background image

ZASOBY 

PRZEDSIĘBIORSTWA W 

TEORII EKONOMII

1

Piotr Bemnarek gr.151

Teresa Szczerba

 

gr.151

Sylwia Kałaska    gr.151

background image

 

Ekonomia - jest to nauka społeczna, czyli o produkcji i 
podziale dóbr. 

„Jest nauką gromadzącą i porządkującą prawdziwą 
wiedzę o gospodarowaniu, czyli o produkcji i podziale 
dóbr rzadkich. Odpowiada na pytanie, co, jak i dla 
kogo jest wytwarzane”.

Pierwszym ekonomistą był Ksenofont (historyk grecki, 
uczeń Sokratesa) jego dzieło „Oikonomikos” czyli 
Gospodarz, jest przede wszystkim na temat 
zarządzania gospodarstwem domowym.

2

background image

  
 

Zasoby

 -  to „czynniki wytwórcze służące do zaspokajania potrzeb 

ludzkich: materialnych i niematerialnych, wykorzystywane w procesie 
gospodarczym do wytwarzania dóbr i usług”, odnosząc się do podstawowych 
czynników wytwórczych tj. ziemia, praca, kapitał można je podzielić na:

zasoby naturalne - nie są wytworem pracy ludzi, są darem natury 
( przyroda, surowce mineralne,przestrzeń)

zasoby ludzkie - tworzą ludzie wraz z ich umiejętnościami i 
doświadczeniami.

   

„ Kapitałem ludzkim nazywamy umiejętności umożliwiające produkcję dóbr i 
zarobkowanie (np. znajomość matematyki) […], w trakcie pracy powstają dwa 
rodzaje kapitału ludzkiego: uniwersalny i specyficznyUniwersalny kapitał ludzki 
składa się z umiejętności, które można wykorzystać także w innych firmach. […]. 
Natomiast specyficzny kapitał ludzki można wykorzystać jedynie w tej firmie, w 
której powstał. „

zasoby kapitałowe - to wartości rzeczowe i finansowe, wytworzone przez 
człowieka tj. budynki,surowce.

zasoby niematerialne - „niemające postaci fizycznej, unikalne składniki 
majątku, które zintegrowane z aktywami rzeczowymi mogą być 
przedmiotem zarządzania strategicznego […], determinują możliwość 
uzyskania przewagi konkurencyjnej, wpływając jednocześnie na wartość 
rynkową przedsiębiorstwa”

3

background image

CZYNNIKI WYTWÓRCZE W TEORII EKONOMII

WILLIAM PETTY

Ekonomista i naczelny lekarz angielskiej 
armii w Irlandii. Twórca działu nauki-
statystyki. Jako pierwszy obliczył dochód 
narodowy Anglii i Walii.

Teoria bogactwa narodowego stanowiła 
pierwszorzędne miejsce w systemie jego 
poglądów ekonomicznych.

W. Petty

 twierdził, iż rola handlu zagranicznego jest 

coraz bardziej ograniczona i znacząco ustępuje 
miejsca na rzecz procesu produkcji. Wprowadził 
dodatkową teorię czynników produkcji. Dwa spośród 
czterech czynników mają znaczenie

 

pierwotne i 

równorzędne.

 Wymieniał je w słynnym powiedzeniu 

„ojcem bogactwa jest praca, a matką – ziemia”

 

Wyróżnił także kwalifikacje zawodowe oraz różne 
zasoby (czynniki), które czynią pracę wydajniejszą. 
Umiejscowione są one w roli czynników istotnych, 
lecz należą one do czynników

 

podrzędnych

Według W. Petty’ego fundamentalne znaczenie dla 
gospodarki mają kwalifikacje zawodowe. 

4

background image

Szkocki myśliciel i filozof.Uznawany jest za kolebkę ekonomii.

Wartość pojmował dwoiście, w znaczeniu 

użytkowym 

(jako użyteczność pewnego towaru) oraz 

wymiennym

 

(jako możliwość nabycia innego dobra). Skupiał się 

wyłącznie na istocie wartości wymiennej. Odwoływał 

się do czasów wymiany w społeczeństwie 

pierwotnym, kiedy to działała w pełnym tego słowa 

znaczeniu wymiana barterowa (towar za towar).

Sformułował teorię wartości opartej na pracy.

