Nauka o Państwie i Prawie
Tworzenie Prawa cz. I
Nauka o Państwie i Prawie
Tworzenie Prawa cz. I
Pojęcie tworzenia prawa
Złożony i zorganizowany proces
Dokonywany w ramach określonych
instytucji
W ramach określonej procedury
Z uwzględnieniem specyfiki ustroju,
tradycji prawnej państwa i
podstawowych zasad społecznych.
Źródła prawa (fontes iuris)
Fontes iuris oriundi – źródła pochodzenia prawa
W znaczeniu formalnym – akty prawotwórcze
pozwalające na ustalenie znaczenia normy prawnej
,akty normatywne (ustawy, rozporządzenia,
orzeczenia sądowe)
W znaczeniu materialnym – czynniki i okoliczności
wywierające wpływ na treść tworzonego prawa
(kontekst ekonomiczny, kulturowy,polityczny,
społeczny, religijny itp.).
W znaczeniu instytucjonalnym – organy władzy
publicznej, których decyzja miała wpływ na kształt i
formę obowiązującego prawa (parlament, rząd, sądy)
Źródła prawa
Źródła prawa jako fakty prawotwórcze:
Są dziełem określonych instytucji
Funkcjonujących w określonym trybie
Ich decyzje mają różny charakter prawny
Typy faktów prawotwórczych:
•
Stanowienie
•
Precedensy
•
Prawo zwyczajowe
•
Umowy międzynarodowe
Źródła prawa
Fontes iuris cognoscendi
Źródła poznania prawa
Dokumenty, publikacje i materiały,
zawierające informacje na temat prawa
obowiązującego w określonym czasie
Źródła urzędowe – Dziennik Ustaw, Monitor
Polski, Dziennik Urzędowy UE;
Źródła nieformalne – podręczniki,
komentarze, publikacje naukowe i
publicystyczne.
Sposoby tworzenia prawa
Sposoby tworzenia prawa (fakty
prawotwórcze):
1. umowy o charakterze
prawotwórczym
2. uznanie zwyczaju
3. prawotwórcze orzecznictwo sądowe
4. recepcja prawa obcego
5. stanowienie prawa
Umowy tworzące prawo
Prawo powszechnie obowiązujące tworzone przy
pomocy umów zarezerwowane jest przede wszystkim
dla prawa międzynarodowego -> umowy
międzynarodowe (prawo traktatowe)
Czasem umowy mają także moc powszechnie
obowiązującą w prawie krajowym (układy zbiorowe
pracy, umowy pomiędzy RP a kościołami i związkami
zawodowymi)
Umowy prawa prywatnego nie są prawem powszechnie
obowiązującym, a jedynie tworzą prawa i obowiązki dla
stron umowy (rzadko mają znaczenie wobec osób
trzecich np. ustanowienie hipoteki).
Konsultacje społeczne jako wyraz konsensusu.
Prawo zwyczajowe
Zwyczaje:
powszechne nawyki określonego zachowania
w określonej sytuacji w danej społeczności;
prawo może odsyłać do zwyczaju, np:
art. 56. k.c. Czynność prawna wywołuje
nie tylko skutki w niej wyrażone, lecz
również te, które wynikają z ustawy, z
zasad współżycia społecznego i z
ustalonych zwyczajów.
Prawo zwyczajowe
Aby zwyczaj przekształcił się w prawo
zwyczajowe potrzebne jest kilka elementów:
1.
Powszechna akceptacja zwyczaju w
określonej grupie
2.
Możliwy do zrekonstruowania wzór
postępowania
3.
Uznanie zwyczaju przez sądy lub inne
organy stosowania prawa
4.
Akceptacja zwyczaju w doktrynie prawniczej
Prawo zwyczajowe
Prawo zwyczajowe jest produktem przekształcania
się zwyczaju w prawo, rodzi się na ogół w sposób
spontaniczny i nie posiada zazwyczaj konkretnego
autora, ale jego przeobrażenie trwa dość długo.
W Polsce prawo zwyczajowe nie stanowi formalnie
źródła prawa powszechnie obowiązującego, ale
niektóre przepisy wprost odwołują się do zwyczaju
(art. 56 KC) a duża część doktryny zgadza się z
poglądem, że w przypadku kolizji z prawem
stanowionym normy zwyczajowe mogą mieć
pierwszeństwo przed normami dyspozytywnymi
Precedensy
Prawotwórcze orzecznictwo sądowe
W Polsce orzeczenia sądów nie mają charakteru prawa
powszechnie obowiązującego.
