Depresja, lęk, agresja
- problem kliniczny
WWL – III/VI r.s.
Depresja, lęk, agresja
- problem kliniczny
WWL – III/VI r.s.
Depresja, lęk i agresja
Nastrój depresyjny i uczucie lęku wykazują ścisły
związek ze sobą
Obniżeniu nastroju często towarzyszy napięci
lękowe
Nakładanie się zaburzeń nastroju i zaburzeń
lękowych uważane jest za dwa różne stany
chorobowe i wówczas możemy mówić o
współwystępowaniu.
Obniżony nastrój i agresja wykazują silne skorelowanie ze sobą
niezależnie od ustalonego w danym przypadku rozpoznania i
zaburzenia nastroju niekiedy równocześnie występują z
przejawami nasilonej agresji.
Agresja może być kierowana do wewnątrz, manifestując się:
- obniżeniem samooceny
- tendencjami samobójczymi
Agresja może być też skierowana na zewnątrz i przejawiać się:
- nastrojem dysforycznym
- nasiloną drażliwością
- wybuchami gniewu
- nietolerancją
Depresja, lęk i agresja
Nakładanie się na siebie zaburzeń depresyjnych i
agresji oraz zaburzeń lękowych i agresji dotychczas
zostało mniej poznane i zbadane, niż nakładanie się
na siebie zaburzeń nastroju i zaburzeń lękowych.
Poza tym nozologia psychiatryczna wyodrębnia
kategorie zaburzeń nastroju i zaburzeń lekowych, lecz
nie wyróżnia kategorii zaburzeń agresji, a to
ogranicza badania nad jej współwystępowaniem.
Depresja, lęk i agresja
Zaburzenia depresyjne nie tylko silnie nakładają
się na zaburzenia lękowe, ale również na
diagnozy II osi (zaburzenia osobowości), w
szczególności tych, które charakteryzują się:
- lękiem
- przewidywanym lękiem
- obawą przed lękiem
- brakiem poczucia bezpieczeństwa
- brakiem zaufania
Depresja, lęk i agresja
Wykazano, że zarówno dla
ciężkiego epizodu depresyjnego
dystymii
wskaźniki współwystępowania lęku
określano na poziomie ok. 80%
Depresja, lęk i agresja
Podkreślenia wymaga, że zjawisko współwystępowania stanowi
ważny punkt zwrotny w badaniach nad depresją.
Niezależnie, z którego punktu widzenia są prowadzone badania
nad depresją:
- badania biologiczne
- epidemiologiczne
- terapeutyczne
Większość pacjentów wykazuje współistniejące rozpoznania z
zakresu osi I i
osi II, a to sprawia, że zebrane dane są skrajnie trudne do
interpretacji i czy powinny one być wiązane z depresją, czy też
z jednym z innych rozpoznań.
Depresja, lęk i agresja
Badacze
Rodzaj lęku
Zaburzenia
afektywne
dwubieguno
we
Zaburzenia
depresyjne
nawracając
e
Dystymia
Pini i wsp.
Lęk napadowy
36,8%
31,4%
13,0%
Lęk uogólniony
31,6%
37,1%
65,2%
Sanderson i Wetzler
Lęk napadowy
14,1%
17,5%
11,0%
Lęk uogólniony
22,4%
34,6%
38,3%
Dobson i Cheung
Lęk napadowy
67,3%
42,8%
7,4%
Lęk uogólniony
52,9%
79,3%
19,7%
Depresja, lęk i agresja
Depresja współwystępująca w zaburzeniach lękowych
Depresja, lęk i agresja
Badacze
Lęk
napadowy
Lęk
uogólniony
Sanderson i Wetzler
Depresja
18,0%
17,0%
Dobson i Cheung
Depresja
43,4%
31,5%
Lęk jako jeden z objawów depresji jest znacznie częstszy niż
zaburzenia lękowe, które rozpoznawane są zgodnie z kryterium
DSM-IV, czy ICD-10.