’praca była pierwszą ceną, pierwotnym pieniądzem 

nabywcy, którym się płaciło za wszelkie przedmioty” 

Dogmat Smith ’a głosił, iż „wartość w wymianie 

mierzy się ilością pracy uprzedmiotowionej, którą 

można w zamian uzyskać. Na tę wartość składają się 

trzy części. Jest to płaca, zysk i renta gruntowa”.

Zwrot kosztów oraz zysk otrzymuje właściciel 

kapitału w momencie, gdy sprzedaje produkt pracy 

robotnika najemnego. Zaś sam właściciel ziemi, który 

udostępnia prawo do użytkowania tejże ziemi, 

otrzymuje tz. Rentę gruntową za prawo do gruntu.

Adam Smith

5

background image

Jest też interpretowany z teorią  „ niewidzialnej ręki rynku”

Mówi ona z o tym iż człowiek kierując się własnym interesem, często popiera interesy 

społeczeństwa skuteczniej niż wtedy, gdy zamierza służyć im rzeczywiście. Ku temu 

popycha go właśnie rzekoma ,,niewidzialna ręka”.  Mechanizm ,,niewidzialnej ręki” to 

nic więcej jak naturalna zdolność rynku do samoregulacji.

6

background image

David Ricardo

Angielski ekonomista, zaliczany do klasyków 

ekonomii

Odrzucił „dogmat Smitha” teorię, iż wartość 
towaru jest uzależniona od ilości pracy, jaką 
otrzymuje się za zakup niego podczas 
wymiany.                                      

Koncentrował się na wartości opartej na 
pracy.                                                             

„Teoria wartości: 

Wartość towaru, to jest 

ilość jakiegoś innego towaru, który można 
otrzymać w zamian, zależy od względnej 
ilości pracy niezbędnej do jego wytworzenia, 
nie zaś od większego czy mniejszego 
wynagrodzenia, które zapłacono za tę pracę”

Negował pieniądz, jako miernik wartości.

 

Uważał, że pieniądz papierowy pod wpływami 
polityki finansowej oraz bankowej szybko 
zmienia swoją wartość.

7

background image

Jean-Baptiste Say

Francuski przedsiębiorca i ekonomista, przedstawiciel 
francuskiego nurtu ekonomii klasycznej.

J. Say nie utożsamiał się z teoriami 
reprezentowanymi przez                A. Smith ’a oraz 
D. Ricardo na temat wartości twórczej roli                 
      pracy. Po raz pierwszy zaakcentował on 
znaczenie czwartego                czynnika, którym 
jest przedsiębiorczość. Twierdził on, iż                    
         użyteczność produktu   stanowi główną cenę 
tego dobra i jest                   jednocześnie górną 
granicą wartości wymiennej. W swej teorii 
czynników produkcji zdolność do wytwarzania 
wartości                             towarów przypisał Say 
trzem czynnikom: pracy robotników                  i 
przedsiębiorcy, kapitałowi (wartość narzędzi 
surowców)oraz zasobom natury (ziemia i prawa 
przyrody). Płaca była częścią      dochodów 
pozyskiwanych w zamian za świadczone usługi         
               przez robotników oraz przedsiębiorców.

8

background image

Alfred Marshall

ekonomista i filozof angielski

9

Marshall wniósł duży wkład w stworzenie 
podstaw teorii produkcji i ekonomiki 
przedsiębiorstwa. Oprócz pracy,                  
kapitału i ziemi wprowadził czwarty czynnik 
produkcji,                 jakim jest organizacja
Według niego tworzy ją natura                   i 
człowiek. Naturę rozumiemy jako teorię ziemi 
tj.                           wszystkie dary, które 
przynoszą dochód. Zaś przez                          
człowieka możemy zrozumieć wykonywaną 
przez niego              pracę, która jest źródłem 
dochodu.

Wprowadził trzy teorie wartości:

• Okres rynkowy – o cenie decyduje popyt .

• Okres krótki – o cenie współdecydują popyt 

i koszt                    produkcji. 

• Okres długi – o cenie decydują tylko i 

wyłącznie koszty produkcji.

