Znaki towarowe 

 ochrona, 

rodzaje

Znak Towarowy

Znakiem towarowym może być każde 
oznaczenie, które można przedstawić w 
sposób graficzny (w szczególności wyraz, 
rysunek, ornament, kompozycja 
kolorystyczna, forma przestrzenna, w tym 
forma towaru lub opakowania, a także 
melodia lub inny sygnał dźwiękowy), jeżeli 
oznaczenie takie nadaje się do odróżnienia 
w obrocie towarów jednego przedsiębiorstwa 
od towarów innego przedsiębiorstwa. 

Rodzaje znaków 

towarowych

Najbardziej tradycyjnymi i najczęściej występującymi formami 
znaków towarowych są:

- oznaczenia słowne  (wyraz, zdania, slogany) – znak słowny
- oznaczenia słowno–graficzne (oznaczenia w których występują 
zarówno elementy słowne, jak i graficzne) – znak słowno-graficzny
- oznaczenia graficzne (rysunki, ornamenty) – znak graficzny
- znaki towarowe przestrzenne (w tym formy towaru lub 
opakowania), 
- dźwiękowe (melodie, inne sygnały dźwiękowe), 
- przestrzenno–słowno–graficzne, 
- przestrzenno–graficzne oraz kompozycje kolorystyczne

znak słowny

Znaki zgłaszane w formie słownej są najchętniej wybieranym sposobem 

rejestracji. Wynika to z faktu, że ochrona na znak słowny obejmuje absolutnie 

każdą formę użycia danego słowa. Jeżeli zatem chcemy chronić nazwę naszej 

firmy lub produktu, naturalnym wyborem będzie zgłoszenie nazwy w formie 

znaku słownego. Znaki słowne mogą być utworzone z dowolnej kombinacji 

słów, liter lub cyfr. Znakiem słownym nie musi być tylko nazwa fantazyjna ale 

również słowa występujące w języku polskim o ile dla określonych towarów 

cechują się tzw. zdolnością odróżniającą. Znakiem słownym może być również 

slogan reklamowy.

znak słowno-graficzny

Do tej formy zalicza się znaki, które łączą w sobie elementy słowne i graficzne. 
Najczęstszym przykładem takich znaków są logotypy oraz wzory opakowań 
produktów. Zdarzają się również znaki zgłoszone w formie słowno-graficznej, 
które mają niewiele wspólnego z grafiką, stanowiąc zwyczajne odwzorowanie 
nazwy pismem maszynowym, przypominając w zasadzie znak słowny. Warto 
jednak wiedzieć, że w odróżnieniu od znaków słownych, ochrona znaków 
słowno-graficznych rozciąga się na konkretne odwzorowanie graficzne znaku a 
nie na każdą możliwą formę znaku. Oznacza to, że jeśli nasz znak będzie 
stanowił niebieski napis „Salon Kosmetyczny Barbara” w otoczeniu kwiecistych 
wzorów, to nie uzyskamy monopolu na używanie nazwy naszego salonu 
pisanego czarną czcionką na białym tle. Nie oznacza to jednak, że niewielka 
zmiana grafiki znaku będzie wykluczała naruszenie naszych praw do znaku 
słowno-graficznego. Każdorazowo należy bowiem zbadać czy występujące 
podobieństwo między znakami może prowadzić do wprowadzenia odbiorców w 
błąd co do pochodzenia znaku.

znak graficzny - Logo

Logo - graficzny znak towarowy spełniający rolę marketingową a jednocześnie 
informacyjną, poprzez skrótowe, ale łatwo zauważalne i łatwo zapamiętywane 
przedstawienie symbolu firmy, instytucji, organizacji, lub też (np. flaga 
europejska) jakiejś idei, pomysłu, ale także mogące spełniać rolę jako 
charakterystyczne oznaczenie czegoś, czyli spełniające rolę znaku 
informacyjnego.
Logo zawsze nawiązuje w jakiś sposób do przedstawianego tematu. Często 
konstruowane jest ze stylizowanych i pomysłowo zaaranżowanych pierwszych 
liter nazwy symbolizowanego podmiotu, lub też zawiera charakterystyczne dla 
danego podmiotu elementy graficzne. Może jednak symbolizować jakąś ideę 
jedynie swoim kształtem lub wywoływanym nastrojem (np. zawierać linie 
łagodne lub łamane, albo też zawierać kolorystykę jaskrawą lub stonowaną). 
Zawsze jednak powinno podkreślać i w skondensowany sposób 
podsumowywać wizerunek przedstawianego tematu. Powinno u odbiorcy 
wywoływać odpowiednie skojarzenia oraz nastrój, a jeśli to możliwe, 
motywować również do pożądanej reakcji.