Z kolei obniżony nastrój w zaburzeniach lękowych jest znacznie
częstszym objawem, niż depresja zdefiniowana wg kryteriów
DSM-IV, czy ICD-10.
Chorzy z depresją uzyskują równie wysokie wyniki w zakresie
skali depresji, co w skali lęku.
Pacjenci z epizodem depresyjnym ciężkim lub dystymią
uzyskiwali nawet wyższe oceny w skali lęku, niż pacjenci z
rozpoznaniem zaburzeń lękowych.
Można stwierdzić, że charakter zależności pomiędzy lękiem i
zaburzeniami nastroju jest do końca niewyjaśniony.
Depresja, lęk i agresja
Można założyć dwie możliwości:
Zaburzenia lękowe są spowodowane zaburzeniami nastroju lub
zaburzenia nastroju są następstwem zaburzeń lękowych.
Wystąpienie obu rodzajów zaburzeń jest zależne od tych
samych predyspozycji, tzn. lęk i zaburzenia nastroju są różnymi
formami fenotypowymi tego samego wspólnego genotypu,
będącego ich podłożem.
Nie udowodniono, że w przypadku wspólnego czynnika
pradysponującego, że u krewnych pacjentów z depresją
obserwuje się zwiększoną częstość występowania zaburzeń
lękowych.
Również wśród krewnych pacjentów z zaburzeniami lękowymi
nie wykazano częstszego występowania depresji.
Depresja, lęk i agresja
Strategie diagnostyczne współwystępowania lęku i depresji
zalecają stawianie rozpoznania na podstawie zasad
hierarchizacji, wg której zaburzenia psychiczne są
porządkowane w zależności od ich stopnia nasilenia.
SCHIZOFRENIA - uważana jest za chorobę cięższą i
poważniejszą niż DEPRESJA
DEPRESJA – jest poważniejszą chorobą niż – ZABURZENIA
LĘKOWE
W stosowanych wcześniej klasyfikacjach DSM-III i ICD-9
dozwolone było postawienie tylko jednego rozpoznania I osi i
dlatego rozpoznanie choroby sklasyfikowanej wyżej w hierarchii
ciężkości uzyskuje pierwszeństwo przed zaburzeniami niżej
sklasyfikowanymi jako zaburzenia lżejsze.
Depresja, lęk i agresja
Wg przedstawionej zasady hierarchizacji pacjent w przypadku
występowania u niego depresji i zespołu lęku napadowego, to
drugie schorzenie zostaje w świetle tej zasady zdiagnozowane.
Są jednak psychiatrzy uważający zasadę hierarchizacji za nie do
przyjęcia w diagnozowaniu zaburzeń psychicznych.
o
koncepcja ciężkości choroby pozostaje niedokoreślona
o
czy decydujące ma być upośledzenie z punktu spojrzenia
funkcjonowania społecznego?
o
czy należy brać pod uwagę intensywność osobistego cierpienia
chorego?
o
czy powinno się ocenić stopień dezorganizacji?
Nie można toczyć sporu o to, czy schizofrenia paranoidalna jest
cięższą chorobą, niż depresja endogenna z objawami
psychotycznymi, albo czy depresja z objawami melancholii i
dystymia są bardziej poważnymi chorobami, niż zespół lęku
napadowego.
Depresja, lęk i agresja
W obecnie stosowanych klasyfikacjach (DSM-IV i ICD-10) zasada
hierarchizacji została nieco złagodzona, lecz nie zarzucona.
Klasyfikacje te dopuszczają ustalenie kilku rozpoznań, ale tylko
jedno z nich jest przedstawione jako główne rozpoznanie, co
oznacza, że zostało uznane za powód i główna przyczynę
interwencji psychiatrycznej.
Jednak w przypadku pacjenta z głównym rozpoznaniem
uzależnienie od alkoholu, który przewlekle ma poczucie
obniżonego nastroju i napady lęku panicznego oraz spełnia
kryteria diagnostyczne 2 – 3 typów zaburzeń osobowości.
