RYNEK DÓBR

Opracowanie:Magdalena Trochimiak

Joanna Weiss

Monika Sosińska

Wojciech Kaźmierczak

AGENDA

•

PKB i jego składniki

•

Determinanty popytu na dobra

•

Równowaga popytu i produkcji

•

Równowaga inwestycji i oszczędności

•

Działania rządu, a poziom PKB

RYNEK DÓBR

produkcj

a

popyt

dochó

d

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO

Produkt krajowy brutto (PKB) 

– miara wielkości 

produkcji wytwarzanej przez czynniki 
wytwórcze zlokalizowane na terytorium danego 
kraju, niezależnie od tego, kto jest ich 
właścicielem.

Sposoby pomiaru:
strona dochodowa-suma dochodów wszystkich 
podmiotów

strona produktowa- suma łącznej wartości 
wyprodukowanych dóbr i usług

SKŁADNIKI PKB

●

konsumpcja

●

inwestycje (przedsiębiorstw, 

mieszkańców)

●

wydatki rządowe

●

eksport netto (eksport, import)

●

inwestycje w zapasy

KONSUMPCJA

●

 we wzorach oznacza się literą “C”

●

największy składnik PKB

●

zakup dóbr:

-trwałego użytku (średni okres użytkowania 

3 lata)

- nietrwałych ( <3 lata)

-usług ( użytkowanie w miejscu i momencie 

kupna)

INWESTYCJE W KAPITAŁ TRWAŁY

●

oznaczane literą “I”

●

nabywanie nowych DÓBR KAPITAŁOWYCH

●

inwestycje przedsiębiorstw 

( niemieszkaniowe)

●

inwestycje mieszkańców (mieszkaniowe)

WYDATKI RZĄDOWE

●

oznaczane literą “G”

●

dobra i usługi zakupione przez rząd

●

usługi świadczone przez pracowników 

państwowych

●

NIE zalicza się transferów rządowych!

EKSPORT NETTO (BILANS HANDLOWY)

-różnica pomiędzy eksportem a importem 

Eksport-wartość dóbr i usług kupowanych przez 

zagranicę (X)

Import - wartość zagranicznych dóbr i usług 

nabywanych przez dany kraj (IM)

Eksport <Import       deficyt bilansu handlowego
Eksport >Import       nadwyżka bilansu handlowego

INWESTYCJE W ZAPASY

realny świat : PRODUKCJA

 SPRZEDAŻ 

inwestycje w zapasy = produkcja - sprzedaż

ZAPASY (+) 

    PRODUKCJA   >

 

SPRZEDAŻ 

ZAPASY (-) 

    PRODUKCJA   <

 

SPRZEDAŻ

POPYT NA DOBRA

Z - łączny popyt na dobra

Z ≡ C + I + G + X - IM

ZAŁOŻENIA MODELU

●

wszystkie firmy produkują to samo 
dobro

●

firmy chcą dostarczać każdą ilość 
dobra po danej cenie P

●

gospodarka jest zamknięta, czyli 
X = IM = 0

Przy ostatnim założeniu 

Z ≡ C + I + 

G

KONSUMPCJA (C)

●

pojęcie rozporządzalnego dochodu 

(Y

D

)

●

funkcja konsumpcji:

C = C (Y

D

)

równanie behawioralne - ujmuje 
aspekt zachowań konsumentów 
(jeśli rozporządzalny dochód 
zwieksza się, konsumpcja również 
wzrasta)

KONSUMPCJA (C) -C.D.

●

Precyzyjniejsza postać funkcji: 

     C = c

0

 + c

1

Y

D

●

Funkcja ukazująca zależność 
linową

●

c

1

 

- krańcowa skłonność do 

konsumpcji - o ile wzrośnie 
konsumpcja przy wzroście 
dochodu o 1 dolara

●

c

0

 

- co ludzie konsumowaliby, 

gdyby ich rozporządzalny dochód 
w bieżącym roku wynosił zero 

KONSUMPCJA (C) -C.D.