znaki towarowe 

przestrzenne

Znak towarowy jest najpopularniejsza w branży kosmetycznej i spożywczej. 
Najwięcej tego typu znaków chronionych jest w grupie napojów alkoholowych. 
Opakowanie w tych przypadkach często pozwala nie tylko na wyróżnienie 
produktu, ale również jego szybkie odnalezienie na półce. Czyli znak towarowy 
ma nie tylk funkcje ochronna, ale jest ważnym wyróżnikiem identyfikacji 
marki. Nabiera to szczególnej wagi ze względu na rosnące znaczenie 
sprzedaży samoobsługowej. Ostatnio po tego typu ochronę sięgają jednak 
również inne firmy, np. polskie rafinerie, które zgłaszają jako znaki 
przestrzenne opakowania swoich olejów. Należy przypuszczać, że znak 
towarowy i jego rola będzie jeszcze z czasem rosła. Samo opakowanie może 
być chronione również na kilka sposobów. Możliwe jest zgłoszenie go wraz z 
całą grafiką, albo z samym kolorem. W przypadkach, gdy forma jest 
szczególnie charakterystyczna, można też chronić sam kształt czy zarys 
opakowania. Należy podkreślić, ze ochrona nie dotyczy wyłącznie opakowań 
szklanych czy metalowych, takich jak butelki czy flakony.

Znaki dźwiękowe

Dźwięki, tony, melodie i brzmienia są stosowane od lat
dwudziestych w reklamach t/u – głównie w USA (tzw.
jingle) – ochrona copyright
• są uważane za jedną z najlepszych metod
reklamowania produktu
• prekursorem w zakresie rejestracji znaków
dźwiękowych były kraje anglosaskie, zwłaszcza USA
• od lat 90’tych zaczęły się pojawiać rejestracje dźwięków
jako TM, głównie w krajach anglosaskich
• w UE akceptowane, ale rzadkie
• w wielu krajach znaki dźwiękowe niedozwolone

Inne rodzaje znaków 

towarowych

Zapach – rzadziej spotykany znak towarowy, używany przede wszystkim jako 
dodatek do innych form. Przykładem znaku jest zapach perfum, zapach 
koszonej trawy lub też truskawki dla długopisów

Smak – znak towarowy charakterystyczny dla produktów spożywczych np. 
panierka KFC, smak hamburgerów w MCDonaldzie, smak PrincePolo.

Film – znak towarowy, który reklamuje dany produkt podczas filmu lub też 
nosi jego nazwe np. firma Marlboro. Symbolem marki stał się wówczas 
"Marlboro Man" – niezłomny i wolny kowboj, budzący zazdrość mężczyzn i 
pożądanie kobiet. Skuteczna kampania reklamowa sprawiła, że Marlboro stało 
się najlepiej sprzedającą się marką papierosów na świecie. Marlboro Man 
reprezentował styl życia, w którym papieros jest nieodłącznym atrybutem 
męskości. 

Aspekty prawne i znaki towarowe

Art.153. 

5.

Przez uzyskanie prawa ochronnego nabywa się prawo wyłącznego 
używania znaku towarowego w sposób zarobkowy lub 
zawodowy na całym obszarze Rzeczypospolitej Polskiej. 

6.

Czas trwania prawa ochronnego na znak towarowy wynosi 10 lat 
od daty zgłoszenia znaku towarowego w Urzędzie Patentowym. 

7.

Prawo ochronne na znak towarowy może zostać, na wniosek 
uprawnionego, przedłużone dla wszystkich lub części towarów, na 
kolejne okresy dziesięcioletnie. 

8.

Wniosek, o którym mowa w ust. 3, powinien być złożony przed 
końcem upływającego okresu ochrony, jednak nie wcześniej niż na 
rok przed jego upływem. Wraz z wnioskiem należy wnieść należną 
opłatę za ochronę. 