Dla wdrożenia terapii należy ustalić wiodące rozpoznanie, lecz w
większości takich przypadków decyzja będzie miała charakter
arbitralny.
Dlatego bardziej odpowiednie pytanie w tym przypadku będzie,
które schorzenie powstało najwcześniej (pierwotne) i dlatego
właśnie ono będzie traktowane jako podstawowe zaburzenie
psychiczne.
Depresja, lęk i agresja
Inny sposób rozwiązania problemów diagnostycznych
związanych ze współwystępowaniem zaburzeń lękowych i
zaburzeń depresyjnych został zaproponowany przez prof.
Hermana Van Praaga z Uniwersytetu w Maastricht.
Wyróżnia:
depresję atypową
zespół lękowo – depresyjny mieszany
depresję serotoninowo – kortyzolowo – lękową.
Depresja, lęk i agresja
Koncepcja depresji atypowej łączącej lęk i zaburzenia nastroju została
wprowadzona w 1959 r. przez Westa i Dally’ego.
Modyfikacji tej koncepcji dokonali Sargant, Pollitt i Hordern w oparciu o badania
pacjentów, u których stwierdzono brak poprawy po leczeniu TLPD i EW, a u
których obserwowano poprawę po leczeniu MAO nieselektywnymi (iproniazyd).
Pod względem symptomatologii chorzy manifestowali obniżony nastrój, ale
wykazywali także różnorodne zaburzenia lękowe (lęk uogólniony, lęk napadowy
i fobie). Jednak w porównaniu z klasyczną depresją endogenną występowały u
nich odwrotne objawy wegetatywne np. (wzmożone łaknienie, nadmierna
senność, wzmożone libido, nasilenie objawów depresji w godzinach
wieczornych). Występowały też wyraźnie cechy osobowości histrionicznej,
Koncepcja ta nie została zweryfikowana pozytywnie przez innych badaczy.
Pitt uważał, że grupa depresji atypowych jest heterogenna i określał je
terminem „depresji lękowych” i depresji z „odwróconymi” tzw. atypowymi
objawami wegetatywnymi.
Klein i wsp. podzielili grupę depresji atypowych na: depresje z „odwróconymi”
objawami wegetatywnymi i na grupę, której nadano nazwę „dysforii
histerycznej”, charakteryzującej się cechami osobowości histrionicznej,
wysokim poziomem aktywności w ok. remisji i wrażliwością na odrzucenie.
Depresja, lęk i agresja
DEPRESJA ATYPOWA
Koncepcja depresji atypowej była trudno odróżniana od podobnych
rozpoznań i w efekcie stała się diagnostycznym „workiem bez dna”.
Grupa badaczy Columbia University zasugerowała użytkową definicję
koncepcji atypowej depresji z następującymi kryteriami:
- depresja wg kryteriów DSM
- zachowana reaktywność nastroju
- obecność jednego z objawów (wzmożone łaknienie, przyrost masy ciała, nadmierna
senność, intensywna
męczliwość, wrażliwość na odrzucenie)
W ocenie tych badaczy objawy lęku nie są konieczne do diagnozy, chociaż często
występują w tym typie depresji.
Dodatkowym argumentem przemawiającym za tym, że atypowa depresja
jest wartościową koncepcją były wyniki badań Asmisa i wsp., którzy
wykazali, że wzrost stężenia kortyzolu po podaniu dezipraminy będącą
inhibitorem wychwytu zwrotnego noradrenaliny, była wyższa w tym typie
depresji, niż w innych typowych depresjach.
Reasumując można stwierdzić, że próby zdefiniowania atypowej depresji
jako współwystępowania lęku i depresji zawiodły. W przeciwieństwie do
nich istnieją argumenty farmakologiczne i biologiczne na korzyść depresji
z „odwróconymi” objawami wegetatywnymi, tworzącymi szczególny typ
depresji.
