Rachunek zysków i strat

Wykład 3

Rachunek zysków i strat

• Sprawozdanie sporządzone za dany 

okres

• Prezentuje ostateczny rezultat 

finansowy działalności gospodarczej

• Prezentuje czynniki kształtujące 

wynik finansowy

Segmenty rachunku zysków 

i strat

• Segment działalności operacyjnej: 

podstawowej i pozostałej

• Segment działalności finansowej
• Segment zdarzeń losowych
• Segment innych obciążeń

Wersje sprawozdawcze rachunku 

zysków i strat

• Wersja kalkulacyjna
• Wersja porównawcza

alternatywne sposoby prezentacji 
kosztów i przychodów zasadniczej 
działalności operacyjnej

Zasada współmierności w ramach 

podstawowej działalności operacyjnej

• Prezentacja wszystkich przychodów 

zrealizowanych w danym okresie 
oraz prezentacja współmiernych do 
nich kosztów

• Prezentacja wszystkich kosztów 

podstawowej działalności operacyjnej 
poniesionych w danym okresie oraz 
prezentacja współmiernych do nich 
przychodów

Rachunek zysków i strat – wariant 

kalkulacyjny

A. Przychody netto za sprzedaży produktów, 

towarów i materiałów, w tym:

I. Przychody netto ze sprzedaży produktów
II. Przychody netto ze sprzedaży towarów i materiałów
B. Koszty sprzedanych produktów, towarów i 

materiałów, w tym:

I. Koszt wytworzenia sprzedanych produktów
II. Wartość sprzedanych towarów i materiałów
C. Zysk (strata) brutto ze sprzedaży (A-B)
D. Koszty sprzedaży
E. Koszty ogólnego zarządu
F. Zysk (strata) ze sprzedaży (C-D-E)

Przychody ze sprzedaży produktów, towarów i 

materiałów – punkt wyjścia

Koszty – współmierne do uzyskanych przychodów:

Bezpośrednio współmierne do uzyskanych 
przychodów:

• Koszty wytworzenia sprzedanych produktów
• Wartość sprzedanych towarów i materiałów

Pośrednio współmierne do uzyskanych przychodów:

• Koszty zarządu 
• Koszty sprzedaży

Rachunek zysków i strat – wariant 

kalkulacyjny

Koszty podstawowej działalności 
operacyjnej – koszty według typów 
działalności (inaczej: koszty według 
miejsca powstania, koszty w układzie 
kalkulacyjnym, koszty w układzie 
funkcjonalnym):

• Koszty produkcji
• Koszty zarządu Wynik finansowy
• Koszty sprzedaży Wynik finansowy

Rachunek zysków i strat – wariant 

kalkulacyjny

Koszty produkcji

• Koszty bezpośrednie produkcji („koszty produkcji”)
• Koszty pośrednie produkcji („koszty wydziałowe”)

      wartość:
Produktów gotowych Produkcji niezakończonej

   Sprzedane

Koszt wytworzenia sprzedanych 
produktów gotowych

Wynik finansowy 

A. Przychody netto ze sprzedaży i zrównane z nimi, w tym:
I. Przychody netto ze sprzedaży produktów
II. Zmiana stanu produktów (zwiększenie - wartość dodatnia, zmniejszenie - 

wartość ujemna)

III. Koszt wytworzenia produktów na własne potrzeby jednostki
IV. Przychody netto ze sprzedaży towarów i materiałów
B. Koszty działalności operacyjnej
I. Amortyzacja
II. Zużycie materiałów i energii
III. Usługi obce
IV. Podatki i opłaty
V. Wynagrodzenia
VI. Ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia
VII. Pozostałe koszty rodzajowe
VIII. Wartość sprzedanych towarów i materiałów
C. Zysk (strata) ze sprzedaży (A-B)

Rachunek zysków i start – wariant 

porównawczy

Koszty podstawowej działalności 
operacyjnej poniesione w danym 
okresie – punkt wyjścia 
Przychody – współmierne do 
poniesionych kosztów

Rachunek zysków i start – wariant 

porównawczy

Rachunek zysków i start – wariant 

porównawczy

 Klasyfikacja kosztów podstawowej działalności 
operacyjnej – koszty według rodzaju (układ rodzajowy 
koszów, koszty proste):

• Amortyzacja
• Zużycie materiałów i energii
• Usługi obce
• Podatki i opłaty
• Wynagrodzenia
• Ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia
• Pozostałe koszty rodzajowe

Wynik finansowy

Pozycje prezentowane w ramach 
przychodów w celu wskazania przychodów 
współmiernych do kosztów według rodzaju:

• Zmiana stanu produktów
• Koszt wytworzenia produktów na własne 

potrzeby jednostki

Wynik finansowy

Rachunek zysków i start – wariant 

porównawczy

Zmiana stanu produktów

Pozycja bilansowa

Saldo końcowe 

minus

Saldo początkowe

Uwagi

Wyroby gotowe

+/-

przyrost należy dodać

Produkcja 

niezakończona

+/-

przyrost należy dodać

Rozliczenia 

międzyokresowe 

kosztów czynne

+/-

przyrost należy dodać

Rozliczenia 

międzyokresowe 

kosztów bierne

+/-

przyrost należy 

odjąć !!!

Razem

∑

Wartość dodatnia oznacza zwiększenie 

„Zamiany stanu produktów”, czyli 

zwiększenie przychodów podstawowej 

działalności operacyjnej  (pozycji 

„zrównanej” z przychodami). Wartość 

ujemna oznacza odpowiednie zmniejszenie.

Koszt wytworzenia świadczeń na 

własne potrzeby jednostki

• przekazanie wyrobów gotowych do własnych 

sklepów

• dokonanie świadczeń na rzecz własnych 

inwestycji

• odpisywanie RMK na pozostałe koszty operacyjne
• występowanie niedoborów wyprodukowanych 

wyrobów

• ponoszenie kosztów likwidacji środków trwałych
• ponoszenie kosztów usuwania szkód losowych