9.

Wniosek, o którym mowa w ust. 3 , może zostać złożony, za 
dodatkową opłatą, również w ciągu sześciu miesięcy po upływie 
okresu ochrony. Termin ten nie podlega przywróceniu. 

10. Urząd Patentowy wydaje decyzję o odmowie przedłużenia prawa 

ochronnego na znak towarowy jeżeli wniosek wpłynął po terminie, o 
którym mowa w ust. 5, albo nie zostały wniesione należne opłaty, o 
których mowa w ust. 4 i 5. 

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej 

Polskiej

Pierwsze kroki

•  składamy wniosek o udzielenie praw ochronnych 
•  prowadzimy korespondencję z Urzędem Patentowym RP 
•  składamy uwagi dotyczące przeszkód wobec rejestracji 

zgłoszonych znaków towarowych 

•  składamy sprzeciwy do udzielonych praw ochronnych 
•  składamy wnioski o unieważnienie udzielonych praw 

ochronnych 

•  składamy wnioski o stwierdzenie wygaśnięcia udzielonych 

praw ochronnych 

•  dozorujemy terminy 

Zgłoszenie

Zgłoszenia znaku towarowego można dokonać osobiście lub za 
pośrednictwem pełnomocnika.

Zgodnie z art. 236 ust. 1 i 2 ustawy pwp pełnomocnikiem w postępowaniu 
przed Urzędem Patentowym w sprawach związanych z dokonywaniem i 
rozpatrywaniem zgłoszeń oraz utrzymywaniem ochrony znaków 
towarowych może być tylko rzecznik patentowy  a w przypadku osoby 
fizycznej z zastrzeżeniem ust. 3 ww. ustawy może być również 
współuprawniony, a także rodzice, małżonek, rodzeństwo lub zstępni 
strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia.
Osoby niemające miejsca zamieszkania lub siedziby na obszarze 
Rzeczypospolitej Polskiej mogą przed Urzędem Patentowym działać tylko 
za pośrednictwem rzecznika patentowego. (art. 236 ust. 3 pwp.)

Lista wraz z adresami rzeczników patentowych dostępna jest w witrynie 
internetowej Polskiej Izby Rzeczników Patentowych.
      

Zgłoszenie znaku towarowego w celu uzyskania prawa ochronnego 
powinno obejmować:
•  podanie, zawierające w szczególności – a) dane zgłaszającego, b) 

oznaczenie pełnomocnika, jeżeli zgłaszający działa przez pełnomocnika, c) 
wniosek o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy, wspólny znak 
towarowy bądź wspólny znak towarowy gwarancyjny albo o udzielenie 
wspólnego prawa ochronnego na znak towarowy, d) określenie znaku 
towarowego, e) wskazanie towarów, dla których znak towarowy jest 
przeznaczony, f) podpis zgłaszającego lub pełnomocnika. Podanie może 
zawierać również – a) oświadczenie zgłaszającego, że chce skorzystać z 
uprzedniego pierwszeństwa, b) wskazanie osoby upoważnionej do odbioru 
korespondencji, c) spis załączonych dokumentów;

•  dowód pierwszeństwa, jeżeli zgłaszający ubiega się o przyznanie mu 

uprzedniego pierwszeństwa;

•  5 fotografii lub odbitek znaku towarowego przedstawionego lub 

wyrażonego choćby w części  w postaci rysunku lub rysunków albo 
kompozycji;

•  2 fotografie lub odbitki dodatkowo w kolorze czarno-białym, w 

przypadkach znaków towarowych barwnych;

•  2 egzemplarze taśmy magnetofonowej lub innego nośnika 

elektronicznego zawierającej nagranie dźwięku w przypadku znaku 
towarowego dźwiękowego;

•  dokumentu stwierdzający uprawnienie do używania niektórych oznaczeń w 

znaku towarowym, w przypadkach określonych w art. 131 ust. 2 pkt. 2-4 
ustawy; 

•  regulaminu znaku, jeżeli zgłaszający ubiega się o udzielenie prawa 

ochronnego na wspólny znak towarowy, wspólny znak towarowy 
gwarancyjny albo o udzielenie wspólnego prawa ochronnego;

