarze
Kostki Shepard i Metzler (1971)
Gra na pianinie (Alvaro Pascual – Leone)
Pojęcia
Pogląd klasyczny
Pogląd probabilistyczny
Pogląd egzemplarzowy
Pojęcia jako teorie naiwne
Ćwiczenie – eksperyment
Pogląd Klasyczny
- cechy istotne to cechy wspólne
wszystkich egzemplarzy należących do
danej kategorii.
Pogląd Probabilistyczny
- cechy istotne to cechy
charakteryzujące egzemplarze
najbardziej typowe (tzw. prototypy).
Na przykład prototypem kategorii
zwierzęta jest pies, a prototypem
kategorii polityk są Donald T. i
Jarosław K.
Pogląd Egzemplarzowy
- cechy istotne to cechy wybranego
egzemplarza. Cechy istotne pojęcia
mama to cechy mojej mamy
Pojęcia jako teorie naiwne
Pojęcia to nie izolowane reprezentacje, ale
element szerszej struktury wiedzy
Naiwne teorie praw naukowych (sól, prawo
grawitacji)
MYŚLENI
E
Ćwiczenie – definicja myślenia.
5 min.
Wybór w grupach najlepszej
Prezentacja
MYŚLENIE
"Myślenie to mniej lub bardziej
uporządkowana sekwencja operacji
poznawczych, dokonywana na
przedmiotach, zdarzeniach, procesach
bezpośrednio postrzeganych lub na ich
reprezentacjach wyobrażeniowo-
pojęciowych. Treścią tych operacji jest
ujmowanie różnego rodzaju stosunków
(związków, zależności) o charakterze
strukturalnym i funkcjonalnym" [W.
Szewczuk, s. 163-165].
"Czynność myślenia jest łańcuchem operacji
umysłowych, za pomocą których
przetwarzamy informacje zakodowane w
spostrzeżeniach, wyobrażeniach i
pojęciach. Dzięki myśleniu człowiek lepiej
poznaje rzeczywistość, tworzy plany i
projekty, dokonuje odkryć, formułuje oceny
i wnioski" [J. Kozielecki, Myślenie i
rozwiązywanie problemów, w: Psychologia
ogólna, red. T. Tomaszewski, Wydawnictwo
Naukowe PWN, 1992, s. 92].
"Myślenie to złożony proces umysłowy,
polegający na tworzeniu nowych
reprezentacji za pomocą transformacji
dostępnych informacji. Transformacja ta
obejmuje interakcję wielu operacji
umysłowych: wnioskowanie,
abstrahowanie, rozumowanie, wyobrażanie
sobie, sądzenie, rozwiązywanie problemów,
twórczość„ [P. G. Zimbardo, Psychologia i
życie, red. naukowa: I. Kurcz, B. Wojciszke,
tłum. zbiorowe, PWN, 1999, s. 403].
Myślenie
Autystycz
ne
Realistyczne
reproduktywn
e
produktywn
e
krytyczne
Rozwiązywanie problemów
Anagramy
EFCTA
IŁOCA
GODAR
IŁYBA
DUHAC
Hayesa (1989) oraz
Sternberga (1996)
Wykrycie problemu
Określenie
problemu i
stworzenie
reprezentacji
problemu
Konstruowanie
strategii
rozwiązywania
problemu
Organizacja
informacji
dotyczącej
problemu
Alokacja
dostępnych
zasobów
poznawczych
Kontrola
zaawansowania
stanu pracy
Ocena końcowa
Praca w grupach
Strategie rozwiązywanie problemów
Opracujcie ścieżkę dla wybranego przez Was
problemu.
Algorytmy, Heurystyki i
Wgląd
Algorytmy to reguły masowe,
mechaniczne i niezawodne. Przykładem
algorytmu jest przepis mnożenia liczb
wielocyfrowych albo przepis formatowania
tekstu przy użyciu procesora tekstu.
Heurystyki to reguły zawodne, ogólne lub
specyficzne, elastyczne. Można stosować je
wtedy, kiedy nie ma gotowych reguł
zachowania w danej sytuacji. Nie
gwarantują one sukcesu, pozwalają jednak
znaleźć rozwiązania, które są całkowicie
nowe. Przykładem heurystyki jest reguła
poszukiwania zagubionych rzeczy lub ludzi.
Reguła ta odwołuje się do
prawdopodobieństwa, z jakim może pojawić
osoba lub rzecz w pewnym miejscu.
Wgląd - rozwiązanie całościowe, pojawiające się w
jednym kroku, trudno uświadomić sobie procesy, jakie
doprowadziły do wglądu. Pierwsze badania nad wglądem
prowadził Maier, który wymyślił przedstawione wcześniej
słynne zadanie z dwoma sznurkami.
zadanie opracowane przez Gicka i Holyoaka (1980)
Zadanie polega na wymyśleniu sposobu zdobycia zamku
zajmowanego przez dyktatora sprawującego władzę
absolutną w małym kraju. Do zamku prowadzi wiele dróg.
Armia sił demokratycznych zmierzających do obalenia
dyktatora skoncentrowana została na początku jednej z
dróg. Wszystkie drogi do zamku zostały zaminowane.
Generał dowodzący armią dysponuje wystarczającą siłą,
by zdobyć zamek. Jednak przemarsz dużej ilości wojska
spowoduje detonację min.
zadanie Dunckera (1945).
Człowiek zachorował na raka żołądka.
Nowotworu nie można
usunąć operacyjnie. Guz może być usunięty
promieniami
rentgenowskimi o dużej intensywności. W
jaki sposób
zniszczyć guza tak, aby nie uszkodzić
otaczających tkanek.
Język
„dostarcza kategorii, którymi posługujemy
się, budując włąsną wizję ludzi zdarzeń.”
Matematyka – badania porównawcze
Amerykanie vs. Chińczycy
Wilcze dzieci
KONIEC
Kliknij ikonę, aby dodać obraz
