Baza 
gastronomiczna 
w turystyce 

Gastronomia

To zorganizowana działalność gospodarcza 

polegająca na zaspokajaniu potrzeb 
żywnościowych człowieka przez:

• Sprzedaż gotowych potraw i napojów
• Stwarzanie warunków umożliwiających ich 

konsumpcję w miejscu sprzedaży

• Świadczenie różnorodnych usług 

zaspokajających w zakresie rozrywki, 
odpoczynku oraz psychicznej regeneracji 
sił

Funkcje gastronomii 

1. Wytwórcza – polega na przygotowaniu posiłków i 

napojów dla różnych konsumentów

2. Usługowa – polega na serwowaniu posiłków i 

napojów konsumentom

3. Handlowa – polega na sprzedaży równych 

produktów gastronomicznych

4.  Ekonomiczna – polega na osiąganiu dochodów z 

działalności gastronomicznej dla przedsiębiorcy 
oraz dochodów dla państwa z tyt. Płaconych 
podatków

5.  Społeczna – polega na zaspokojeniu potrzeb 

egzystencjalnych oraz umożliwia odpoczynek i 
rozrywkę

Rodzaje zakładów 

gastronomicznych

1. Zakłady żywieniowe –

 restauracje, jadłodajnie, bary szybkiej 

obsługi, bary przekąskowe i bistra

2. Zakłady uzupełniające –

Kawiarnie, cafeterie, herbaciarnie, 

winiarnie, piwiarnie, puby, cukiernie, 
aperitif bar

3. Punkty gastronomiczne –

Smażalnie, lodziarnie, pijalnie i bufety

Restauracja

• Ogólnodostępny zakład 

gastronomiczny z obsługą kelnerską 

• Świadczy szeroki zakres usług 

żywieniowych

• Serwuje się tu potrawy, napoje oraz 

napoje alkoholowe

• Pełni ona funkcję kulturalno – 

rozrywkową

• Wykorzystywana w czasie imprez 

turystycznych indywidualnych i 
grupowych

Jadalnia

• Zakład żywienia zbiorowego z 

obsługą kelnerską

• Serwuje się tu potrawy gotowe, 

wcześniej przygotowane lub 
przygotowane na zamówienie klienta

• Nie podaje się tu napojów 

alkoholowych

• Zakład nastawiony na klienta mniej 

zamożnego i wycieczki szkolne

Bary szybkiej obsługi

• Samoobsługowy zakład żywienia 

zbiorowego 

• Oferuje szeroki asortyment dań 

barowych, przekąsek i napojów 
bezalkoholowych zimnych i gorących

• Wykorzystywany zazwyczaj przez 

turystów indywidualnych i osoby 
spieszące się

• Prowadzi sprzedaż wyrobów na 

wynos

Bar przekąskowy

• Samoobsługowy zakład żywienia 

zbiorowego

• Oferuje popularne dania barowe w 

wąskim zakresie m.in. : przekąski 
zimne i gorące, kanapki, napoje 
zimne i gorące oraz wyroby 
cukiernicze

• Wykorzystywane w imprezach bez 

zabezpieczonego wyżywienia z 
napiętym programem turystycznym

Bar bistro

•  ogólnodostępny, mały zakład 

gastronomiczny serwujący zimne i 
gorące przekąski przygotowane w 
obecności klienta 

• Poleca zimne i gorące napoje 

bezalkoholowe i alkoholowe oraz 
desery i wyroby cukiernicze

• Wykorzystywany w imprezach typu 

motywacyjnego i imprezach 
indywidualnych 

Kawiarnia

• Zakład gastronomiczny typu 

uzupełniającego przeznaczony dla 
konsumentów szukających relaksu, 
odprężenia 

• Serwuje się tu kawę, wyroby 

cukiernicze, desery w tym lodowe, 
napoje alkoholowe i bezalkoholowe

• Jest to lokal z obsługą kelnerską
• Niektóre zakłady organizują występy 

artystyczne, spotkania z ciekawymi 
ludźmi, promocje książek itp.

