background image

Julia S.

Źródło: Wikipedia.org

Skały i minerały

background image

Czym są skały?

Budowa skał

Rodzaje skał

Skały magmowe

Rodzaje skał magmowych

Skały osadowe

Rodzaje skał osadowych

Skały metamorficzne 

Co to są minerały?

Powstawanie 

Zależność chemiczna

Spis treści

background image

Czym są skały? 

Skały to naturalne 
zespoły minerałów 
powstałe w wyniku 
określonych 
procesów 
geologicznych. 
Stanowią 
podstawowy 
składnik litosfery.

background image

Jednorodna – składają się z jednego minerału

Złożona – składają się z wielu minerałów

Budowa skał

background image

Rodzaje skał

Skały dzielimy  ze względu na 
sposób powstania wyróżnia się :
-skały magmowe 
-osadowe
-metamorficzne.

background image

Skały magmowe

Inaczej „ogniowe" powstają 
z rozżarzonej magmy z 
wnętrza Ziemi . Niektóre są 
wyrzucane przez wulkany, 
tworząc wylewne skały 
magmowe. Niektóre nie 
docierają do powierzchni, 
tworząc intruzywne skały 
magmowe. Rozżarzona 
magma jest niezwykle 
gorąca, kiedy wylewa się na 
powierzchnię, ale wkrótce 
zaczyna stygnąć. Kiedy 
stygnie, pojawia się coraz 
więcej kryształów, aż cała 
magma przekształca się w 
solidną masę twardej, 
krystalicznej skały.

background image

Plutoniczne (głębinowe) – pod powierzchnią 

ziemi w wyniku powolnej krystalizacji magmy, 
np. granit, sjenit, dioryt

Wulkaniczne (wylewne) – z szybko 

zastygającej lawy na lądzie lub dnach 
zbiorników. Szybki spadek temperatury 
powoduje szklistą lub afanitową strukturę, np. 
bazalt, andezyt

Żyłowe – tworzą małe formy zastygłe na 

różnych głębokościach, np aplit, diabaz

Rodzaje skał magmowych

background image

Skały osadowe

Tworzą się w cienkich 
warstewkach z materiału, 
który osadza się na dnie 
morza, a potem jest ściskany i 
scalany przez miliony lat w 
solidną skałę. Niektóre, tak jak 
wapień, pochodzą w 
większości ze szczątków 
roślinnych i zwierzęcych lub ze 
związków chemicznych 
rozpuszczonych w wodzie. 
Większość jednak to skały 
okruchowe - pochodzą z 
fragmentów skał zniszczonych 
przez pogodę i zmytych przez 
rzeki do morza.

background image

Okruchowe – luźne (piasek, żwir) i spojne 

wtórnie lepiszczem (piaskowiec, mułowiec)

Organiczne – wapienne, margle, opoki, gezy, 

ropa naftowa, węgiel

Chemiczne – gips i sole

Rodzaje skał osadowych

background image

Skały metamorficzne

Inaczej 
„przeobrażone” – 
to skały osadowe 
lub magmowe , 
które uległy 
przemianie  pod 
wpływem działania 
wysokiej 
temperatury  i 
ciśnienia lub 
złożonych 
procesów 
chemicznych

background image

Co to są minerały?

To naturalne składniki 
skorupy ziemskiej, o 
ustalonym składzie 
chemicznym i budowie 
fizycznej, o jednolitej 
budowie. Stanowią 
najmniejszą, 
niepodzielną jednostkę 
litosfery, utworzoną w 
wyniku naturalnych 
procesów 
geologicznych.
Minerały tworzące skałę 
to minerały 
skałotwórcze.

background image

Powstawanie 

Powstają na drodze krystalizacji, przyjmując, w zależności od 
budujących kryształ składników, określony kształt, będący 
odbiciem jego wewnętrznej struktury - tzw. sieci krystalicznej. 
Struktura określa pozostałe cechy danego minerału, m.in.: 
łupliwość. twardość, barwę i połysk.

background image

Ze względu na skład chemiczny minerał może 

być:

Pierwiastkiem – np. złoto, platyna, węgiel

Związkiem chemicznym, np. glinokrzemiany, 
krzemiany, tlenki krzemu. 

Zależność chemiczna

background image

W przyrodzie występują w postaci ogromnych 

zespołów, czyli skał, tworząc niekiedy w ich 
obrębie niewielkie, pojedyncze skupiska 
monomineralne, np. konkrecje, sekrecje.

Występowanie 

background image

Proces nagromadzenia okruchów mineralnych i 

organicznych nazywamy sedymentacją

Jednakowe warunki sedymentacji – 1 warstwa 

Zespół (seria) warstw utworzonych w 
podobnych warunkach – facja np. 
płytkowodna, litoralna.

Pochodzenie skał

background image

Dziękuję za uwagę. 


Document Outline