gjgjgj

Społeczeństwo

polskie

stopniowo

wchodzi
w fazę starzenia się , co ma określone
konsekwencje

społeczne

ekonomiczne.

Z  prognozy  demograficznej  wynika,  że
do  2035r.  ludność  Polski  zmniejszy
się  o  ponad

2 mln

mieszkańców, a

udział

ludności

wieku

poprodukcyjnym wyniesie

23,4%

całej populacji. Dla porównania w
2007r. udział ten wynosił 13,5%. Tak
zasadnicze

zmiany

wymagają

długofalowej

polityki

społeczno-

ekonomicznej.

Obszary problematyki ekonomicznej,
związanej ze starzeniem się ludności

Wzrost
kosztów
społecznych.

Niedobory na
rynku pracy.

Zmiana
popytu.

Źródło:http://www.zlotenici.eu/pivot/UserFiles/File/lhrt_041
6.jpg [data pobrania 23.11.2010r]

Tabela 1. Wzrost wskaźnika

obciążenia demograficznego w

okresie prognozy

Wyszczególnien

2008

2030

2050

Polska

Wskaźnik

obciążenia

całkowitego

48,7

40,7

61,5

56,5

75,1

76,1

Wskaźnik

obciążenia

populacją

starszą

25,4

18,9

38,0

36,0

50,4

55,7

Źródło: Eurostat 2008

Źródło:http://hrstandard.pl/tag/pozaplacowe-koszty-
pracy/ [data pobrania 23.11.2010r.]

Analiza społecznych kosztów procesu

starzenia się obejmuje problem

rosnących kosztów:



zabezpieczenia społecznego



opieki zdrowotnej



opieki długoterminowej

Najwyższe

wydatki

dotyczyć będą systemu
emerytalnego.

Analizy i prognozy Komitetu
Ekonomicznego

Komisji

Europejskiej sugerują że dla
UE

wzrost

przekroczy

wskaźnik

12%

PKB

podczas gdy obecny poziom
wynosi 10,9% PKB.

Źródło:http://www.zycie.ca/tag/emerytury
/[data pobrania 24.11.2010r.]

Wzrost kosztów społecznych

Tabela 2. Prognoza wzrostu wydatków na emerytury,

na ochronę zdrowia oraz opiekę długoterminową w

relacji do PKB

Wydatki

na:

2005-udział %

PKB

2030-wzrost

punkty

procentowe

2050- wzrost

punkty

procentowe

Polska

System

emerytaln

10,9

10,4

+1,3

-4,7

+2,2

-5,9

Publiczną

opiekę

zdrowotną

7,5

3,8

+1,0

+1,6

+1,4

Opiekę

długoterm

inową

0,9

0,1

+0,2

0,0

+0,4

+0,1

Źródło: Opracowanie własne na podstawie: Konsekwencje ekonomiczne i społeczne starzenia się
społeczeństwa s.35

Zwiększenie ilości wypłacanych
świadczeń emerytalnych ma
związek z:



Wzrostem

liczby

osób starszych.



Wydłużeniem

dalszego

trwania

życia.



Wzrostem wysokości

wypłacanych
świadczeń.

Źródło:http://biznes.interia.pl/news/katastrofalne-prognozy-
dla-polski,1497910[data pobrania 25.11.2010r.]

Usługi zdrowotne

Wraz z wiekiem rośnie
zapotrzebowanie

usługi

medyczne,

szczególności

leczniczo-pielęgnacyjne
oraz

leczniczo-

rehabilitacyjne.

Źródło:http://mirato.pl/Opiekunki_pomoce
_domowe/Opiekunki_osob_starszych__289
[data pobrania 28.11.2010r.]

Częstsza

staje

się

potrzeba

wizyt

domowych  lekarzy  pierwszego  kontaktu,
dłuższy  jest  czas  trwania  standardowej
wizyty  lekarskiej,  zwiększa  się  częstość
wezwań Pogotowia Ratunkowego.

Opieka geriatryczna w

Polsce

Opieka geriatryczna w Polsce prowadzona jest

przez:



całodobowe

oddziały

geriatryczne

geriatryczne,



geriatryczne oddziały dzienne,



ambulatoryjnie, w tym w ramach opieki

domowej.

Każda z tych form opieki

napotyka

szereg

nierozwiązanych jak dotąd
problemów.

Źródło:http://www.medicus.lublin.pl/index.php?
pid=373[data pobrania 28.11.2010r.]

Problemy opieki
geriatrycznej



Niedobór

lekarzy

geriatrów            i
personelu  pracującego
                  z    osobami
starszymi.



Niewystarczająca liczba

i niski status
socjalny

zakładów

opieki
długoterminowej.



Długi

okres

oczekiwania

miejsce w zakładach
opieki długoterminowej
(3-6 miesięcy)

Źródłohttp://www.we-
dwoje.pl/najczestsze;zlamania;kosci;w;wieku;geriatryc
znym;cz;ii,artykul,12083.html[data pobrania
28.11.2010r.]

Populacja w wieku

produkcyjnym



Zmniejsza się podaż siły roboczej

na rynku pracy.



Następuje

długookresowy

spadek udziału populacji w
wieku produkcyjnym (18-59 lat).