Cafeteria

• Uzupełniający zakład 

gastronomiczny 

• przeznaczone dla osób 

załatwiających sprawy w biegu i 
jednocześnie smakoszy kawy

• Dopełnieniem są serwowane sedery i 

przekąski

• Wszystkie produkty są 

przygotowywane w obecności klienta 
i podawane z bufetu

Herbaciarnia

• Uzupełniający typ zakładu 

gastronomicznego

• Przeznaczony dla smakoszy herbaty
• Serwuje się tu herbatę parzona na 

wiele różnych sposobów m.in.: po 
turecku, angielsku, rosyjsku

• Dodatkiem są wyroby cukiernicze
• Zakład ten może być z obsługą 

kelnerską lub bez

Winiarnia

• Uzupełniający typ zakładu 

gastronomicznego

• Z obsługą kelnerską
• Przeznaczone dla miłośników wina
• Podaje się tu wino i miód pitny w tym 

tzw. regionalne grzańce

• Oprócz tego podawane są zimne i 

gorące przekąski oraz desery w tym 
z sera

Piwiarnia

• Uzupełniający typ zakładu gastronomicznego
• Z obsługą kelnerską dla smakoszy piwa
• Sprzedaję się tu różnego rodzaju piwa z własnego 

browaru, piwa grzane, korzenne, napoje na bazie 
piwa, zupy piwne, dania gorące oraz przekąski

• Do piwa podaje się orzeszki, chleb na zakwasie ze 

smalcem i ogórki kiszone

• Istnieje w tych lokalach  możliwość gry w kości, 

karty czy piłkarzyki przy muzyce biesiadnej

• Pobyt w piwiarni integruje ludzi a w Niemczech 

stanowi to sposób spędzania wolnego czasu

Pub

• Połączenie baru z klubem
• W którym przeważnie podaje się 

piwo 

• Wytwór kultury W. Brytanii, Irlandii, 

Kanady, Nowej Zelandii  i Australii

• To miejsce spotkań towarzyskich, 

gier stolikowych jak szachy, karty 
domino, bierki

• W Polsce Puby powstał po 1989 roku

Cukiernia

• Uzupełniający typ zakładu 

gastronomicznego

•  podobny do kawiarni
• Do niedawna sprzedawano tu jedynie 

wyroby cukiernicze na wynos

• Obecnie istnieje możliwość 

konsumpcji na miejscu.

• Poszerzenie oferty o napoje ciepłe i 

zimne, desery lodowe oraz lekkie 
zestawy śniadaniowe

Aperitif bar

• Uzupełniający typ zakładu 

gastronomicznego 

• Przeznaczone na krótkie spotkania 

towarzyskie

• Serwowane są tu napoje na bazie 

wysokogatunkowych alkoholi oraz 
wykwintne zimne i gorące zakąski i 
przygotowanie przez barmana

Bar rozrywkowy

• Specyficzny rodzaj zakładu 

gastronomicznego z obsługą 
kelnerską 

• Podstawową działalnością są usługi 

rozrywkowe

• Uzupełnieniem są zakąski, przekąski 

i napoje zimne i ciepłe oraz 
wyszukane napoje alkoholowe

Smażalnia

• Punkt gastronomiczny przeznaczone 

do przygotowywania i sprzedawania 
prostych i szybkich potraw

• Takich jak : placki ziemniaczane, 

frytki, ryby smażone, gofry

• Oferują zimne i ciepłe napoje
• Są to punkty sezonowe 

Lodziarnia

• Punkt gastronomiczny
• Przeznaczony do sprzedaży lodów 

nakładanych do muszelki, lodów z 
automatów, lodów w opakowaniu 

• Oraz napojów zimnych
• Są to punkty sezonowe

Bufet

• Punkt gastronomiczny usytuowany w 

kinie , teatrze na stadionie

• Zajmuje się sprzedażą popularnych 

towarów handlowych oraz zimnych i 
ciepłych napojów

Fast Food

Typy :

1. Amerykański 

2. Zachodnioeuropejski

Na odczucie gościa 

korzystającego z usług 

gastronomicznych mają 

wpływ:

• Atmosfera lokalu : estetyka wnętrza, 

aranżacja wnętrza, dobór kolorów, 
oświetlenie wyposażenie

•  sprawność obsługi kelnerskiej : powitanie 

gości przy wejściu, usadzenie przy stoliku, 
podanie karty menu pomoc przy wyborze 
dań

• Jakość potraw i napojów : świeżość 

produktów, temperatura dań i napojów, 
estetyczny wygląd dań, atrakcyjność 
ułożenia w naczyniu

• Cena posiłków : koszt zakupu surowców, 

koszty wytworzenia, jakość i wielkość 
potraw, dobra obsługa kelnerska