•  pełnomocnictwa, jeżeli zgłaszający działa przez pełnomocnika; 

Warunki wyboru znaku 

towarowego w Polsce

W Polsce pojęcie znaku towarowego definiuje ustawa Prawo 
własności przemysłowej jako: każde oznaczenie przedstawione 
w sposób graficzny lub takie, które da się w sposób graficzny 
wyrazić, jeżeli oznaczenie takie nadaje się do odróżniania w 
obrocie towarów jednego przedsiębiorstwa od tego samego 
rodzaju towarów innych przedsiębiorstw. Może to być w 
szczególności wyraz, rysunek, ornament, kompozycja 
kolorystyczna, forma przestrzenna, w tym forma towaru lub 
opakowania, a także melodia lub inny sygnał dźwiękowy.

Warunki ogólne

Znak towarowy można zastrzec tylko, jeżeli:

•

nie ma już wcześniej zarejestrowanego lub zgłoszonego do rejestracji znaku, 
który jest identyczny lub podobny do już zarejestrowanego, tak że używanie 
znaku późniejszego mogłoby wprowadzić odbiorców w błąd co do pochodzenia 
towaru,

•

nie ma wcześniej zarejestrowanego lub zgłoszonego do rejestracji podobnego 
oznaczenia geograficznego,

•

nie ma wcześniej używanego w obrocie podobnego znaku powszechnie znanego 
wśród co najmniej 50% odbiorców,

•

nie ma wcześniej zarejestrowanego lub zgłoszonego do rejestracji znaku 
renomowanego, charakteryzującego się powszechną znajomością wśród 
odbiorców oraz słynącego z dobrej jakości oznaczonych nim towarów lub usług,

•

znak nie narusza praw osobistych lub majątkowych osób trzecich,

•

znak nie jest sprzeczny z prawem, porządkiem publicznym lub dobrymi 
obyczajami tzn. nie ma charakteru obscenicznego, nie kojarzy się jednoznacznie 
z symbolami stosowanymi przez grupy wzywające do nienawiści rasowej, 
religijnej lub postulujące obalenie porządku prawnego siłą,

•

znak nie wprowadza nabywców w błąd, w szczególności co do charakteru 
towaru, jego jakości, właściwości albo pochodzenia,

•

jeśli proponowany znak jest tylko tekstem bez zintegrowanej z nim grafiki, nie 
może on być słowem lub frazą pospolitą (np. "pij mleko").

Warunki szczególne

Jako znaku towarowego nie można zgłosić do rejestracji oznaczenia 
zawierającego:

• nazwę lub skrót nazwy Rzeczypospolitej Polskiej bądź jej symbole, nazwy, herby polskich 

województw, miast i miejscowości, znaki sił zbrojnych, reprodukcje polskich orderów, odznaczeń 
lub odznak honorowych itp., chyba że zgłaszający posiada odpowiednie zezwolenie,

• skróty nazw bądź symbole obcych państw, organizacji międzynarodowych, a także przyjęte w 

obcych państwach oznaczenia, stemple kontrolne i gwarancyjne, jeżeli zakaz taki wynika z 
umów międzynarodowych, chyba że zgłaszający posiada odpowiednie zezwolenie,

• urzędowo uznane oznaczenia przyjęte do stosowania w obrocie w zakresie w jakim mogłoby to 

wprowadzić w błąd co do charakteru takich odznaczeń, o ile zgłaszający nie wykaże, że jest 
uprawniony do ich używania,

• elementy będące symbolami, w szczególności o charakterze religijnym, patriotycznym lub 

kulturowym w zakresie, w jakim obrażałoby to uczucia religijne, patriotyczne lub tradycję 
narodową,

• formę bądź inną właściwość towaru lub opakowania, która jest uwarunkowana wyłącznie jego 

naturą, jest niezbędna do uzyskania efektu technicznego lub zwiększa znacznie wartość towaru.

• imiona wraz z nazwiskiem pisane pełnymi wyrazami lub w skrócie (np. Jan Kowalski, Jan K., J. 

Kowalski), jeżeli nazwisko lub imię jest powszechnie używane (np. imię Abczakird Owczarbatar 
mogłoby być zarejestrowane, lecz Marcin Kowalski już nie).