Charakterystyczne dla krajów anglosaskich (Common Law)
Precedensy często odwołują się do jakiegoś
obowiązującego zwyczaju
Sąd tworzy precedens nie w każdej sprawie, ale tam, gdzie
istnieją luki w prawie (odnosi się do kwestii
nieuregulowanych)
Precedensowa decyzja nie może mieć dowolnej treści –
musi wynikać z wiedzy zawodowej i życiowej,
doświadczenia i poczucia słuszności i musi być
uzasadniona.
Konwergencja systemu Common
Law i systemu kontynentalnego
W krajach common law:
•
wzrost roli prawodawstwa ustawowego,
•
ustawa staje się najważniejszym źródłem prawa (przede
wszystkim prawo administracyjne, finansowe),
•
precedens wypierany z prawa karnego,
•
tendencja do kodyfikacji procesu cywilnego i karnego.
•
Domena precedensów pozostają: niektóre działy prawa
cywilnego.
W krajach civil law:
•
stały wzrost znaczenia tzw. „prawa sędziowskiego”,
•
orzecznictwo sądów wyższych wywiera bardzo mocny
wpływ na sądy niższe, cały system prawny
Recepcja prawa obcego
Recepcja prawa nie jest samodzielnym źródłem prawa, a
jedynie wprowadzeniem w porządku krajowym regulacji,
istniejących i obowiązujących już w innym państwie.
Często było to związane z podległością (dominacją)
jednego państwa nad drugim – recepcja Kodeksu
Napoleona przez państwa będące pod wpływem Francji
(np. Księstwo Warszawskie).
Recepcja może mieć też charakter „nieformalny” tzn.
państwa często wzorują swoje rozwiązania, na
rozwiązaniach już istniejących – w tym sensie mówi się,
że polskie uregulowanie pozycji Prezydenta w
Konstytucji RP jest wynkiem recepcji i połączenia
modelów francuskiego i niemieckiego.
STANOWIENIE PRAWA
Stanowienie prawa jest aktem
(procesem) władzy publicznej:
-
świadomym i celowym;
-
prospektywnym;
-
konstytutywnym;
-
sformalizowanym.
STANOWIENIE PRAWA W POLSCE
ZASADY STANOWIENIA PRAWA cz. I:
Określenie katalogu i hierarchii źródeł prawa
w Konstytucji.
Przyznanie kompetencji do stanowienia prawa
organom władzy ustawodawczej.
Skuteczne jest stanowienie prawa tylko
w trybie prawodawczym, ustawodawczym.
STANOWIENIE PRAWA W POLSCE
ZASADY STANOWIENIA PRAWA cz. II:
Władza wykonawcza stanowi prawo tylko na
podstawie upoważnień ustawowych – delegacja
ustawodawcza.
Zakaz subdelegacji.
Obowiązek podania aktów normatywnych w
sposób urzędowy do publicznej wiadomości.
STANOWIENIE PRAWA W POLSCE
Inicjatywa ustawodawcza:
-
członkowie parlamentu (posłowie 15,
komisje sejmowe, Senat),
-
Rada Ministrów,
-
Prezydent,
-
grupa co najmniej 100tys. obywateli .
STANOWIENIE PRAWA W POLSCE
Procedura legislacyjna:
1. Czytanie projektu i debata nad jego treścią (są 3
czytania).
2. Prace nad projektem w ramach komisji
parlamentarnych (poprawki).
3. Głosowanie za przyjęciem lub odrzuceniem ustawy
w Sejmie.
4. Prace w Senacie – uchwalenie, odrzucenie,
wprowadzenie poprawek.
5. Przedstawienie do podpisu głowie państwa.
STANOWIENIE PRAWA W POLSCE
Sejm wobec poprawek Senatu:
-
może je przyjąć
-
lub może je odrzucić.
Prezydent wobec uchwalonej
ustawy:
-
podpisać i ogłosić ją (promulgacja),
-
odmówić podpisania – zastosować weto
(bezwzględne lub zawieszające).
STANOWIENIE PRAWA W POLSCE
Sejm wobec weta prezydenta - może
je przełamać ponownie uchwalając ją
większością 3/5 głosów, przy quorum co
najmniej połowy ustawowej liczby posłów.
Kontrolę pod względem konstytucyjności
ustaw sprawuje Trybunał Konstytucyjny.
