Morphological variabilyty of oaks (Quercus 

robur L, Quercus petraea (Matt) Liebl, Quercus 

pubescens Willd) in northeastern France

JL Dupouey, V Badeau

Wstęp 

• Badano zmiany między- i 

wewnątrzgatunkowe oraz ich związki 
ekologiczne.

• Wyniki dotyczą zróżnicowania 

morfologicznego na poziomie 
międzygatunkowym.

• Jaka jest struktura zmienności morfologicznej 

tych 3 gatunków? Co to jest stopień izolacji 
dla każdego gatunku? Jakie są najlepsze 
dyskryminujące cechy morfologiczne?

Cel badań

Określenie aktualnego stanu 
morfologicznego Q. robur, Q. petraea 
oraz Q. pubescens w skali lokalnej.

Materiały i metody

• Pobrano z 8 lasów w Loraine Plain 80 próbek w celu 

uwzględnienia różnorodności dębów na tym 
obszarze.

• Standardowe zagajniki zostały odrzucone.
• Zbierano z drzew po 20 liści, owoce (w tym szypułki, 

miseczki i całe żołędzie)  i pędy roku bieżącego.

• W celu zminimalizowania pozycyjnego 

zróżnicowania drzew, liście zbierano z zewnętrznej 
części korony, zazwyczaj od strony południowej.

• Losowo wybrano 10 liści z 20 do pomiarów. 

Wyeliminowano uszkodzone.

• 80 zmiennych zostało zmierzonych lub 

obliczonych.

• Zmienne dotyczyły wielu aspektów 

liści i owoców: wielkość, ogół, kształt, 
kolor, „włochatość” na różnych 
częściach liści lub owoców, kształt 
detali tj. uszka u podstawy blaszki.

• Zróżnicowanie owoców traktowano 

jako cechy dodatkowe.

Wyniki

Grupa Q. robur jest 
całkowicie oddzielona od Q. 
pubescens, a tylko kilka 
osobników morfologicznie 
pośrednich występuje 
między Q. robur i 
Q.petraea(3,5% całkowitej 
liczby drzew).
Z drugiej strony Q. petraea 
i Q. pubescens tworzą 
pewną ciągłość. Występuje 
miedzy nimi duża liczba 
mieszańców. W związku z 
tym Q.petraea i Q. 
pubescens wykazują 
znacznie większą 
zmienność 
wewnątrzgatunkową niż Q. 
robur, który wydaje się być 
bardziej jednorodny.

Dyskusja i wnioski

• Wyniki otrzymane w wyniku przeprowadzonych 

badań różnią się od wcześniejszych publikacji (1965 
-1983), gdzie stwierdzono, że istnieje szeroka 
hybrydyzacja między Q. robur i Q. petraea.

• Stopień hybrydyzacji różni się w różnych częściach 

obszaru występowania gatunków. Hybrydyzacja nie 
jest korzystniejsza w wewnętrznej części obszaru, 
ale na jego obwodzie.

• Częstotliwość występowania mieszańców miedzy Q. 

pubescens i Q petraea badał w Dagestanie (Rosja) 
Semerikov (1988), który nawet stwierdził ze takie 
hybrydy stanowią unikalny kompleks gatunków.

• Brak izolacji może tłumaczyć większą 

zmienność obserwowaną u Q. petraea w 
porównaniu do Q. robur.

• Zmienne wykorzystywane w poprzednich 

badaniach taksonomicznych nie stanowiły 
żadnego wyróżnika. Najlepsze cechy w tym 
badaniu to omszenie.

• Istnieje potrzeba standaryzacji metod 

statystycznych do analizy zmienności 
morfologicznej .