INSTYTUCJE NA RZECZ OSÓB WYKLUCZONYCH

WYKLUCZENIE I

PROJEKTY INKLUZJI

SPOŁECZNEJ

PRZYGOTOWAŁY:

---------------------------------------------------

Przebieg prezentacji

• Wstęp - pojęcie wykluczenia i inkluzji społecznej,

czynniki mogące prowadzić do wykluczenia społecznego.

• Polityczne strategie społeczne na lata 2007-2013.

• Narodowe strategie spójności a kwestia wykluczenia

społecznego.

• Regionalne programy operacyjne wspomagające osoby

wykluczone społecznie.

• Gminne, instytucjonalne formy wspierania osób

wykluczonych społecznie.

• Zakres działań jednostek organizacyjnych pomocy

społecznej.

• Podsumowanie.

Wstęp - pojęcie wykluczenia i

inkluzji społecznej

• WYKLUCZENIE SPOŁECZNE –

brak lub ograniczenie możliwości
uczestnictwa, wpływania i
korzystania
z podstawowych instytucji
publicznych
i rynków, które powinny być
dostępne dla wszystkich, a w
szczególności dla osób ubogich.

Wstęp - pojęcie wykluczenia i inkluzji

społecznej

• INKLUZJA SPOŁECZNA –

to proces wtórnej socjalizacji,

odzyskiwania dla społeczeństwa jednostek i całych grup

środowiskowych wykluczonych społecznie.

Wykluczenie społeczne wiąże się nie tylko z problemami,

wynikającymi wyłącznie z braku zatrudnienia, ale

również z niemożnością uczestniczenia w pełni w życiu

społeczno-zawodowym. Przeciwdziałanie wykluczeniu

społecznemu polega więc także na udzielaniu pomocy

w postaci materialnej i niematerialnej osobom, które nie

są w stanie pokonać rożnych barier i problemów

społecznych, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby

i możliwości.

Czynniki mogące prowadzić do

wykluczenia społecznego

• pochodzenie etniczne,

• niski poziom wykształcenia,

• niski status ekonomiczny,

• niewielki dostęp do środków komunikacji (niska mobilność

społeczna),

• funkcjonujące w społeczeństwie stereotypy i uprzedzenia, których

skutkiem jest bezpośrednia lub pośrednia dyskryminacja ze

względu na jakąś cechę danej osoby, np. płeć, orientację

seksualną, wiek, pochodzenie rasowe, wyznanie czy

niepełnosprawność.

Polityczne strategie społeczne na

lata 2007-2013

Priorytety strategii polityki społecznej:

• Priorytet 1. Poprawa warunków powstawania i funkcjonowania

rodzin. Wsparcie rodzin w wychowaniu i edukacji dzieci.

• Priorytet 2. Wdrożenie aktywnej polityki społecznej.

• Priorytet 3. Kompleksowa rehabilitacja i aktywizacja osób

niepełnosprawnych.

• Priorytet 4. Tworzenie warunków sprzyjających integracji w

starzejącym się społeczeństwie.

• Priorytet 5. Aktywizacja i mobilizacja partnerów lokalnych publiczno-

społeczne podstawą rozwoju usług społecznych.

• Priorytet 6. Partnerstwo publiczno-społeczne podstawą rozwoju usług

społecznych.

• Priorytet 7. Integracja społeczna i zawodowa imigrantów.

Narodowe strategie spójności a

kwestia wykluczenia społecznego

Priorytety Narodowej Strategii

Integracji Społecznej realizowane są

w zakresie:

• prawa do edukacji;
• prawa do zabezpieczenia socjalnego;
• prawa do pracy;
• prawa do ochrony zdrowia;
• innych praw społecznych.

Narodowa Strategia Integracji

Społecznej – priorytety

Priorytety w zakresie realizacji prawa do edukacji:
• wzrost uczestnictwa dzieci w wychowaniu

przedszkolnym;

• poprawa jakości kształcenia na poziomie gimnazjalnym i

ponadgimnazjalnym;

• upowszechnienie kształcenia na poziomie wyższym i jego

lepsze dostosowanie do potrzeb rynku pracy;

• rekompensowanie deficytów rozwoju intelektualnego i

sprawnościowego dzieci;

• upowszechnienie kształcenia ustawicznego.

