Prezentacja programu PowerPoint

POSTARAMY SIĘ

PORUSZYĆ

NASTĘPUJĄCE

KWESTIE:

Co to jest ryzyko i czym się charakteryzuje?

Co to jest niepewność ? Czy to jest to samo co
ryzyko?

Ewolucja ryzyka na przestrzeni wieków

Jak ryzyko wpływa na zachowania ludzi?

Ryzykując stracimy czy zyskamy? Jak unikać
ryzyka?

Co to jest uczciwa gra?

Jestem ryzykantem czy asekurantem?

Czy możemy sobie jakoś poradzić z ryzykiem?

Podział ogólny

ryzyko właściwe - związane z działaniem prawa
wielkich liczb i odnoszące się do zjawisk o
charakterze katastroficznym, jak pożary i powodzie
itp.,

ryzyko subiektywne - związane z
niedoskonałością człowieka, który subiektywnie
ocenia prawdopodobieństwo wystąpienia pewnych
zjawisk w przyszłości,

ryzyko obiektywne - forma absolutna
niepewności, która jest związana z niemożliwością
przewidzenia rozwoju niektórych zjawisk

Podział ryzyka w związku

z funkcjonowaniem

przedsiębiorstwa

ryzyko stałe (niezmienne) - dotyczy
całego systemu gospodarczego (poziom
inflacji, bezrobocia itp.),

ryzyko niestałe (zmienne) - dotyczy
danego przedsiębiorstwa (strajki,
zagrożenie upadłością)

Klasyfikacja związana

bezpośrednio z

decyzjami rozwojowymi

firmy

ryzyko projektu - związane z technicznymi warunkami
realizacji projektu ( np. rozwiązanie sprawdzone w jednej firmie
nie sprawdzi się w drugiej, gdzie jest większa skala produkcji),

ryzyko firmy - związane z błędną oceną przez firmę inwestującą
przyszłych warunków rynkowych (np. przyjęcie nierealnego
poziomu rotacji należności w dniach wskutek błędnych
kalkulacji),

ryzyko właścicieli - wynikające z braku zainteresowania
właścicieli różnicowaniem kierunków rozwoju firmy , które
prowadzi do zminimalizowania ryzyka działalności gospodarczej.

Ryzyko  oznacza  możliwość  osiągnięcia
wartości  końcowej  kapitału  (inwestycji,
instrumentu  finansowego)  różniącej  się
od wartości oczekiwanej.

Określane

jest

pomocą

prawdopodobieństwa i zawiera się w
przedziale [0,1].

P =

P – prawdopodobieństwo wystąpienia zdarzenia
M – liczba prób
m – liczba powtórzeń zdarzenia

Niepewność jest czymś innym niż ryzyko. Problem
nieprawności

występuje

rzeczywistości

ekonomicznej, kiedy podejmujący decyzję nie znają
konsekwencji swojego wyboru.

Niepewność w działalności ekonomicznej klasyfikuje
się według źródła pochodzenia, które wynika z:

•

Zmiany preferencji użytkowników, w rezultacie
wpływające na strukturalne zmiany popytu w różnych
gałęziach

•

Zmian w postępie technicznym

•

Indywidualnej reakcji użytkowników na konieczność
przystosowania się do zmian wywołanych rozwojem
infrastruktury

•

Działania sił przyrody niemożliwych do przewidzenia
a nawet do rozpoznania

Zależności

różnice

pomiędzy

ekonomicznym rozumieniem ryzyka i
niepewności

Ryzyko

Niepewność

Niepewne zdarzenie, ale o

znanym prawdopodobieństwie

wystąpienia.

Nieprzewidywalne lub mało

prawdo-podobne zdarzenie.

Niepewne zdarzenie, którego

skutki materializacji można

wcześniej osza-cować.

Przypadkowe zdarzenie, którego

skutki materializacji nie są

możliwe do wcześniejszego

oszacowania.

Mierzalna niepewność

osiągnięcia zakładanych celów.

Nieprzewidywalność

nieosiągnięcia zakładanych

celów.

Łączy się z premią za podjęcie.

Brak premii za działanie w stanie

nie-pewności.

korzystne

niekorzystne

(nieuczciwe

)

uczciwe

(sprawiedli

we)

W przypadku tej

gry zyski-

przeciętnie rzecz

biorąc- są równe

zeru. Szansa

wygranej wynosi

50%, a

przegranej

również 50%.

Szansa wygranej

wynosi 30%,

natomiast

przegranej 70%.

Grając w tę grę,

średnio rzecz

biorąc, tracimy

pieniądze.

Szansa

wygranej

wynosi 70%, a

przegranej

30%. Udział

powinien

przynosić

zysk.

Podział ze względu na

wynik wartości oczekiwanej

gry

Jest bardzo wiele

powodów:

•

nie mogą postąpić inaczej;

•

nie wiedzą, że ich zachowanie związane jest z jakimś
ryzykiem;

•

bagatelizują ryzyko – sądzą, że jest bardzo małe, albo że
w ogóle nie istnieje;

•

wierzą, że nic złego ich nie spotka;

•

to, co chcą osiągnąć, jest dla nich bardzo ważne;

•

chcą poczuć się wyjątkowo;

•

nie potrafią żyć bez silnych emocji;

•

nie potrafią odmówić;

•

lubią to;

•

nie widzą innego sposobu postępowania.

Aby zagrać

potrzebuje

przewagi szans

na wygraną

Nie zagra, gdy

widoki na wygraną

są niekorzystne

Zagra nawet wtedy,

kiedy

prawdopodobieństw

o przegranej

przeważa

Bardziej

skomplikowaną

metodą

unikania  ryzyka  jest  jego  łączenie.
Polega  na  komasowaniu  niezależnych
od  siebie  przypadków  ryzyka  w  celu
zmniejszenia  jego  poziomu  dla  całej
zbiorowości.