HIERARCHIA ŹRÓDEŁ PRAWA
W POLSCE – art. 87 Konstytucji
1. Konstytucja
2. Ustawy
3. Umowy ratyfikowane międzynarodowe.
4. Rozporządzenia wykonawcze.
5. Akty prawa miejscowego.
budowa aktu
normatywnego
•
tytuł
•
podstawa prawna (w aktach wykonawczych)
•
preambuła (w konstytucjach i niektórych
ustawach)
•
przepisy merytoryczne ogólne i szczegółowe
•
przepisy nowelizując
•
przepisy przejściowe i dostosowujące
•
przepisy końcowe
•
załączniki
tytuł ustawy
(§ 16 – 19)
W tytule ustawy w oddzielnych wierszach zamieszcza
się:
1) oznaczenie rodzaju aktu;
2) datę ustawy;
3) ogólne określenie przedmiotu ustawy.
Przedmiot ustawy określa się możliwie najzwięźlej,
jednakże w sposób adekwatnie informujący o jej
treści.
Określając przedmiot ustawy, nie przytacza się
tytułów
innych
ustaw,
z
wyjątkiem
ustawy
zmieniającej i ustawy wprowadzającej inną ustawę, w
których podaje się odpowiednio tylko przedmiot
ustawy zmienianej albo ustawy wprowadzanej.
Określenie przedmiotu ustawy może być:
1) opisowe - rozpoczynające się od przyimka
"o", pisanego małą literą;
2) rzeczowe - rozpoczynające się od wyrazów
"Kodeks", "Prawo" albo "Ordynacja", pisanych
wielką literą, w przypadku gdy ustawa
wyczerpująco reguluje obszerną dziedzinę
spraw, albo rozpoczynające się od wyrazów
"Przepisy wprowadzające...", w przypadku gdy
ustawa jest ustawą wprowadzającą.
tytuł rozporządzenia
(§ 120)
W tytule rozporządzenia w oddzielnych wierszach
zamieszcza się:
1) oznaczenie rodzaju aktu;
2) nazwę organu wydającego rozporządzenie;
3) datę rozporządzenia;
4) określenie przedmiotu rozporządzenia.
Nazwę organu wydającego rozporządzenie podaje się w
brzmieniu ustalonym w przepisach o utworzeniu tego
organu; w przypadku ministrów – wg działu którym
kierują (z wyjątkiem Ministra Sprawiedliwości i Ministra
Obrony Narodowej)
Jako datę rozporządzenia podaje się dzień określony
kalendarzowo, w którym zostało ono podpisane
przez organ wydający to rozporządzenie. Jeżeli
rozporządzenie jest wydawane wspólnie albo w
porozumieniu
z
innym
organem,
za
datę
rozporządzenia przyjmuje się datę jego podpisania
przez organ współuczestniczący w wydaniu tego
rozporządzenia;
organ
współuczestniczący
w
wydaniu rozporządzenia podpisuje je w drugiej
kolejności.
Określenie przedmiotu rozporządzenia powinno być
sformułowane możliwie najzwięźlej; nie powtarza się
w nim dosłownie wskazanego w upoważnieniu
ustawowym zakresu spraw przekazanych do
uregulowania w rozporządzeniu ani wytycznych
dotyczących jego treści
Określenie przedmiotu rozporządzenia rozpoczyna
się od wyrazów "w sprawie .....".
przytoczenie upoważnienia
ustawowego
(§ 121-122)
Tekst rozporządzenia rozpoczyna się od przytoczenia
przepisu
ustawy
zawierającego
upoważnienie
ustawowe,
jako
podstawy
prawnej
wydania
rozporządzenia.
Podstawę prawną wydania rozporządzenia wyraża się
zwrotem: "Na podstawie art. ... ustawy ..... (tytuł
ustawy z oznaczeniem dziennika urzędowego, w
którym została ogłoszona ta ustawa i jej zmiany albo
ostatni tekst jednolity i jego zmiany ogłoszone do dnia
wydania
rozporządzenia)
zarządza
się,
co
następuje: .....".
Jeżeli
upoważnionym
do
wydania
rozporządzenia jest minister określonego działu
administracji rządowej, w odnośniku do
podstawy
prawnej
wydania
tego
rozporządzenia wymienia się przepis prawny,
mocą
którego
minister
wydający
to
rozporządzenie kieruje działem administracji
rządowej wskazanym w upoważnieniu.
preambuła
•
z łac. preambulus – idący przodem; arenga;
wstęp
•
w konstytucjach, w niektórych ustawach
regulujących sprawy szczególnie doniosłe,
nowatorskich, gdy prawodawca chce wyraźnie
określić cel regulacji
•
w preambule:
wyjaśnia się motywy wydania aktu, cel regulacji,
wskazuje się podstawowe wartości, które
zamierza się chronić przez jego wydanie,
odwołuje się do określonej tradycji, kontekstu
historycznego.
