Techniki twórczego rozwiązywania
problemów

Wykład XIV

TECHNIKI PRACY UMYSŁOWEJ

Co to jest twórczość ?

TECHNIKI PRACY UMYSŁOWEJ

•J

est

tym,

, w

arto

ścio

we i

ory

gina

•P

ole

prze

ła

maniu

ych

schemató

w myśl

ję

tności

nie

kon

wencj

ona

kla

syfkowa

nia,

umi

eję

tności

spo

strze

gani

a rze

czywisto

ści z

neg

unktu

wid

nia.

Twórczo

ść

Twórczo

ść

Fazy procesu twórczego:

TECHNIKI PRACY UMYSŁOWEJ

1. Preparacji

2. Inkubacji

3. Olśnienia

4. Weryfikacji

Techniki twórczego rozwiązywania
problemów- rodzaje, wybrane
przykłady:

TECHNIKI PRACY UMYSŁOWEJ

•t

ech

nik

a r

edefn

icj

i pr

obl

emu

•defn

nie

ble

pyta

nia

art

ego

•t

ech

nik

a bu

rzy

Wykorzystywane

przy definiowaniu

problemu

Wykorzystywane

przy definiowaniu

problemu

•k

tro

a l

ist

a py

ń (dl

acz

ego

…?)

Wykorzystywane

przy rozumieniu

problemu

Wykorzystywane

przy rozumieniu

problemu

•h

eury

sty

•me

dy a

socj

acy

Wykorzystywane

przy generowaniu

pomysłów

Wykorzystywane

przy generowaniu

pomysłów

Procedura metod
asocjacyjnych:

TECHNIKI PRACY UMYSŁOWEJ

1. Proces odkrycia następuje w

podświadomości

1. Proces odkrycia następuje w

podświadomości

2. Odkrycie następuje w klimacie

odprężenia, zabawy, pasji

2. Odkrycie następuje w klimacie

odprężenia, zabawy, pasji

3. Odkryciu sprzyja zwrot do świata bajek

4. Odkrycie następuje przez bisocjację

5. Aby przeniknąć w podświadomość,

trzeba uwolnić umysł od hamulców

5. Aby przeniknąć w podświadomość,

trzeba uwolnić umysł od hamulców

Rodzaje metod asocjacyjnych:



burza mózgów



metoda 635

(6 osób zgłasza 3 pomysły w

ciągu 5 minut)



synektyka (analogia)



metoda morfologiczna

TECHNIKI PRACY UMYSŁOWEJ

Rodzaje i przykłady analogii

• bezpośrednie (proste) ich źródłem jest biologia;

• antropomorficzne (personalne) nadawanie obiektom

cech ludzkich;

• fantastyczne (wyobrażeniowe) poszukiwanie rozwiązań

w sferze abstrakcji bez jakichkolwiek ograniczeń

• symboliczne (metafory) przenoszenie znaczeń z jednej

rzeczy na drugą

• bezpośrednie (proste) ich źródłem jest biologia;

• antropomorficzne (personalne) nadawanie obiektom

cech ludzkich;

• fantastyczne (wyobrażeniowe) poszukiwanie rozwiązań

w sferze abstrakcji bez jakichkolwiek ograniczeń

• symboliczne (metafory) przenoszenie znaczeń z jednej

rzeczy na drugą

synektyka

TECHNIKI PRACY UMYSŁOWEJ

Warunki skutecznego stosowania
synektyki wg W. Gordona:

• odejście od schematów myślenia logicznego

• poszukiwanie odległych analogii

• posługiwanie się wszystkimi rodzajami

analogii

• tworzenie w atmosferze zabawy,

metaforycznych porównań

• odejście od schematów myślenia logicznego

• poszukiwanie odległych analogii

• posługiwanie się wszystkimi rodzajami

analogii

• tworzenie w atmosferze zabawy,

metaforycznych porównań

synektyka

TECHNIKI PRACY UMYSŁOWEJ

Etapy metody morfologicznej:

TECHNIKI PRACY UMYSŁOWEJ

1. Sformułowanie problemu

2. Analiza (określenie elementów, cech,

funkcji badanego obiektu)

2. Analiza (określenie elementów, cech,

funkcji badanego obiektu)

3. Synteza (konstruowanie tablicy

morfologicznej)

3. Synteza (konstruowanie tablicy

morfologicznej)

4. Ocena i wybór rozwiązania

5. Opracowanie projektu rozwiązania

problemu

5. Opracowanie projektu rozwiązania

problemu

Narzędzia myślowe E. de Bono

TECHNIKI PRACY UMYSŁOWEJ

ZWI

ZALETY, WADY I
CO
INTERESUJĄCEGO

AMW

ALTERNATYWY,
MOŻLIWOŚCI
WYBORU

ZOS

ZBADAJ OBIE
STRONY

IPW

INNE PUNKTY
WIDZENIA

TECHNIKI PRACY UMYSŁOWEJ

FAKTY
JAKIE SĄ DANE INFORMACJE? A
KTÓRE INFORMACJE TRZEBA
ZNALEŹĆ?

Przedstawienie informacji (fakty, liczby), które
są znane i które trzeba zdobyć (z dokumentów,
wywiadu, itp.)

Metoda sześć myślowych
kapeluszu E. de Bono

TECHNIKI PRACY UMYSŁOWEJ

PESYMIZM
DLACZEGO COŚ SIĘ NIE UDAŁO?

Odnoszenie się do sprawy z ostrożnością i
krytyczną oceną.
Koncentrowanie się na wadach,
niedociągnięciach i zagrożeniach.
Przewidywanie ubocznych skutków.

Metoda sześć myślowych
kapeluszu E. de Bono

TECHNIKI PRACY UMYSŁOWEJ

EMOCJE, INTUICJA
CO BUDZI NIEPOKÓJ?

Opisywanie na gorąco, co odczuwa się z
związku ze sprawą, z pomysłem, czy pomysł
podoba się

TECHNIKI PRACY UMYSŁOWEJ

OPTYMIZM
JAKIE ZALETY I KORZYŚCI?

Dostrzeganie jedynie zalet i korzyści danego
rozwiązania, myślenie konstruktywne

Metoda sześć myślowych
kapeluszu E. de Bono

TECHNIKI PRACY UMYSŁOWEJ

MOŻLIWOŚCI
JAK MOŻNA UDOSKONALIĆ POMYSŁ?

Poszukiwanie nowych propozycji, sugestii i
innowacji. Myślenie twórcze

Metoda sześć myślowych
kapeluszu E. de Bono

Metoda sześć myślowych kapeluszu E. de
Bono

TECHNIKI PRACY UMYSŁOWEJ

ANALIZA PROCESU
CZY WYPOWIEDZIANO STANOWISKA
WSZYSTKICH KOLORÓW?

Podsumowanie sytuacji i określenie następnych
kroków. Oglądanie przebiegu procesu myślowego
„z góry”.

Prezentacja przygotowana na podstawie:

 T. Proctor, Twórcze rozwiązywanie

problemów, GWP, Gdańsk 2002, rozdz.5, 6,
8

 A. Chybicka, Psychologia twórczości

grupowej, Impuls, Kraków 2006, s. 67-71

 Giza I., Konarski S., Wybrane zagadnienia

metodyki studiowania, SGPiS, W-wa 1986,
s. 188-191.

TECHNIKI PRACY UMYSŁOWEJ

Document Outline