Drugą metodą może być dzielenie

ryzyka.  Podział  ryzyka  jest  konieczny
wtedy, gdy nie można zmniejszyć ryzyka
przez  jego  połączenie.  Podział  ryzyka
jest  również  powiązany  z  prawem
malejącej użyteczności krańcowej.

RYNKU

TRANSAKCJI

TERMINOWYCH (ang. forward market) w
odróżnieniu

RYNKU TRANSAKCJI

NATYCHMIASTOWYCH  (ang.  spot  market)
są  zawierane  transakcje,  w  przypadku
których  cenę  uzgadnia  się  na  długo  przed
dokonaniem płatności i dostaw. Te następują
w  uzgodnionym  terminie  w  PRZYSZŁOŚCI.
Dlatego  też  transakcja  terminowa  może  być
sposobem  na  uniknięcie  ryzyka  przez
sprzedającego jak i kupującego.

Typ człowieka

Decyzja o udziale

w grze

Ubezpieczenie

się przy

niekorzystnych

stawkach

Asekurant

Zagra jeżeli jest

przewaga szans na

wygraną

Wykupi polisę

Neutralny wobec

ryzyka

Nie zagra kiedy

widoki na wygraną

są niekorzystne

Nie wykupi

polisy

Ryzykant,

hazardzista

Zagra nawet kiedy

prawdopodobieństw

o przegranej

przeważa

Nie wykupi

polisy

Łączenie ryzyka

Jest to metoda zmniejszania ryzyka stosowana w wielu sytuacjach.

Polega na tworzeniu puli składek, z której wypłacane są

odszkodowania.

Połączywszy

niezależne

rodzaje

ryzyka,

ubezpieczyciel

zmniejsza

prawdopodobieństwo

wystąpienia

sytuacji,  że  zabraknie  mu  na  wypłaty.  Tym  samym  zachęca
klientów przez większą wiarygodność.

Towarzystwo  ubezpieczeniowe  może  oferować  wiele  rodzajów
polis.  Wspólna  pula  ryzyka,  którą  zarządza  ubezpieczyciel,
obejmuje zatem wiele niezależnych rodzajów ryzyka, co zmniejsza
zagrożenie niewypłacalnością.

Dodatkowo  rzeczywista  stawka  za  ubezpieczenia  jest  wyższa  od
„sprawiedliwej”

czyli

korzystna

dla

towarzystwa

ubezpieczeniowego.

Dzielenie ryzyka

Reasekuracja polega na odstępowaniu części transakcji ubezpieczeniowych
innym  firmom  ubezpieczeniowym.  Ubezpieczyciel  przekazuje  część  składek
w  zamian  za  zobowiązanie  reasekuratora  do  zwrotu  proporcjonalnej  części
wypłacanych  odszkodowań.  Celem  reasekuracji  jest  wyeliminowanie
niebezpieczeństwa strat przekraczających fundusze ubezpieczyciela.

Wymiana  ryzyka  polega  na  wymianie  polis.  Przykładem  jest  CATEX
(Catastrophe Risk Exchange). Do systemu CATEX przystąpiło już ponad 300
towarzystw  ubezpieczeniowych  z  całego  świata.  Wymiana  polis  następuje
według uzgodnionego stosunku, który zależy od oceny prawdopodobieństwa
wystąpienia szkód oraz od nastawienia stron do różnych rodzajów ryzyka. W
efekcie  ubezpieczyciel  działający  tylko  w  jednym  regionie  może  rozłożyć
ryzyko  większy  obszar.  Ponadto  specjalizując  się  w  ubezpieczeniach  jednej
grupy klientów, nie koncentruje ryzyka na tej grupie.

Sekurytyzacja  polega  na  zamianie  ryzyka  ubezpieczeniowego  na  papiery
wartościowe  (np.  obligacje),  które  są  lokowane  na  rynku  kapitałowym.
Dochodowość  tych  obligacji  dla  nabywców  zależy  od  tego,  czy  zdarzenie
którego  dotyczy  ryzyko  -  zajdzie  czy  też  nie  zajdzie.  W  razie  nieszczęścia
pozwala  to  emitentowi  sfinansować  odszkodowanie  oszczędnościami
wynikającymi z mniejszych wypłat dla nabywców tych papierów.

Pokusa nadużycia

(ryzyko moralne)

Występuje,

gdy

ubezpieczenie

zwiększa

prawdopodobieństwo zajścia zdarzenia, którego dotyczy.

Przykładowo właściciel ubezpieczonego samochodu jeździ
bardziej brawurowo i nie zamyka samochodu.

Oczywiście towarzystwa ubezpieczeniowe bronią się

przed  stratami  ubezpieczając  np.  tylko  część  wartości
przedmiotu,  co  sprawia,  że  ubezpieczający  się  uczestniczy
w ewentualnej stracie. Innym rozwiązaniem jest żądanie od
klienta  zamontowania  dodatkowego  zabezpieczenia  (np.
alarmu).

Selekcja

negatywna

Oznacza względnie częstsze ubezpieczenie się osób
szczególnie

zagrożonych

zdarzeniem,

którego

dotyczy ubezpieczenie.

Przykładowo ubezpieczenie na życie wykupują ci,
którzy są szczególnie schorowani.

W tym przypadku towarzystwa ubezpieczeniowe
bronią się przez podwyższanie cen polis dla klientów
z grup wysokiego ryzyka.