W trosce o byt i przyszłość naszej Ojczyzny,
odzyskawszy w 1989 roku możliwość suwerennego i demokratycznego stanowienia o
Jej losie,
my, Naród Polski - wszyscy obywatele Rzeczypospolitej,
zarówno wierzący w Boga
będącego źródłem prawdy, sprawiedliwości, dobra i piękna,
jak i nie podzielający tej wiary,
a te uniwersalne wartości wywodzący z innych źródeł,
równi w prawach i w powinnościach wobec dobra wspólnego - Polski,
wdzięczni naszym przodkom za ich pracę, za walkę o niepodległość okupioną
ogromnymi ofiarami, za kulturę zakorzenioną w chrześcijańskim dziedzictwie Narodu i
ogólnoludzkich wartościach,
nawiązując do najlepszych tradycji Pierwszej i Drugiej Rzeczypospolitej,
zobowiązani, by przekazać przyszłym pokoleniom wszystko, co cenne z ponad
tysiącletniego dorobku,
złączeni więzami wspólnoty z naszymi rodakami rozsianymi po świecie,
świadomi potrzeby współpracy ze wszystkimi krajami dla dobra Rodziny Ludzkiej,
pomni gorzkich doświadczeń z czasów, gdy podstawowe wolności i prawa człowieka
były w naszej Ojczyźnie łamane,
pragnąc na zawsze zagwarantować prawa obywatelskie, a działaniu instytucji
publicznych zapewnić rzetelność i sprawność,
w poczuciu odpowiedzialności przed Bogiem lub przed własnym sumieniem,
ustanawiamy Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej
jako prawa podstawowe dla państwa
oparte na poszanowaniu wolności i sprawiedliwości, współdziałaniu władz, dialogu
społecznym oraz na zasadzie pomocniczości umacniającej uprawnienia obywateli i ich
wspólnot.
Wszystkich, którzy dla dobra Trzeciej Rzeczypospolitej tę Konstytucję będą stosowali,
wzywamy, aby czynili to, dbając o zachowanie przyrodzonej godności człowieka,
jego prawa do wolności i obowiązku solidarności z innymi,
a poszanowanie tych zasad mieli za niewzruszoną podstawę Rzeczypospolitej Polskiej.
przepisy merytoryczne ogólne
(§ 21)
•
określenie zakresu spraw regulowanych ustawą i
podmiotów, których ona dotyczy, lub spraw i
podmiotów wyłączonych spod jej regulacji;
•
objaśnienia użytych w ustawie określeń i skrótów.
•
również inne postanowienia wspólne dla
wszystkich albo dla większości przepisów
merytorycznych zawartych w ustawie
Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie
i administracji rządowej w województwie:
Art. 1. Ustawa określa:
1) zakres działania oraz zasady funkcjonowania
wojewody;
2) tryb powoływania i odwoływania wojewody;
3)
organizację
rządowej
administracji
zespolonej w województwie i niezespolonej
administracji rządowej.
Art. 5. Zasady organizacji, funkcjonowania i
zakres zadań organów rządowej administracji
zespolonej w województwie oraz organów
niezespolonej administracji rządowej określają
odrębne ustawy.
Art. 18. 1. W przypadkach uzasadnionych
szczególnymi potrzebami wojewoda może
ustanowić, na czas oznaczony, swojego
pełnomocnika do prowadzenia spraw w zakresie
określonym w pełnomocnictwie.
2. Wojewoda może tworzyć zespoły doradcze.
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny:
Art. 1. Kodeks niniejszy reguluje stosunki cywilno-
prawne między osobami fizycznymi i osobami
prawnymi.
Ustawa z dnia 28 października 2002 r.
o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za
czyny zabronione pod groźbą kary:
Art. 2.
1. Podmiotem zbiorowym w rozumieniu ustawy
jest osoba prawna oraz jednostka organizacyjna
niemająca osobowości prawnej, której odrębne
przepisy
przyznają
zdolność
prawną,
z
wyłączeniem
Skarbu
Państwa,
jednostek
samorządu terytorialnego i ich związków.