Twierdził, iż popyt pełni znaczenie korygujące, 
czyli                  wpływa na przedsiębiorców do 
zachowań zgodnych z                 wymaganiami. 
Więc zgodnie z tym zapotrzebowaniem               
danego rynku, przedsiębiorcy mogą zwiększyć 
bądź                       ograniczyć produkcję, 

background image

Friedrich von 

Hayek

Austriacki ekonomista, laureat Nagrody 

Nobla

Wyjątkowy człowiek renesansu, który wniósł 
wkład w              rozwój nauki polityki, 
psychologii i ekonomii. Według               niego 
cały rynek był spontanicznym  porządkiem
czyli             nieplanowanym. Uważał i co 
więcej udowadniał, że                    gospodarka 
zarządzana odgórnie jest nieefektywna,            
    a wręcz nawet niemożliwa. Kluczem do 
produktywnego              zarządzania 
gospodarką jest ład spontaniczny jak i sama 
wiedza, którą podzielił na dwie kategorie: 
generalną                    (zbiór ogólnych praw 
i zasad kierujących się do zbioru                
rzeczywistych elementów) i szczegółową 
(skupioną na                   konkretnych 
uwarunkowaniach dotyczących miejsca             
           i czasu).

10

background image

Joseph Alois 

Schumpeter

Austriacki ekonomista, uważany za jednego z 
najwybitniejszych ekonomistów XX wieku.

Zajmował się problematyką rozwoju 
gospodarczego, za                      główne jego 
czynniki uznawał przedsiębiorczość oraz                  
     innowacje techniczne i organizacyjne.

 

Przewidywał on                        
transformację kapitalizmu w socjalizm na drodze 
rozwoju              wielkich spółek akcyjnych

.

  

Twierdził, że cały wytworzony                   produkt 
jest dzielony między takie czynniki jak praca i         
              ziemia. Natomiast zwrot poniesionych 
kosztów otrzymują                  dobra kapitałowe. 
Zysk zaś, jako zupełnie inny dochód                       
występuje dopiero w warunkach wzrostu i rozwoju   
                          gospodarczego, a całość jest 
napędzana przez przedsiębiorców Innowacyjność 
według Schumpeter ’a jest niezbędna w                  
     osiągnięciu przez przedsiębiorstwo przewagi      
                                       konkurencyjnej. 

11

background image

Podsumowanie

Niezależnie od wieku oraz danych teorii, jakie głosili powyżsi 
ekonomiści, każdy dążył do rozwoju gospodarczego i co za tym 
idzie do zaspokojenia ludzkich                          potrzeb 
materialnych jak i tych niematerialnych. Aby gospodarka mogła się 
                           w pełni rozwijać i prosperować na jak najwyższym 
poziomie potrzebne jest                           łączenie wszystkich 
czynników wytwórczych. Można udoskonalać jak                               
     i rozbudowywać ilość tych czynników. Na przestrzeni lat 
zmieniał się sposób                       funkcjonowania przedsiębiorstw, 
dlatego też wiele z tych teorii opisujących                             
rzeczywistość gospodarczą przestają być dziś adekwatne. Dorobek 
tych twórców                teorii inspiruje ówczesnych ekonomistów, 
jednak wraz z rozwojem                                        ekonomicznym 
świata występuje konieczność szukania bądź ewoluowania               
         czynników wytwórczych. 

12

background image

Bibliografia

• B. Czarny, Podstawy Ekonomii, Warszawa 2011.

• W. Stankiewicz, Historia myśli ekonomiczne, Warszawa 1998, PWN.

• G.B Spychalski, Zarys historii myśli ekonomicznej, Warszawa 1999, 

PWN.

• A. Smith, Badania nad nad naturą i przyczynami bogactwa 

narodów, tom I,                    Warszawa 1954.

• D. Ricardo, Zasady ekonomii politycznej i opodatkowania, 

Warszawa 1957.

• P.F. Ducker, Społeczeństwo post-komunistyczne, Warszawa 1999, 

PWN.

• M. Blaug, Teoria ekonomii: ujęcie retrospektywne, Warszawa 1999, 

PWN.

• J. Dzionek-Kozłowska, System ekonomiczno-społeczny Alfreda 

Marshall’a,                      Warszawa 2007, PWN.

• F. von Hayek, Zgubna pycha rozumu. O błędach socjalizmu, Wyd. 

ARCANA,                        Kraków 2004.

1
3


Document Outline