●

Y

D

 

≡ Y - T

T - podatki minus transfery 
budżetowe otrzymane przez 
konsumenta

●

C = c

0

 + c

1

 (Y-T)

KONSUMPCJA (C) -C.D.

Konsumpcja zwiększa się wraz ze 
wzrostem rozporządzalnego 
dochodu, ale mniej niż 
proporcjonalnie.

INWESTYCJE (I)

●

zmienna egzogeniczna - nie jest 
wyjaśniona przez model

●

I = Ī

●

przyjmujemy inwestycje jako dane, 
aby zachować prostotę modelu

WYDATKI RZĄDOWE (G)

●

Razem z T (podatki), G opisuje 
politykę fiskalną, tzn, wybór stóp 
podatkowych oraz wielkości 
wydatków rządowych. 

●

zmienna egzogeniczna

WYDATKI RZĄDOWE (G) - C.D.

Założenie o egzogenicznym 
charakterze G, wynika z 2 
przesłanek:

●

postępowanie rządów nie odznacza 
się taką samą regularnością jak 
konsumenów lub przedsiębiorstw

●

traktujemy G i T jako zmienne, 
których poziom określa rząd, 
celem makroekonomii jest 
analizowanie konsekwencji 
alternatywnych decyzji 
dotyczących wydatków i 
opodatkowania

CZYNNIKI OKREŚLAJĄCE 

RÓWNOWAGĘ RYNKU DÓBR

Przy założeniu, że X = Im = 0:

•

 

 

 

•

 

Warunek równowagi:

 

W stanie równowagi, produkcja Y jest 

równa popytowi. Popyt zależy od dochodu 

Y, który jest równy produkcji.

WYKORZYSTANIE MATEMATYKI

Równanie równowagi:

•

 

(

1 − �

1

)

� =�

0

+ ´

� + � − �

1

�

 

 

WYKORZYSTANIE WYKRESÓW

� =

(

�

0

+ ´

� + � − �

1

�

)

+�

1

�

 

RÓWNOWAGA INWESTYCJI I 
OSZCZĘDNOŚCI

- Oszczędności prywatne
   S = Yd - C ⇒ S = Y - T - C
- Oszczędności publiczne
   S = T - G
   Y = C + I + G ⇒ Y - T - C = I + G + T⇒ 
   S = I + G - T  ⇒ I = S + (T - G)
     
        PRODUKCJA = POPYT
        INWESTYCJE = OSZCZĘDNOŚCI
      

KRAŃCOWA SKŁONNOŚĆ DO 
OSZCZĘDZANIA

S = Y - T - C ⇒ Y - T - c

0

 - c

1

(Y - T) ⇒ 

S = -c

0  

+ (1 - c

1

)(Y - T)

c

1

- krańcowa skłonność do konsumpcji

1-c

1

 - krańcowa skłonność do oszczędzania

 I = -c

0

 + (1 - c

1

)(Y - T) + (T - G) ⇒ 

 Y = [1 / (1- c

1

)][c

0

 + I + G - c

1

T]

DZIAŁANIA RZĄDU A POZIOM PKB

- Czy rząd może ustalać poziom PKB na 

dowolnym poziomie?

DZIAŁANIA RZĄDU A PKB(II)

- zmiany poziomu wydatków budżetowych lub 

wysokości stóp procentowych wymagają 
zgody parlamentu

- inwestycje oraz import reagują na zmiany 

skłonności do oszczędzania

- oczekiwania społeczeństwa mają wpływ na 

ich reakcję

- osiągnięcie założonego poziomu PKB może 

mieć uboczne skutki, może prowadzić do 
wzrostu inflacji

- obniżka podatków, jak i wzrost wydatków 

może prowadzić do dużego deficytu 
budżetowego oraz do wzrostu zadłużenia 
publicznego