Urząd zatwierdza znak 

towarowy

Urząd  uznaje  zgłoszenie  za  dokonane,  jeżeli  zawiera  ono  co 
najmniej określenie znaku towarowego oraz wykaz towarów, dla których 
ten znak jest przeznaczony.
  Zgłoszenie  uważa  się  za  dokonane  w  dniu,  w  którym  wpłynęło  ono  do 
Urzędu Patentowego RP lub zostało odebrane telefaksem. W przypadku 
przesłania  zgłoszenia  telefaksem  oryginał  zgłoszenia  należy  dostarczyć 
w  terminie  30  dni  od  daty  nadania.  Termin  ten  nie  podlega 
przywróceniu.  Jeżeli  zgłoszenie  przesłane  telefaksem  jest  nieczytelne 
lub  nie  jest  tożsame  z  dostarczonym  oryginałem,  za  datę  zgłoszenia 
uznaje się dzień, w którym został dostarczony oryginał. ( art. 13 )
Do  czasu  wydania  decyzji  zgłaszający  może  dokonywać  w  zgłoszeniu 
uzupełnień  i  poprawek,  które  nie  mogą  prowadzić  do  zmiany  istoty 
znaku towarowego ani rozszerzać wykazu towarów,  dla których ten znak 
został zgłoszony.

Od kiedy zgłoszony znak towarowy podlega ochronie?
Znak towarowy podlega ochronie od daty zgłoszenia znaku towarowego 
w Urzędzie Patentowym RP, o ile udzielone zostanie prawo ochronne.

Jak długo trwa ochrona znaku towarowego?
Czas trwania prawa ochronnego na znak towarowy wynosi 10 lat   od 
daty zgłoszenia znaku w Urzędzie Patentowym RP, z możliwością 
przedłużenia na wniosek uprawnionego na kolejne okresy 
dziesięcioletnie

Ile kosztuje rejestracja 

Urząd Patentowy RP

Rejestrując znak towarowy w Urzędzie Patentowym RP, niezależnie od tego czy 
rejestrujemy znak słowny, graficzny, czy słowno-graficzny, musimy uiścić 
opłaty. Opłata za samo zgłoszenie znaku towarowego wynosi 500 PLN przy 
składaniu wniosku drogą elektroniczną i 550 PLN przy formie papierowej. 
Opłata w tej wysokości dotyczy trzech klas towarowych, w których zgłaszany 
jest znak, według obowiązującej klasyfikacji towarów i usług. Zgłoszenie znaku 
w każdej kolejnej klasie, to koszt 120 PLN albo 100 PLN (wniosek złożony drogą 
elektroniczną). Tyle kosztów wstępnych. Po zarejestrowaniu znaku należy 
uiścić opłatę za pierwszy, dziesięcioletni okres ochronny, wynoszącą 400 PLN 
za każdą z pierwszych trzech klas i ewentualnie 450 PLN za każdą z kolejnych 
klas. Podsumowując, w przypadku zgłoszenia znaku towarowego w UP RP 
łączny koszt może wynieść 900 PLN w przypadku rejestracji dla jednej klasy

Ile kosztuje rejestracja w 

OHIM

• W przypadku zgłoszenia wspólnotowego znaku towarowego należy liczyć 

się ze zdecydowanie wyższymi kosztami, niż w przypadku rejestracji 
krajowej. Jednakże, jeżeli zamierzamy prowadzić działalność na terenie 
całej, lub części UE, to jest to zdecydowanie tańsze, niż rejestracja znaków 
towarowych w poszczególnych krajach. Koszt rejestracji wynosi 950 EUR, 
jeżeli składamy wniosek drogą elektroniczną i 1050 EUR, jeżeli wniosek 
składany jest w formie tradycyjnej. Co ważne, nie ma już dodatkowych 
opłat za pierwszy okres ochronny. Cena zgłoszenia w OHIM obejmuje, tak 
jak w przypadku krajowych znaków towarowych, trzy klasy, za każdą 
kolejną należy dopłacić 150 EUR.

Kam

il Bachusz, Krzysztof Tutaj

Semestr V ZIP
Niestacjonarne
2011/2012

Podstawy ochrony 

własności intelektualnej 

i przemysłowej

DZIĘKUJEMY ZA UWAGĘ