Narodowa Strategia Integracji

Społecznej – priorytety

Priorytety w zakresie realizacji prawa do

zabezpieczenia socjalnego:

• radykalne ograniczenie ubóstwa skrajnego,

którego poziom jest obecnie nieakceptowany i
wymaga podjęcia zdecydowanych działań;

• ograniczenie tendencji wzrostowych

rozwarstwienia dochodowego, tak aby różnice
te nie odbiegały od przeciętnego poziomu w
krajach UE.

Narodowa Strategia Integracji

Społecznej – priorytety

Priorytety w zakresie realizacji prawa

do pracy:

• ograniczenie bezrobocia

długookresowego;

• zmniejszenie bezrobocia młodzieży;
• zwiększenie poziomu zatrudnienia

wśród niepełnosprawnych;

• zwiększanie liczby uczestników

aktywnej polityki rynku pracy.

Narodowa Strategia Integracji

Społecznej – priorytety

Priorytety w zakresie realizacji prawa do

ochrony zdrowia:

• wydłużenie przeciętnego dalszego trwania życia

w sprawności;

• upowszechnienie dostępu do świadczeń opieki

zdrowotnej finansowanych ze środków

publicznych;

• zwiększenie zakresu programów zdrowia

publicznego obejmujących kobiety i dzieci.

Narodowa Strategia Integracji

Społecznej – priorytety

Priorytety w zakresie realizacji innych praw społecznych:

• zwiększenie dostępu do lokali (mieszkań) dla grup

najbardziej zagrożonych bezdomnością;

• zapewnienie lepszego dostępu do pracowników

socjalnych;

• rozwinięcie pomocy środowiskowej i zwiększenie liczby

osób objętych jej usługami;

• zaangażowanie obywateli w działalność społeczną;

• realizacja Narodowej Strategii Integracji Społecznej przez

samorządy terytorialne;

• zwiększenie dostępu do informacji obywatelskiej

i poradnictwa.

Regionalne programy operacyjne

wspomagające osoby wykluczone

społecznie

Program Kapitał Ludzki

PRIORYTET VII:

Promocja integracji społecznej.

Działanie 7. 1. Rozwój i upowszechnienie

aktywnej integracji.

Cel działania: Rozwijanie aktywnych form integracji

społecznej i umożliwianie dostępu do nich osobom

zagrożonym wykluczeniem społecznym oraz

poprawa skuteczności funkcjonowania instytucji

pomocy społecznej w regionie.

Regionalne programy operacyjne

wspomagające osoby wykluczone

społecznie

Działanie 7. 2. Przeciwdziałanie wykluczeniu

i wzmocnienie sektora ekonomii społecznej

Cel działania: Poprawa dostępu do zatrudnienia osób

zagrożonych wykluczeniem społecznym

i rozwijanie sektora ekonomii społecznej.

• Aktywizacja zawodowa i społeczna osób zagrożonych

wykluczeniem społecznym –projekty konkursowe.

• Wsparcie ekonomii społecznej – projekty konkursowe.

Regionalne programy operacyjne

wspomagające osoby wykluczone

społecznie

Działanie 7. 3. Inicjatywy lokalne na rzecz

aktywnej integracji.

• Cel działania: Inicjowanie działań na rzecz

integracji społecznej w przestrzeni lokalnej.

Działanie 7. 4. Niepełnosprawni na rynku

pracy

• Cel działania: Aktywizacja społeczno-zawodowa

osób niepełnosprawnych i poprawa dostępu do

zatrudnienia dla tych osób.

STRATEGIA WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO

W ZAKRESIE POLITYKI SPOŁECZNEJ DO ROKU 2015

Misją niniejszej Strategii jest:

podnoszenie jakości życia

wśród tych mieszkańców regionu, którzy ze względu
na trudną sytuację życiową nie są
w stanie samodzielnie zaspokoić podstawowych
potrzeb bytowych, a przez to nie mogą uczestniczyć
lub mają ograniczony udział
w życiu rodzinnym, zawodowym
i społecznym.

