ANTROPOLOGICZN

E ASPEKTY SPORTU 

KOBIET

Menarche – określenie oznaczające wystąpienie u 
dziewcząt pierwszej miesiączki (pierwszego cyklu 
menstruacyjnego)

Wiek menarche zawodniczek różnych 
dyscyplin i poziomów sportowych



Wiek menarche kobiet i dziewcząt uprawiających sport 
jest na ogół późniejszy od wieku rozpoczęcia 
miesiączkowania przez populację kobiet nie trenujących, 
z których zawodniczki się wywodzą. 

      Wiek menarche zawodniczek zależy od uprawianej 

dyscypliny i konkurencji oraz od zajmowanego miejsca w 
hierarchii sportowej. Jest też często późniejszy u tych 
zawodniczek, które rozpoczęły treningi przed 
rozpoczęciem miesiączkowania. Dotyczy to średnich 
arytmetycznych wieku menarche, a nie wieku 
rozpoczęcia miesiączkowania pojedynczych 
zawodniczek, bowiem wyjątki od reguły są 
wszechobecne.

Wiek menarche a wiek rozpoczęcia 
treningu



Coraz młodszy wiek mistrzów olimpijskich czy 
mistrzów świata w niektórych dyscyplinach sportu 
zmusza do bardzo wczesnego rozpoczynania 
treningu. Należą do takich niewątpliwie gimnastyka, 
łyżwiarstwo figurowe czy pływanie. W tych 
dyscyplinach, ale także w wielu innych, znaczna 
liczba dziewcząt rozpoczyna trening sportowy i 
udział w zawodach jeszcze przed rozpoczęciem 
miesiączkowania. Na ogół późniejszy wiek menarche 
jest rejestrowany u tych grup zawodniczek, które 
rozpoczęły trening przed menarche w porównaniu z 
tymi które trening rozpoczęły po niej.

Prawdopodobne przyczyny późnej 
menarche zawodniczek



Wśród przyczyn późnego wieku menarche 

kobiet uprawiających sport najczęściej 
wymienia się obciążenia treningowe i selekcję, 
ale także stresy oraz żywienie. 



OBCIĄŻENIA TRENINGOWE

 Późną menarche zawodniczek niektórzy badacze przypisują 

obciążeniom treningowym. Podstawą takiego poglądu jest na 
ogół późniejszy wiek menarche tych zawodniczek, które trening 
sportowy rozpoczęły przed pojawieniem się manarche, w 
porównaniu z zawodniczkami tej samej dyscypliny trenującymi 
dopiero po rozpoczęciu miesiączkowania.

 Ponadto gimnastyczki, łyżwiarki figurowe a także tancerki 

baletu, wyróżniają się bardzo wczesnym rozpoczęciem treningu 
i równocześnie najpóźniejszą menarche w porównaniu z 
zawodniczkami innych dyscyplin sportowych

Selekcja zawodniczek ze względu 
na budowę ciała 



Najpóźniejsza menarche dotyczy 

gimnastyczek, łyżwiarek figurowych i 
tancerek. Jednocześnie grupy te wyróżniają 
się smukłą, a często skrajnie smukłą budową 
ciała .

Czy wiesz ? 



Późno dojrzewające gimnastyczki pochodzą 

od późno dojrzewających matek albowiem 
WIEK MENARCHE JEST WŁAŚCIWOŚCIĄ 
GENETYCZNĄ.

Stres



Wśród przyczyn późnej menarche , a także większej 
częstości zaburzeń cykli miesiączkowych u 
zawodniczek w porównaniu do kobiet nie 
uprawiających sportu wymieniany jest stres.

    

   
    
   
       W sporcie należy wyróżnić dwa rodzaje stresu:



Pierwszy rodzaj stresu wynika z pragnienia 

„bycia lepszym” lub „bycia lepszym” i ten 
rodzaj emocji dotyczy w równej mierze 
zawodników wszystkich dyscyplin i 
konkurencji, a różnice międzyosobnicze w 
poziomie przeżywania stresu będą wynikały z 
właściwości osobowościowych



Drugi rodzaj stresu będzie spowodowany 

narażaniem zdrowia , a nawet życia 
związanym z uprawianą dyscypliną. Narażenie 
to jest bardzo duże w gimnastyce, 
narciarstwie zjazdowym, boksie, a niewielkie 
w pływaniu, lekkiej atletyce, narciarstwie 
biegowym

