TAJEMNICA LEKARSKA

„Cokolwiek bym podczas leczenia,

czy poza nim, z życia ujrzał,

czy usłyszał, czego nie należy

na zewnątrz rozgłaszać,

będę milczał,

zachowując to w tajemnicy”.

/HIPOKRATES/



Obowiązek zachowania

informacji o stanie

zdrowia pacjenta, jakie uzyskał

lekarz, pielęgniarka lub

położna w czasie wykonywania

zawodu medycznego.

Tajemnica Lekarska



Są nią objęte wiadomości o pacjencie i jego
otoczeniu, uzyskane przez lekarza w związku
z wykonywanymi czynnościami zawodowymi.

Przyklady:



wyniki przeprowadzonych badań,



diagnoza postawiona na ich podstawie.



metod leczenia



postępów w prowadzonej kuracji.

TAJEMNICA LEKARSKA

Europejska Konwencja Bioetyczna

Konstytucja Rzeczpospolitej
Polskiej

Ustawa o zawodach lekarza i
lekarza dentysty

Kodeks Etyki Lekarskiej

Podstawowe Akty

Prawne:



Prawo do informacji o stanie zdrowia

wywodzone jest z szerszego prawa do poszanowania

życia prywatnego,

-w kontekście europejskim - wywodzone przede

wszystkim z Europejskiej Konwencji Praw

Człowieka.

Każdy ma prawo do poznania wszelkich

informacji o stanie swojego zdrowia.

Europejska Konwencja Bioetyczna:

Dopełniającym elementem prawa do

informacji o stanie zdrowia jest prawo do

bycia nie informowanym.

Możliwe są ograniczenia tego prawa :



w interesie samej osoby



w interesie innych osób

Europejska Konwencja

Bioetyczna:



Art. 47.
Każdy ma prawo do ochrony prawnej życia
prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz
do decydowania o swoim życiu osobistym.



Art. 49.
Zapewnia się wolność i ochronę tajemnicy
komunikowania się. Ich ograniczenie może nastąpić
jedynie w przypadkach określonych w
ustawie i w sposób w niej określony.

Konstytucja RP:



Art. 51.

Nikt nie może być obowiązany inaczej niż na podstawie ustawy do

ujawniania informacji dotyczących jego osoby.

Władze publiczne nie mogą pozyskiwać, gromadzić i udostępniać

innych informacji o obywatelach niż niezbędne w demokratycznym
państwie prawnym.

Każdy ma prawo dostępu do dotyczących go urzędowych dokumentów i

zbiorów danych. Ograniczenie tego prawa może określić ustawa.

Każdy ma prawo do żądania sprostowania oraz usunięcia informacji

nieprawdziwych, niepełnych lub zebranych w sposób sprzeczny z
ustawą.

Zasady i tryb gromadzenia oraz udostępniania informacji określa

ustawa.

Konstytucja RP



Art. 23.

Lekarz ma obowiązek zachowania tajemnicy

lekarskiej.

Śmierć chorego nie zwalnia z obowiązku

dochowania tajemnicy lekarskiej.

Kodeks Etyki Lekarskiej :



Art. 24.

Nie jest naruszeniem tajemnicy lekarskiej

przekazanie informacji o stanie zdrowia
pacjenta innemu lekarzowi, jeżeli jest to
niezbędne dla dalszego leczenia lub wydania
orzeczenia o stanie zdrowia pacjenta.

Kodeks Etyki Lekarskiej:



Art. 25.

Zwolnienie z zachowania tajemnicy lekarskiej może

nastąpić:

– gdy pacjent wyrazi na to zgodę,
– jeśli zachowanie tajemnicy w sposób istotny zagraża

zdrowiu lub życiu pacjenta lub innych osób,

– jeśli zobowiązują do tego przepisy prawa.

Kodeks Etyki Lekarskiej:



Art. 26.

Nie jest naruszeniem tajemnicy lekarskiej, jeśli po

przeprowadzeniu badania lekarskiego na zlecenie
upoważnionego z mocy prawa organu wynik badania
zostanie przekazany zleceniodawcy; nieodzownym
warunkiem jest jednak, aby lekarz przed rozpoczęciem
badania poinformował o tym osobę, która ma być zbadana.

Wszelkie informacje, które nie są konieczne dla uzasadnienia

wniosków wynikających z badania, powinny być nadal
objęte tajemnicą lekarską.

Kodeks Etyki Lekarskiej:



Art. 27.

Lekarz ma prawo do ujawnienia zauważonych

faktów zagrożenia zdrowia lub życia w
wyniku łamania praw człowieka.

Kodeks Etyki Lekarskiej:



Art. 28.

Lekarz powinien czuwać nad tym, by osoby asystujące lub

pomagające mu w pracy przestrzegały tajemnicy
zawodowej.

Dopuszczenie ich do tajemnicy powinno obejmować

wyłącznie informacje w zakresie niezbędnym do
prawidłowego wykonywania ich czynności zawodowych.