Depresja, lęk i agresja
Współwystępowanie lęku wg kryteriów DSM-IV i zaburzeń
nastroju można uznać za faktyczne, bo te mieszane skargi
pacjentów są częściej spotykane przez lekarzy podstawowej
opieki zdrowotnej, niż przez psychiatrów.
Zinbarg i wsp. wykazali, że ok. 8% pacjentów leczonych w 5
gabinetach lekarzy rodzinnych w różnych rejonach Stanów
Zjednoczonych wykazywało mieszane objawy depresji i lęku,
które nie kwalifikowały ich do grup spełniających kryteria
klasyfikacji DSM-IV zaburzeń lękowych lub zaburzeń
depresyjnych, ale powodowały upośledzenie funkcjonowania
zawodowego i społecznego, a nawet inwalidztwo.
Tego typu dane spowodowały propozycję nowego typu
zaburzeń, tzn. „mieszanego zespołu lękowo-
depresyjnego”, który został włączony do DSM-IV i ICD-10 jako
kategoria zaburzeń wymagająca dalszych badań. Jednak pacjent
nie może spełniać warunków kwalifikacji do rozpoznania
jakichkolwiek innychzaburzeń depresyjnych lub zaburzeń
lekowych.
Depresja, lęk i agresja
MIESZANY ZESPÓŁ LĘKOWO-DEPRESYJNY
Zaproponowana kategoria diagnostyczna reprezentuje
współwystępowanie łagodnych form zaburzeń nastroju i
zaburzeń lękowych.
Koncepcja ta jest traktowana przez wielu psychiatrów jako
dyskusyjna i nie została rozróżniona od zaburzeń afektywnych
określanych jako niepokój, co może stanowić ryzyko, że trudne,
ale nie będące w pełni stanem psychopatologicznym okresy w
życiu człowieka zostają włączone w dziedzinę psychiatrii.
Innym brakiem tej koncepcji diagnostycznej jest fakt, że
mieszany zespół lękowo – depresyjny nie został w żaden sposób
umiejscowiony w stosunku do dziedziny zaburzeń osobowości.
Należy zauważyć, że uczucie dyskomfortu, napięcia lękowego są
często związane z konfliktami wewnętrznymi lub
interpersonalnymi, które z kolei biorą swój początek w
zaburzonych cechach osobowości.
Pytanie może dotyczyć też kwestii, czy m.z.l.-d. mógłby być
raczej łagodnym epizodem lub początkową formą zaburzeń
lękowych?
Depresja, lęk i agresja
Należy zauważyć, że kryteria diagnostyczne DSM-IV dla
„prawdziwych” zaburzeń lękowych lub zaburzeń nastroju, takie
jak:
- czas trwania
- stopień nasilenia
- przebieg
Konieczne jest przeprowadzenie badań do kwestii, czy
proponowany typ depresji nie jest przypadkiem reakcją na
chorobę somatyczną?
Podsumowując koncepcja m.z.l.-d.jest słabo zdefiniowana i nie
do końca zbadana. W obecnej kategorii diagnostycznej m.z.l.-d.
brak jest kwalifikacji, aby mogła ona służyć jako forma
diagnostyczna dla tych stanów spotykanych w psychiatrii, gdzie
zaburzenia nastroju i lęku współwystępują.
Depresja, lęk i agresja
Nazywana też depresją powodowaną działaniem czynnika
stresującego, wywoływaną przez podanie kortyzolu, zależną od
serotoniny, nasiloną przez lęki i agresję.
Jest to typowa hipoteza łącząca, która zakłada istnienie związku
pomiędzy zaburzeniami depresyjnymi z jednej, a zaburzeniami
lękowymi i agresją –
z drugiej strony.
Postuluje się istnienie przełożenia biologicznego pomiędzy
strukturą osobowości o psychotraumatycznych doświadczeniach
z jednej strony i powstającą na jej podłożu psychopatologią, a
szczególnie lękiem, agresją i obniżeniem nastroju – z drugiej
strony.