Żywienie



Wśród czynników, które mogą mieć wpływ na późny 
wiek menarche zawodniczek wymienia się żywienie. 
Odżywianie jest też jednym z czynników, które mogą 
wywoływać zaburzenia cykli miesiączkowych. 
Dotyczy to przede wszystkim tych dyscyplin sportu , 
w których szczupła budowa ciała jest podstawowym 
kryterium somatycznym, a mianowicie gimnastyczek, 
biegaczek na długich dystansach, łyżwiarek 
figurowych jak również balet klasyczny który może 
nie jest stricte dyscypliną sportową , jednak ma wiele 
cech wspólnych z wyżej wymienionymi dyscyplinami.

ZABURZENIA  
ŻYWIENIOWE

ANOREKSJA



Anorexia Nervosa – jadłowstręt psychiczny, 

jest chorobą psychosomatyczną, którą 
dotknięte są częściej dziewczęta niż chłopcy. 
Rozpoczyna się zazwyczaj między 11 i 18 
rokiem życia.

Bulimia



Bulimia nervosa – żarłoczność jest także 

chorobą psychosomatyczną i polega na stałym 
pożądaniu jedzenia przy świadomości o 
spożywaniu zbyt dużych ilości pokarmu ze 
zbyt dużą częstotliwością. Osoby nią dotknięte 
jedzą produkty wysokokaloryczne także w 
nocy i często popadają w depresję po 
obżarstwie. 

Wegetarianizm



Często stosowany przez osoby uprawiające 

sport zalicza się także do zaburzeń 
żywieniowych, aczkolwiek o mniejszym 
zagrożeniu. Szczególnie niewskazany jest 
wegetarianizm ścisły, dopuszczający 
spożywanie jedynie produktów pochodzenia 
roślinnego. Laktowegetarianizm dopuszcza 
spożywanie mleka i jego przetworów oraz jaj. 
Sportowcom, którzy mają bardzo silne 
motywacje wegetariańskie, zaleca się 
uzupełnienie diety preparatami odżywczymi.

Cykl płciowy 
( miesiączkowy )



Cykl płciowy lub cykl miesiączkowy 

rozpoczyna się pierwszego dnia krwawienia 
miesiączkowego i kończy się w dniu 
poprzedzającym następną menstruację. 
Długość prawidłowych cykli wykazuje znaczną 
zmienność od 25 do 35 dni; najczęstsza 
długość cykli wynosi 28 dni. Poprzez 
krwawienie miesiączkowe zwane menstruacją, 
zostaje usunięta z macicy część błony 
śluzowej , która była przygotowana do 
przyjęcia zapłodnionego jaja.

Ciąża i poród



Ciąża stanowi w życiu kobiety niezwykły okres 

zarówno pod względem fizjologicznym, jak i 
emocjonalnym. Rozwój płodowy człowieka jest 
najbardziej fascynującym kresem ontogenezy, 
szczególnie ważne są pierwsze trzy miesiące 
życia płodowego kiedy dynamika rozwoju jest 
największa. W tym czasie powstają wszystkie 
narządy, które w dalszych miesiącach już tylko 
zwiększają swoje rozmiary. 

   



Z tej przyczyny wszystkie niekorzystne 

oddziaływania na zarodek ludzki, a następnie 
na płód w czasie pierwszych trzech miesięcy 
mogą spowodować największe zaburzenia w 
prawidłowym rozwoju osobniczym. Jest to ten 
okres , kiedy kobieta może jeszcze nie zdawać 
sobie sprawy, że jest ciężarna, a dotyczy to 
przede wszystkim kobiet z oligomenorrhoea, 
które przyzwyczajone są do 
wielomiesięcznych przerw  w 
miesiączkowaniu.

Wpływ sportu na organizm 
ciężarnej



Badania nad wpływem uprawiania sportu na 

organizm ciężarnej oraz na płód są bardzo 
trudne zarówno ze względów etycznych, jak i 
fizjologicznych. W badaniach laboratoryjnych 
ciężarnych nie stosuje się obciążeń 
maksymalnych, a z kolei konsekwencje 
udziału ciężarnej w intensywnym treningu czy 
w zawodach nie są rejestrowane

THE END

Presentation by Team 4 w składzie :
 
Justyna John
Ilona Kierat
Agnieszka Kowalczyk
Aram Najarian
Marta Oracz