Cele dla województwa zachodniopomorskiego

1. Przeciwdziałanie i zwalczanie długotrwałego bezrobocia:

•

Aktywizacja osób długotrwale bezrobotnych.

•

Promocja na rzecz zatrudnienia osób długotrwale bezrobotnych.

•

Podnoszenie kwalifikacji i umiejętności osób długotrwale bezrobotnych.

•

Przeciwdziałanie „dziedziczeniu” przez mieszkańców województwa

długotrwałego bezrobocia.

2. Pomoc rodzinom w prawidłowym wypełnianiu ról społecznych:

•

Tworzenie lokalnego systemu wsparcia dla rodzin.

•

Pomoc dla rodzin znajdujących się w sytuacjach kryzysowych:

•

Poprawa jakości i dostępu do usług socjalnych.

Cele dla województwa

zachodniopomorskiego

Przeciwdziałanie i łagodzenie negatywnych skutków marginalizacji

grup społecznych:

•

Rozbudowa zaplecza instytucjonalnego i pozainstytucjonalnego na rzecz

rozwiązywania problemów społecznych.

•

Aktywizacja mieszkańców województwa zagrożonych marginalizacją

społeczną, ze szczególnym uwzględnieniem kobiet.

•

Edukacja zawodowa i społeczna osób zagrożonych marginalizacją

społeczną,

ze szczególnym uwzględnieniem kobiet.

4. Zmniejszenie spożycia alkoholu i używania środków

psychoaktywnych oraz ograniczanie ich negatywnych skutków

wśród mieszkańców województwa:

•

Edukacja społeczna i działalność wychowawcza.

•

Lecznictwo odwykowe oraz rehabilitacja osób uzależnionych.

•

Przeciwdziałanie negatywnym następstwom używania środków

psychoaktywnych

Cele dla województwa zachodniopomorskiego

5. Tworzenie warunków równego dostępu osób

niepełnosprawnych do życia zawodowego
i społecznego:

•

Integracja społeczna osób niepełnosprawnych we wszystkich

grupach społecznych.

•

Integracja zawodowa osób niepełnosprawnych.

6. Podniesienie bezpieczeństwa społecznego

i socjalnego wśród osób starszych

•

Poprawa bezpieczeństwa socjalnego wśród ludzi starszych.

•

Aktywizacja społeczna osób starszych.

•

Wzmocnienie roli i miejsca osób starszych

w środowiskach lokalnych.

Gminne instytucjonalne formy

wspierania osób wykluczonych

Do instytucjonalnych jednostek

organizacyjnych pomocy społecznej należą:

• regionalne ośrodki polityki społecznej

• powiatowe centra pomocy rodzinie

• ośrodki pomocy społecznej

• domy pomocy społecznej

• placówki specjalistycznego poradnictwa, w tym

rodzinnego

• placówki opiekuńczo-wychowawcze

• ośrodki adopcyjno-opiekuńcze

• ośrodki wsparcia

• ośrodki interwencji kryzysowej

Zakres działań jednostek organizacyjnych

pomocy społecznej

Regionalne ośrodki polityki społecznej

• wykonują zadania pomocy społecznej

w województwach samorządowych

• koordynuje realizację strategii wojewódzkiej

w zakresie polityki społecznej będącej integralną częścią rozwoju

województwa obejmującej

w szczególności programy: przeciwdziałania wykluczeniu

społecznemu, wyrównywania szans osób niepełnosprawnych,

pomocy społecznej, profilaktyki

i rozwiązywania problemów alkoholowych, współpracy

z organizacjami pozarządowymi – po konsultacji

z powiatami

Zakres działań jednostek organizacyjnych

pomocy społecznej

Powiatowe centra pomocy rodzinie

•

wykonuje zadania powiatu w zakresie pomocy społecznej

•

zadania powiatowych centrów pomocy rodzinie w miastach na prawach powiatu

realizują miejskie ośrodki pomocy społecznej (miejskie ośrodki pomocy rodzinie)