Lekarz musi czuwać nad prawidłowym prowadzeniem

dokumentacji lekarskiej oraz zabezpieczeniem przed jej
ujawnieniem.

Kodeks Etyki Lekarskiej:

Nieprzestrzeganie tajemnicy lekarskiej

wiąże się

z konsekwencjami karnymi takimi jak:



ograniczenie prawa do wykonywana zawodu



czasowe odebranie prawa do wykonywania
zawodu



tak stanowią inne ustawy;



pacjent lub jego przedstawiciel ustawowy wyrażają na to
zgodę;



zachowanie tajemnicy może stanowić niebezpieczeństwo
dla życia lub zdrowia pacjenta lub innych osób;



badanie lekarskie zostało przeprowadzone na żądanie
uprawnionych na podstawie odrębnych ustaw organów
i instytucji;

Lekarz jest zwolniony z obowiązku dochowania tajemnicy lekarskiej, gdy:



zachodzi potrzeba przekazania niezbędnych
informacji o pacjencie związanych z udzielaniem
świadczeń zdrowotnych innemu lekarzowi lub
uprawnionym osobom uczestniczącym w udzielaniu
tych świadczeń;



jest to niezbędne do praktycznej nauki zawodów
medycznych;



jest to niezbędne do celów naukowych.

Lekarz jest zwolniony z obowiązku dochowania

tajemnicy lekarskiej, gdy:



zawarte są w przepisie ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o
zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.



Lekarz jest obowiązany pouczyć pacjenta, osobę sprawującą
prawną opiekę, o środkach służących zapobieganiu
przeniesieniu zakażenia na inne osoby oraz o ewentualnym
obowiązku poddania się badaniom sanitarno-
epidemiologicznym.



Lekarz ma obowiązek w ciągu 24 godzin od rozpoznania lub
podejrzenia, zgłoszenia tego faktu państwowemu lub
wojewódzkiemu inspektorowi sanitarnemu.

Wyjątki od obowiązku

dochowania tajemnicy lekarskiej



Postuluje się, by pacjent udzielił informacji o swej
chorobie wszelkim osobom, które mogą być przez
niego narażone na zakażenie, a zatem:



personelowi medycznemu
(np. przy okazji wizyty u dentysty)



rodzinie (zwłaszcza współmałżonkowi).

Tajemnica lekarska a AIDS



W myśl artykułu 41 ustawy osoba

zakażona

HIV lub chora na AIDS może zastrzec

swoje

dane umożliwiające jego identyfikację.

Zachowanie tajemnicy lekarskiej

w przypadku AIDS



Zaleca się przekazanie zainteresowanemu
informacji o jego chorobach wrodzonych, jednakże
uwzględniając stopień możliwości przyjęcia ich
przez zainteresowanego i przewidując
psychologiczne konsekwencje ujawnienia mu tej
informacji.

Tajemnica lekarska a badania genetyczne



Zgodnie z art.50 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 roku o ochronie
zdrowia psychicznego:



Lekarz psychiatria jest obowiązany do zachowania w tajemnicy
wszystkiego, o czym poweźmie wiadomość w związku z
wykonywaniem czynności wynikających z ustawy.



Lekarz jest również zwolniony w stosunku do lekarza sprawującego
opiekę nad osobą z zaburzeniami psychicznymi, właściwych
organów administracji rządowej lub samorządowej, co do
okoliczności, których ujawnienie jest niezbędne do wykonywanie
zadań z zakresu pomocy społecznej.

Ustawa o ochronie zdrowia

psychicznego



Osoby obowiązane do zachowania tajemnicy zawodowej, a
więc i lekarze, mogą odmówić zeznań co do okoliczności, na
które rozciąga się ten obowiązek, chyba że sąd lub prokurator
zwolni je od obowiązku zachowania tajemnicy lekarskiej.



Osoby obowiązane do zachowania tajemnicy lekarskiej mogą
być przesłuchane co do faktów objętych tą tajemnicą tylko
wtedy, gdy jest to niezbędne dla dobra wymiaru
sprawiedliwości a okoliczność nie może być ustalona na
podstawie innego dowodu.

Tajemnica w postępowaniu karnym



Lekarz nie ma obowiązku informować organ
                       o ewentualnym przyznaniu się
oskarżonego,  a organ nie ma prawa żądać
od lekarza takich informacji.

Tajemnica lekarska w postępowaniu

karnym



Głównym motywem zachowywania tajemnicy
lekarskiej jest wzgląd na godność osoby ludzkiej
i wynikające z niej konsekwencje.



Śmierć chorego nie zwalnia lekarza z obowiązku
dochowania tajemnicy lekarskiej.

Zachowanie tajemnicy lekarskiej po śmierci

pacjenta



Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach

lekarza i lekarza dentysty



Kodeks etyki lekarskiej



M. Safjan – Problemy prawne tajemnicy
lekarskiej



I. Bernatek-Zaguła – Prawo pacjenta w Polsce
do informacji medycznej

Bibliografia

Document Outline