Depresja, lęk i agresja
DEPRESJA SEROTONINOWO-KORTYZOLOWO-LĘKOWA
Zaburzenia w funkcjonowaniu układów serotoniergicznych:
5 – hydroksytryptaminy
połączone są
z dysfunkcją osi P – P – N
Te dwa typy zaburzeń biologicznych są regularnie spotykane w
zaburzeniach nastroju.
Depresja, lęk i agresja
Charakterystyka biologiczna, psychopatologiczna i
psychologiczna hipotetycznego typu depresji serotoninowo –
kortyzolowo – lękowej.
Cechy biologiczne
w płynie mózg.-rdzeniowym stwierdza się obniżone stężenie głównego
metabolitu serotoniny – kw. 5 – hydroksy-indolooctowego
u ludzi, podobnie jak u zwierząt istnieje silna korelacja pomiędzy stężeniem kw.
5 – hydroksy-indolooctowego w pł. m.-r. i w różnych częściach mózgu
obniżenie stężenia kw. 5 – hydroksy-indolooctowego w pł. m.-r. mogłoby być
wskaźnikiem obniżonego metabolizmu serotoniny (5-HT), w pewnych częściach
mózgu.
w tych przypadkach, nie tylko obniżone jest stężenie 5-HT, ale prowadzone
badania wykazały obniżenie wrażliwości receptorów 5-HT.
Depresja, lęk i agresja
Zaburzenia dotyczące metabolizmu 5-HT nie są
charakterystyczne dla jakiegoś szczególnego, zdefiniowanego
pod względem zespołu objawowego lub nozologii, typu depresji,
ale raczej wydają się być związane z pewnymi dysfunkcjami
psychologicznymi, które mogą występować w depresji.
Obniżone stężenie kw. 5 – hydroksy-indolooctowego koreluje z
podwyższonym poziomem lęku i agresji.
Obniżenie funkcji zależnych od receptorów 5-HT koreluje ze
zwiększoną agresją i impulsywnością.
Występowanie tych zależności stwierdza się niezależnie od
kategorii diagnostycznej, w obrębie której zachodzą te zjawiska
psychopatologiczne.
Lęk i agresja mogą być w depresji objawami wyraźnymi lub
słabo wyrażonymi.
Może to tłumaczyć, dlaczego spadek stężenia 5-HT jest
stwierdzany w niektórych, a nnie we wszystkich przypadkach
depresji.
Depresja, lęk i agresja
Wykazano, że obniżenie stężenia kw. 5 – hydroksy-
indolooctowego w pł. m.-r. może utrzymywać także w ok.
remisji, po ustąpieniu objawów depresji.
Stwierdzono też, że obniżone stężenie kw. 5 – hydroksy-
indolooctowego w pł. m.-r. w depresji koreluje ze zwiększonym
ryzykiem nawrotów depresji oraz ze zwiększona zapadalnością
na choroby psychiczne w rodzinie, w porównaniu z pacjentami
cierpiącymi na depresję, u których stwierdza się prawidłowe
stężenie kw. 5 – hydroksy-indolooctowego w płynie m.-r.
Można więc postawić hipotezę, że:
- metabolizmu 5-HT w o.u.n. stanowi czynnik zwiększonej podatności
biologicznej
na zachorowanie na depresję
- muszą jednak zadziałać obciążające czynniki środowiskowe
Podsumowując – zaburzenia metabolizmu serotoniny i działanie
receptorów 5-HT, towarzyszą raczej zwiększonemu poziomowi
lęku i agresji, niż samej depresji. Może to sugerować, że mają
one znaczenie patogenetyczne jako czynniki odpowiadające na
zwiększoną podatność i wrażliwość na zachorowanie.
