background image

Uczucia i moralność 

tłumu

background image

Tłum

prawie zawsze kieruje się nieświadomymi 
pobudkami,

każdy jego czyn jest bardziej kierowany przez 
rdzeń pacierzowy niż przez mózg,

nie potrafi panować nad swoimi odruchami w 
przeciwieństwie do jednostki,

jest niewolnikiem podniet,

pospolite uczucia tłumu rodzą się na podłożu 
cech rasowych,

każdy tłum posiada te same cechy jednak w 
różnym stopniu natężenia.

background image

Impulsywność, zmienność 

i drażliwość  

Ciągła zmienność podniet sprawia, że tłum 
ciągle się zmienia. W jednej chwili z 
krwiożerczego może się zmienić w szlachetny i 
bohaterski,

Postępowanie tłumu nie opiera się na 
przemyślności. Może on przechodzić do 
najsprzeczniejszych uczuć pod wpływem 
chwilowej podniety,

Wytrwałość jak i myślenie jest tłumom obca,

Liczebność tłumu utrwala w nim poczucie 
niezwyciężonej mocy. Dla jednostki będącej w 
tłumie nie istnieje rzecz niemożliwa,

background image

Podatność na sugestie 

i łatwowierność

Tłum na ogół zajmuje pozycje wyczekującej 
uwagi, co ułatwia sugestie. Pierwsza lepsza 
ujęta w słowa sugestia opanowuje wszystkie 
umysły, nadaje im pewien kierunek, każe im 
dążyć do jak najszybszego urzeczywistnienia 
panującej w danym momencie idei. Łatwość 
poddania się sugestii zależy jedynie od rodzaju 
podniety,

Tłum cechuje się gwałtownością uczuć na które 
nie ma wpływu a także nadzwyczajną 
łatwowiernością,

Tłum posiada zdolność do przekręcania faktów 
gdyż myśli obrazami, a jeden obraz wywołuje u 
niego szereg nowych nie łączących się logicznie 
z pierwszym,

background image

Podatność na sugestie 

i łatwowierność

Jednostki tworzące tłum posiadają rozmaita 
zdolność umysłu, jednak nie ma to znaczenia w 
tłumie. Zarówno nieuk jak i uczony stając się 
cząstka tłumu traci zdolność obiektywnej oceny 
faktów,

Dzięki zaraźliwości przekształcanie faktów 
odbywa się u wszystkich osobników danej 
zbiorowości w jednakowy sposób. Jak 
przekształci dany fakt pierwsza jednostka, tak 
szerzy się on w tłumie,

Zdolność poprawnego spostrzegania zanika w 
każdym tłumie bez wzglądu na jego liczebność, 
a fakty są zastępowane halucynacjami, które nie 
pozostają w żadnym z nimi związku.

background image

Przesada i prostota w 

uczuciach

Jednostka jako cząstka tłumu upodabnia się do 
ludzi pierwotnych. Jej umysł jest w stanie 
pojmować tylko całościowo, nie zagłębia się w 
odcienie i etapy przejściowe,

Jakiekolwiek objawione uczucie zdobywa szybko 
uznanie wszystkich- na mocy prawa zaraźliwości 
i sugestii- co zwiększa w dwójnasób jego siłę,

Niedostępne są dla tłumu wątpliwości i 
niepewności,

Gwałtowność uczuć jest spotęgowana zwłaszcza 
w tłumie heterogenicznym. Pewność bezkarności 
oraz świadomość chwilowej potęgi rosną wraz z 
liczebnością tłumu,

background image

Przesada i prostota w uczuciach

Tłum jest nadzwyczaj czuły na przesadę i 
mówca,  który chce go porwać musi używać 
bardzo często silnych określeń,

Przesada w tłumie dotyczy tylko uczuć, w 
żadnym razie inteligencji dlatego jednostka 
należąca do tłumu cofa się w swym rozwoju 
intelektualnym.

background image

Nietolerancja, 

autorytaryzm 

i konserwatyzm 

Jednostka może uznawać zdania przeciwne i nawet 
podejmować decyzje, tłum nie czyni tego nigdy,

Autorytaryzm i nietolerancja rozwinięte są w bardzo 
wysokim stopniu u tłumów pochodzenia romańskiego,

Wobec siły tłum staje się potulny, a na uczucie dobroci 
jest zupełnie niewrażliwy, gdyż dobroć uważa za objaw 
słabości,

Gwałtowność  tłumu jest bardzo zwodnicza, jego 
buntownicze wybuchy i dążność do niszczenia są bardzo 
krótkotrwałe, 

Tłumem zbyt despotycznie władają bodźce nieświadome, 
zbyt silnie ulega wpływom odwiecznej dziedziczności, co 
wywołuje w jego duszy tendencje do konserwatyzmu,

background image

Nietolerancja, autorytaryzm 

i konserwatyzm 

Tłum jest zmienny wobec rzeczy błahych i 
powierzchownych, ale zasadniczo posiada silny 
konserwatyzm, co upodabnia go do ludzi 
pierwotnych,

Tłum z nadzwyczajnym uwielbieniem czci 
tradycje i czuje głęboki, podświadomy wstręt do 
nowatorstwa, gdyż drży przed jakąkolwiek 
zmianą warunków swego materialnego bytu. 

background image

Moralność Tłumu

Jeśli przez moralność będziemy rozumieć ciągłe przestrzeganie 
pewnych norm społecznych i ustawiczne przeciwstawianie się 
egoistycznym popędom to tłum jest zbyt zmienny i gwałtowny, by 
mógł być moralny. Jeśli jednak do tego pojęcia dodamy przejawy 
takich cech jak poświecenie, bezinteresowność, ofiarność, prawość to 
można powiedzieć że tłum zdobywa się nieraz na bardzo wyniosłe 
czyny moralne,

Poziom moralny tłumu jest bardzo niski dlatego, że w duszy każdego 
człowieka drzemią instynkty burzycielskie i zdolność do 
okrucieństwa, będące pozostałością epoki pierwotnej,

Tłum jest wstanie wytężyć swe siły dla dokonania czynów wyniosłych 
i bezinteresownych, o wiele wspanialszych od tych na jakie może 
zdobyć się jednostka. Każde odwołanie się do miłości  Ojczyzny, do 
uczuć religijnych, do poczucia honoru oddziałuje na tłum, który jest 
zdolny do bezgranicznych poświeceń. 

 Zatem tłum albo ulega niskim instynktom, albo błyszczy czynami 
nadzwyczaj szlachetnymi.


Document Outline