•

starosta przy pomocy PCPR sprawuje nadzór nad działalnością rodzinnej opieki

zastępczej, ośrodków adopcyjno – opiekuńczych, jednostek specjalistycznego

poradnictwa,

w tym rodzinnego, oraz ośrodków wsparcia, domów pomocy społecznej oraz

placówek opiekuńczo-wychowawczych

•

PCPR koordynuje realizację strategii rozwiązywania problemów społecznych

•

kierownik PCPR współpracuje z sądem w sprawach dotyczących opieki i

wychowania dzieci pozbawionych całkowicie lub częściowo opieki rodzicielskiej

Zakres działań jednostek organizacyjnych

pomocy społecznej

Placówka opiekuńczo-wychowawcza

• zapewnia dzieciom i młodzieży pozbawionym częściowo i

całkowicie opieki rodzicielskiej oraz niedostosowanym

społecznie dzienną lub całodobową, ciągłą lub okresową opiekę

i wychowanie, jak również wspiera działania rodziców w

wychowaniu i sprawowaniu opieki

• placówki ze względu na specyfikę działań dzielą się na :

1. Placówki wsparcia dziennego

2. Placówki interwencyjne
3. Placówki rodzinne

4. Placówki socjalizacyjne

Zakres działań jednostek organizacyjnych pomocy

społecznej

Ośrodki adopcyjno-opiekuńcze

• prowadzą poradnictwo dla dzieci i rodziców oraz terapię rodzinną, w

tym dla rodziców dzieci umieszczonych w placówkach opiekuńczo-

wychowawczych

• inicjuje i wspomaga zastępcze formy opieki i wychowania rodzinnego

Ośrodki wsparcia

• ośrodek wsparcia jest środowiskową formą pomocy półstacjonarnej

służącą utrzymaniu osoby w jej naturalnym środowisku i

przeciwdziałaniu instytucjonalizacji, a w szczególności:

1. środowiskowe domy samopomocy

2. dzienne domy pomocy
3. noclegownie

4. ośrodki opiekuńcze

Zakres działań jednostek organizacyjnych

pomocy społecznej

Ośrodki interwencji kryzysowej

• ich rolą jest świadczenie specjalistycznych

usług, zwłaszcza psychologicznych, prawnych,

hotelowych, które są dostępne przez całą dobę

– osobom, rodzinom

i społecznościom będącym ofiarami przemocy

lub znajdującym się w innej sytuacji kryzysowej

– w celu zapobieżenia powstawania lub

pogłębiania się dysfunkcji tych osób, rodzin lub

społeczności

Zakres działań jednostek organizacyjnych pomocy

społecznej

Ośrodki adopcyjno-opiekuńcze

• prowadzą poradnictwo dla dzieci i rodziców oraz terapię rodzinną, w

tym dla rodziców dzieci umieszczonych w placówkach opiekuńczo-

wychowawczych

• inicjuje i wspomaga zastępcze formy opieki i wychowania rodzinnego

Ośrodki wsparcia

• ośrodek wsparcia jest środowiskową formą pomocy półstacjonarnej

służącą utrzymaniu osoby w jej naturalnym środowisku i

przeciwdziałaniu instytucjonalizacji, a w szczególności:

• środowiskowe domy samopomocy

• dzienne domy pomocy

• noclegownie

• ośrodki opiekuńcze

Zakres działań jednostek

organizacyjnych pomocy

społecznej

Dom pomocy społecznej

• świadczy, na poziomie obowiązującego standardu, osobom

wymagającym całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub

niepełnosprawności usługi: bytowe, opiekuńcze, wspomagające,

edukacyjne w formach i zakresie wynikających z indywidualnych

potrzeb

• domy, w zależności od tego, dla kogo są przeznaczone dzielą się na

domy dla:

- Osób w podeszłym wieku

- Osób przewlekle somatycznie chorych

- Osób przewlekle psychicznie chorych
- Dorosłych niepełnosprawnych intelektualnie

- Dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie

- Osób niepełnosprawnych fizycznie

Zakres działań jednostek

organizacyjnych pomocy społecznej

Ośrodek pomocy społecznej

• wykonuje zadania z zakresu pomocy społecznej w gminie

• OPS koordynuje realizację strategii rozwiązywania problemów

społecznych

• OPS może kierować wnioski o ustalenie niezdolności do pracy,

niepełnosprawności i stopnia niepełnosprawności do organów

określonych odrębnymi przepisami

• wójt (burmistrz, prezydent miasta) udziela kierownikowi OPS

upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych

w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej należących

do właściwości gminy

PRZYKŁADY PRZEPROWADZONYCH PROJEKTÓW

W NASZYM WOJEWÓDZTWIE Z ZAKRESU POLITYKI

SPOŁECZNEJ

• Gminny Program Przeciwdziałania Narkomanii na 2011 rok
UM Szczecin

• Projekt „SZANSA NA PRACĘ”

• Projekt „Szansa na lepsze jutro”

• Projekt "STER NA PRACĘ„

• Projekt „Doradca zawodowy i pośrednik pracy w

standardach unijnych”

• Projekt partnerski „Piramida kompetencji"

PRZYKŁADY PRZEPROWADZONYCH PROJEKTÓW

W NASZYM WOJEWÓDZTWIE Z ZAKRESU POLITYKI

SPOŁECZNEJ- CDN

• Projekt „SZANSA NA PRACĘ” – Uczestnikami projektu są

osoby bezrobotne zarejestrowane
w Powiatowym Urzędzie Pracy w Szczecinie ze szczególnym
uwzględnieniem osób będących
w szczególnej sytuacji na rynku pracy.

• Projekt „Szansa na lepsze jutro” – Celem projektu było

podniesienie poziomu aktywności zawodowej i ponowne
wejście na rynek pracy osób długotrwale bezrobotnych
zarejestrowanych
w Powiatowym Urzędzie Pracy w Szczecinie powyżej 12
miesięcy, a w szczególności osób niepełnosprawnych.

PRZYKŁADY PRZEPROWADZONYCH PROJEKTÓW

W NASZYM WOJEWÓDZTWIE Z ZAKRESU POLITYKI

SPOŁECZNEJ - CD

•

Projekt "STER NA PRACĘ" – Celem głównym projektu było wsparcie pracowników
branży okrętowej i firm kooperujących w działaniach zmierzających do podjęcia
zatrudnienia w nowym zawodzie. Projekt skierowany był do osób pracujących w
firmach branży okrętowej i firm kooperujących z branżą okrętową działających na
terenie województwa zachodniopomorskiego, którzy z własnej inicjatywy zamierzali
się przekwalifikować lub zmienić wykonywany zawód.
W ramach projektu: „Ster na pracę” planowano objąć szkoleniem 300 osób, a 400
osób objąć doradztwem. Po zakończeniu szkoleń uczestnicy otrzymali zaświadczenia
ukończenia szkolenia, potwierdzające umiejętności nabyte dzięki udziałowi w
projekcie.

•

Projekt partnerski „Piramida kompetencji" – Celem projektu jest wzmocnienie
kadrowe, kompetencyjne i techniczne oraz standaryzacja usług rynku pracy
świadczonych przez PUP
w woj. zachodniopomorskim do końca 2012 roku. Uczestnikami projektu są
Pracownicy Urzędów Pracy z terenu woj. zachodniopomorskiego, którzy w ramach
swoich obowiązków, w bezpośrednim kontakcie, wspierają bezrobotnych poprzez
różne formy aktywizacji zawodowej.

BIBLIOGRAFIA

• Elementarne pojęcia pedagogiki społecznej i pracy socjalnej, POD

RED. D. Lalaka, T. Pilcha, Warszawa 1999.

• J. Kwaśniewski, Praca socjalna. Pomoc społeczna, Warszawa 1998.

• Narodowa Strategia Integracji Społecznej dla Polski, Warszawa

2003.

• R. Szarfenberg, Marginalizacja i wykluczenie społeczne. Wykłady,

Warszawa 2006, Instytut Polityki Społecznej UW.

• Szczegółowy opis priorytetów Programu Operacyjnego Kapitał

Ludzki 2007-2013, [na:]

Document Outline