2. Podmiotem zbiorowym w rozumieniu ustawy
jest również spółka handlowa z udziałem Skarbu
Państwa, jednostki samorządu terytorialnego
lub związku takich jednostek, spółka kapitałowa
w organizacji, podmiot w stanie likwidacji oraz
przedsiębiorca niebędący osobą fizyczną, a
także zagraniczna jednostka organizacyjna.
przepisy merytoryczne
szczegółowe (
§ 24-28)
•
zamieszcza się w następującej kolejności:
1)
przepisy prawa materialnego;
2)
przepisy o organach (przepisy ustrojowe);
3)
przepisy o postępowaniu przed organami (przepisy
proceduralne);
4)
przepisy o odpowiedzialności karnej (przepisy karne).
•
przepisy szczegółowe można systematyzować w grupy
tematyczne i oznaczać je nazwami charakteryzującymi
treść każdej z tych grup
przepisy prawa materialnego
§ 25
powinny możliwie bezpośrednio i wyraźnie
wskazywać kto, w jakich okolicznościach i jak
powinien się zachować (przepis podstawowy).
przepisy ustrojowe
§ 26
przepisy o utworzeniu organów albo instytucji, ich
zadaniach i kompetencjach, ich organizacji,
sposobie ich obsadzania oraz o tym, jakim
podmiotom podlegają lub jakie podmioty sprawują
nad nimi nadzór.
przepisy proceduralne
§ 27
określają sposób postępowania przed organami
albo instytucjami, strony i innych uczestników
postępowania,
ich
prawa
i
obowiązki
w
postępowaniu oraz rodzaje rozstrzygnięć, które
zapadają w postępowaniu, i tryb ich wzruszania.
przepisy karne
§ 28
zamieszcza się tylko w przypadku, gdy naruszenie
przepisów ustawy nie kwalifikuje się jako
naruszenie przepisów Kodeksu karnego, Kodeksu
karnego skarbowego lub Kodeksu wykroczeń, a
czyn wymagający zagrożenia karą jest związany
tylko z treścią tej ustawy.
•
W przepisach szczegółowych nie reguluje się tych
spraw, które zostały wyczerpująco unormowane w
przepisach ogólnych.
•
Jeżeli określone elementy uściślające treść kilku
przepisów szczegółowych powtarzają się w tych
przepisach, wydziela się je w jeden wspólny przepis i
zamieszcza się w przepisach ogólnych albo w
bezpośrednim sąsiedztwie tych przepisów
szczegółowych, w których te elementy występują.
•
Jeżeli od któregoś z elementów przepisu
szczegółowego przewiduje się wyjątki lub któryś z
elementów tego przepisu wymaga uściślenia, przepis
formułujący wyjątki lub uściślenia zamieszcza się
bezpośrednio po danym przepisie szczegółowym.
załączniki
§ 29
Ustawa może zawierać załączniki; odesłania do
załączników
zamieszcza
się
w
przepisach
merytorycznych ustawy.
W załącznikach do ustawy zamieszcza się w
szczególności: wykazy, wykresy, wzory, tabele i
opisy o charakterze specjalistycznym.
Ustawa z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu
informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa
państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych
dokumentów:
Art. 10.1. Wzór oświadczenia lustracyjnego stanowi
załącznik nr 1a do ustawy, z zastrzeżeniem art. 11
ust. 5.
przepisy przejściowe
§ 30
W przepisach przejściowych reguluje się wpływ nowej
ustawy na stosunki powstałe pod działaniem ustawy
albo ustaw dotychczasowych, w szczególności:
1) sposób zakończenia postępowań będących w
toku
(wszczętych
w
czasie
obowiązywania
dotychczasowych
przepisów
i
niezakończonych
ostatecznie do dnia ich uchylenia), skuteczność
dokonanych czynności procesowych oraz organy
właściwe do zakończenia postępowania i terminy
przekazania im spraw;
2) czy i w jakim zakresie utrzymuje się czasowo w
mocy instytucje prawne zniesione przez nowe
przepisy;
3) czy zachowuje się uprawnienia i obowiązki oraz
kompetencje powstałe w czasie obowiązywania
uchylanych albo wcześniej uchylonych przepisów
oraz czy skuteczne są czynności dokonane w czasie
obowiązywania tych przepisów; sprawy te reguluje
się tylko w przypadku, gdy nie chce się zachować
powstałych uprawnień, obowiązków lub kompetencji
albo chce się je zmienić albo też gdy chce się uznać
dokonane czynności za bezskuteczne;
4) czy i w jakim zakresie stosuje się nowe przepisy
do uprawnień i obowiązków oraz do czynności, o
których mowa w pkt 3;
5) czy i w jakim zakresie utrzymuje się w mocy
przepisy wykonawcze wydane na podstawie
dotychczasowych przepisów upoważniających.