Depresja, lęk i agresja
Cechy psychopatologiczne
W depresji serotoninowo – kortyzolowo – lękowej wystąpienie
epizodu depresyjnego jest często poprzedzane zjawiskami,
takimi jak:
lęk
nasilona agresja (drażliwość, konfliktowość, wybuchy złości)
obniżenie nastroju występuje stosunkowo później
nie zawsze rozwija się pełny zespół objawów depresyjnych
czasami są to epizody nasilonego lęku i agresji, bez pełnego zespołu
depresyjnego
Należy podkreślić, że zaburzenia kontroli lęku i agresji są ściśle
skorelowane, niezależnie od rozpoznania, w ramach którego
stwierdzane są te objawy.
Depresja, lęk i agresja
Opierając się na przytoczonych wcześniej obserwacjach, można
wysunąć hipotezę, że d.s.k.l. charakteryzuje się początkowo:
o
rozwojem i pojawieniem się zaburzeń w zakresie kontroli lęku i
agresji
o
powodując wtórnie zaburzenia kontroli nastroju
o
wywołując ostatecznie pełnoobjawową depresję.
Depresja, lęk i agresja
Cechy psychologiczne
o
W depresji s.-k.-l. ocena w skali neurotyczności charakteru jest
podwyższoną wrażliwością na zdarzenia o charakterze urazów
psychicznych.
o
Zaburzenia osobowości o typie charakteru neurotycznego
osłabiają odporność psychiczną i przez to zwiększają wrażliwość
na czynniki stresujące.
o
Freudowska koncepcja neurotycznego charakteru jest
zdefiniowana jako zaburzenia osobowości, którego cechy
pacjent odczuwa raczej jako egosyntoniczne niż patologiczne.
Depresja, lęk i agresja
Depresja serotoninowo – kortyzolowo – lękowa -
hipoteza
Trzy podstawowe cechy – biologiczne, psychopatologiczne i
psychologiczne oddziaływują ze sobą w następujący sposób:
o
w określonej podgrupie depresji układ 5-HT, a zwłaszcza układ 5_HT
1A
,
funkcjonuje w sposób marginalny
o
w sytuacji homeostazy daje on sobie radę
o
w sytuacji stresu zawodzi
o
kontrola lęku i agresji ulega zaburzeniu
Należy zauważyć, że zwiększony poziom lęku i agresji są
podstawowymi składnikami zespołu działania stresu i aktywowana jest
oś P-P-N oraz zwiększa się uwalnianie kortyzolu. Zahamowanie układu
5-HT
1A
przez wydzielany kortyzol, jest szybsze i silniejsze niż zwykle. W
efekcie występuje utrata kontroli nad lękiem i agresją, które nasilają
się.
Podwyższony poziom lęku i agresji wpływa z kolei na kontrolę i
regulację nastroju, powodując wystąpienie depresji.
Tacy pacjenci są bardziej podatni i wrażliwi na działanie stresorów.
Depresja, lęk i agresja
Podatność i wrażliwość na działanie stresorów u pacjentów z d.-
s.-k.-l.
wynika z:
- przyczyn biologicznych (minimalne funkcjonowanie układu 5-
HT
1A
)
- przyczyn psychologicznych (struktura osobowości z cechami
charakteru
neurotycznego)
Taka podwójna wrażliwość na działanie stresora jest punktem
wyjściowym procesu, który prowadzi w dalszej kolejności do
psychopatologii poprzez doświadczenia o charakterze urazu
psychicznego z zaburzoną interakcją pomiędzy 5-HT, a
kortyzolem jako biologicznym predyktorem.
Depresja, lęk i agresja
D.-s.-k.-l. - wywołana działaniem stresora, zapoczątkowywaną
przez kortyzol, zależną od 5-HT, indukowaną przez lęk lub
agresję.
Leczeniem z wyboru w tym typie depresji byłoby stosowanie
selektywnych postsynaptycznych agonistów receptora 5-HT
1A
lub antagonistów kortyzolu lub hormonu uwalniającego ACTH –
corticotropin relesing hormon.
Z kolei profilaktyka wymagałaby terapii podtrzymującej
selektywnymi postsynaptycznymi agonistami 5-HT
1A
przy
równoczesnej psychoterapii, ukierunkowanej na zwiększenie
odporności psychicznej i obniżenie wrażliwości na działanie
stresorów.
Leki o działaniu agonistycznym w stosunku do receptora 5-HT
1A
i
antago-nistycznym w stosunku do kortyzolu/corticotropin
relesing hormon są obecne w początkowej fazie badań.
Depresja, lęk i agresja
Stworzenie procesu diagnostycznego w psychiatrii bardziej funkcjonalnym
oraz wyjaśnienie struktury zależności rozpoznania psychiatrycznego, to
nieodległa przyszłość.
Wzajemne oddziaływanie lęku i zaburzeń nastroju oraz objawów lękowych i
depresyjnych powoduje poważne problemy nie tylko w diagnostyce
psychiatrycznej lecz również w przypadku prowadzenia badań naukowych
w psychiatrii.
Podchodząc do badań depresji lub dowolnego spośród zaburzeń lękowych,
zawsze powstaje pytanie, czy stwierdzane skutki są wynikiem depresji lub
zaburzeń lękowych, czy też jednego ze współwystępujących zaburzeń I lub
II osi.
Zasada hierarchicznego wykluczania nie przyniosła także rozwiązania.
Dwa proponowane rozwiązania łączone także nie spełniają oczekiwań i
jedynie wydają się dawać pewne wyjście, jakie tworzą mieszane stany lęku
i depresji.
Koncepcja na razie hipotetyczna d.-s.-k.-l. też nie daje całościowego
rozwiązania problemu, jednak dla szczególnego podtypu depresji łączy ona
lęk, agresję i zaburzenia nastroju w jedną całość czasową i przyczynowo –
skutkową.
Depresja, lęk i agresja
Podsumowanie
Lęk i agresja, będące prawdopodobnie zjawiskiem o charakterze
pierwotnym, stanowią podstawę prowadzonych badań nad rolą 5-HT.
Również badania dotyczące 5-HT dostarczają danych na poparcie
hipotezy pierwotnego charakteru tych zjawisk.
Z kolei model choroby psychicznej jako reakcji na bodźce zewnętrzne,
opiera się na dwóch założeniach, że:
choroby psychiczne nie mają charakteru oddzielnych jednostek chorobowych
sposób w jaki się one objawiają różni się znacząco osobniczo, a także w czasie różny może
być ich przebieg u tej samej osoby i dlatego ich przebieg oraz rokowanie są trudne do
przewidzenia.
Taką zmienność można wyjaśnić następująco:
o.u.n. poddany zostaje działaniu czynnika uszkadzającego (biologicznego lub
psychologicznego) powodując zaburzenie funkcjonowania pewnych układów neuronalnych.
to które układy neuronalne ulegają zaburzaniu, jest określone przez charakter działającego
bodźca, a także przez wrażliwość i odporność samego aparatu neuronalnego.
Depresja, lęk i agresja
dlatego ostateczny efekt działania bodźca jest zróżnicowany indywidualnie i tym samym
jest przewidywalny jedynie w bardzo ograniczonym zakresie.
odnosi się to również do zjawisk psychopatologicznych towarzyszących dysregulacji
neuronalnej.
Ponieważ stany zaburzeń psychicznych nie mogą być sklasyfikowane
jako oddzielne jednostki chorobowe, które ostro odróżniają się jedne od
drugich i nie można zatem posunąć się dalej niż do rozgraniczenia
pewnych oddzielnych grup chorób psychicznych, które rzeczywiście
wykazują pewien stopień podobieństwa, ale mogą różnić się między
sobą istotnie z punktu widzenia patofizjologii.
Takie grupy jak: grupa zaburzeń afektywnych, grupa psychoz, grupa
różnych procesów otępiennych – są przykładami tego rodzaju
klasyfikacji diagnostycznej.
Schorzenia, jakie one obejmują można porównać do obłoków. Bez
problemu rozpoznaje się, że są to obłoki, jednakże ich kształty są w
każdym momencie inne, inny jest także kształt każdego obłoku.
Depresja, lęk i agresja