•
nakazują dokonanie pewnych niepowtarzalnych
czynności, w następstwie których nastąpi np.
dostosowanie funkcjonowania dotychczasowych
instytucji
do
nowej
regulacji
(normy
indywidulano-konkretne),
•
same
dokonują
określonych
czynności
konwencjonalnych,
np.
powołanie
przekształcenie zniesienie jakiejś instytucji,
przekazanie majątku (są elementem czynności
konwencjonalnej).
przepisy dostosowujące
§ 35
W przepisach dostosowujących reguluje się w
szczególności:
1) sposób powołania po raz pierwszy organów lub
instytucji tworzonych nową ustawą;
2) sposób przekształcenia organów lub instytucji
utworzonych na podstawie dotychczasowej ustawy w
organy lub instytucje tworzone przez nową ustawę;
3) sposób
likwidacji
organów
lub
instytucji
znoszonych nową ustawą, zasady zagospodarowania
ich mienia oraz uprawnienia i obowiązki ich
dotychczasowych pracowników.
W przepisach dostosowujących można wyznaczyć
termin dostosowania organów lub instytucji do nowej
ustawy.
przepisy końcowe
§ 38
Przepisy końcowe zamieszcza się w następującej
kolejności:
1) przepisy uchylające;
2) przepisy o wejściu ustawy w życie;
3) w razie potrzeby - przepisy o wygaśnięciu
mocy ustawy.
W przepisie uchylającym wyczerpująco wymienia
się ustawy lub poszczególne przepisy, które ustawa
uchyla; nie poprzestaje się na domyślnym uchyleniu
poprzedniej ustawy ani jej przepisów przez
odmienne uregulowanie danej sprawy w nowej
ustawie.
Jeżeli ustawa w sposób całkowity i wyłączny
reguluje daną dziedzinę spraw, a wyczerpujące
wymienienie
przepisów
ustaw
dotychczas
obowiązujących w danej dziedzinie napotyka
znaczne trudności, można wyjątkowo w przepisie
uchylającym posłużyć się zwrotem: "Tracą moc
wszelkie dotychczasowe przepisy dotyczące spraw
uregulowanych w ustawie; w szczególności tracą
moc .....".
przepisy uchylające
Przepisowi
uchylającemu
ustawę
lub
poszczególne
jej
przepisy
nadaje
się
odpowiednio brzmienie: "Traci moc ustawa .....
(tytuł ustawy)" albo "W ustawie ..... (tytuł
ustawy) uchyla się art. ...".
Jeżeli uchyla się kilka ustaw, uchylane ustawy
wymienia się w jednej jednostce redakcyjnej
ustawy uchylającej, zamieszczając je w
punktach, w kolejności, w jakiej uchylane
ustawy zostały uchwalone.
Jeżeli uchyla się tylko niektóre przepisy ustawy,
w przepisie uchylającym jednoznacznie i
wyczerpująco wymienia się wszystkie uchylane
przepisy tej ustawy.
Ustawę regulującą dotychczas daną dziedzinę
spraw uchyla się w całości, bez pozostawiania
w
mocy
poszczególnych
jej
jednostek
systematyzacyjnych, zwłaszcza pojedynczych
przepisów.
Jeżeli
wyjątkowo
zachowuje
się
moc
obowiązującą niektórych przepisów uchylanej
ustawy, wyraża się to zwrotem: "Traci moc
ustawa ..... (tytuł ustawy), z wyjątkiem
przepisów art. ... (wyczerpująco wymienia się
przepisy, które pozostają w mocy)".
W
przypadku
wyjątkowego
zachowania
mocy
obowiązującej
niektórych
przepisów,
w
razie
późniejszego uchylania przepisów, uchyla się również
przepis, który zachował moc obowiązującą tych
przepisów, co wyraża się zwrotem:
"Uchyla się:
1) art. ... i art. ... ustawy ..... (tytuł uprzednio uchylonej
ustawy, w której były zamieszczone uchylane
przepisy), zachowane w mocy na podstawie art. ...
ustawy ..... (tytuł ustawy, która zachowała moc
obowiązującą uchylanych przepisów);
2) art. ... ustawy ..... (tytuł ustawy, która zachowała
moc obowiązującą uchylanych przepisów), w części
dotyczącej
zachowania
w
mocy
przepisów
wymienionych w pkt 1.".