W 2007 roku populacja w wieku

produkcyjnym  wynosiła  62,3%
społeczeństwa  (23749  tys.).  W
2015  r.  wyniesie  59%  (22478
tys.),  a  w  2035r.  udziała  osób  w
wieku  produkcyjnym  wyniesie
54,3% (19553 tys.).

Źródło:http://biznes.interia.pl/news/pra
cujacy-emeryci-straca-prawo-do-
swiadczen-z-zus,1369870[data
pobrania 28.11.2010r.]

Wykres 6. Ludność według

ekonomicznych grup wieku w latach

2003-2030

przedprodukcyj
ny

produkcyjny

poprodukcyjny

Wiek:

Źródło:http://www.stat.gov.pl/gus/5840_1532_PLK_HTML.htm[data pobrania 26.11.2010r.]

Aktywność zawodowa osób
starszych

Żródło:http://pracujemy50plus.pl/projekt.html[dat
a pobrania 28.11.2010r.]

Przybywa  natomiast  tych,  którzy  stają  się
nieaktywni  zawodowo  z powodu  osiągnięcia
wieku  emerytalnego  bądź  w wyniku  przejścia
na wcześniejsze świadczenia emerytalne.

Przeciętny  wiek  przechodzenia
na emeryturę  w Polsce  to  56  lat-
jest  to

najniższy wskaźnik w całej

Europie

Możliwość

uzyskania

wcześniejszych

świadczeń

emerytalnych odbija się na niskiej
aktywności zawodowej ludności
w przedziale 55-64 lata.

Zmiany w systemie

edukacji

W krajach UE jest stosowana strategia nazwana
„kształceniem przez całe życie”
(lifelong learning programme).
Zawiera ona element dokształcania, jak i aktywizacji
osób starszych.

10%

dorosłych w wieku
25-64 kontynuuje
edukację,
natomiast

w Polsce

tylko 4,7 %.

Źródło:http://www.temat.net/kultura/6235/Uniwersytet-Trzeciego-
Wieku-%E2%80%93-zaproszenie[data pobrania28.11.2010r.]

Istota strategii „kształcenie przez

całe życie” (LLL)



Pozwala na zachowanie aktywności zawodowej osób
starszych.



Ułatwia zdobywanie nowych kwalifikacji, które
umożliwiają powrót na rynek pracy.



Ułatwia nawiązanie współpracy
międzypokoleniowej.



Poprawia jakość życia w starości.



Pozwala na zachowanie aktywności społecznej.



Opóźnia moment korzystania z emerytury.



Zwiększa szanse starszych osób na znalezienie
dobrej pracy.

Zmiana popytu konsumpcyjnego

Osoby starsze Stanowią coraz liczniejszą

grupę konsumencką na rynku:



mieszkaniowym,



usług kulturalnych i rozrywkowych,



farmakologicznym,



turystycznym,



informatycznym.

Przedsiębiorcy i usługodawcy powinni umieć rozpoznać
poszczególne  segmenty  popytu  populacji  ludzi
starszych                            i  zapewnić,  iż  oferowane  dobra  i
usługi  będą  dla  nich  dostępne  oraz  będą  odpowiadać
ich potrzebom i oczekiwaniom.

Źródło:http://msp.money.pl/wiadomo
sci/kadry/artykul/jak;korzystnie;zatru
dnic;emeryta;lub;renciste,39,0,3379
59.html[data pobrania 28.11.2010r.]

Modele społeczeństwa w wieku

poprodukcyjnym

Model

charakterystyczny

dla

krajów

rozwiniętych gospodarczo. Wejście w wiek
produkcyjny wiąże się ze spadkiem dochodów,
jednak są one wyrównywane przez oszczędności
nagromadzone w czasie życia produkcyjnego.

Model charakterystyczny dla większości państw
średnio i słabo rozwiniętych oraz tych, w
których nastąpiła transformacja ustrojowa.
Wejście w wiek produkcyjny charakteryzuje się
spadkiem dochodów oraz brakiem oszczędności.

Zmiany w pierwszym

modelu



Wzrost

popytu

usługi, rozrywkę oraz
turystykę u populacji
starszej.



Zmiany

rynku

turystycznym- oferty
oraz

infrastruktura

muszą

być

dostosowane do ludzi
starszych .

Źródło:http://www.brt12.eu/downloads/m
oj_obraz/emeryci.jpg&imgrefurl[data
pobrania 28.11.2010r.]

Zmiany w drugim modelu



Następuje  zastąpienie  dóbr  i  usług
droższych i lepszej jakości dobrami
  i  usługami  tańszymi  i  niższej
jakości.

Dotyczy

zwłaszcza

artykułów spożywczych, odzieży.



Zmiana na rynku leków i usług
zdrowotnych- wzrost popytu wraz
ze starzeniem się społeczeczeństwa



Zmiana na rynku mieszkaniowym-
zastępowaniu mieszkań wiekszych
przez mniejsze

Źródło:http://www.se.pl/wydarzenia
/kraj/emerycie-tyle-zabiera-ci-
panstwo_156787_248380.html[dat
a pobrania 28.11.2010r.]

Starzejące się społeczeństwo szansą na

zysk społeczny

W Nadrenii Północnej-Westfalii
przeprowadzone

badania

wykazały,

że

działalność

wychodząca

naprzeciw

potrzebom  i  zainteresowaniom
osób  starszych  może  przynieść
100 000 nowych miejsc pracy,
zwiększając  wpływy  państwa  z
podatków  w  sumie  o  ponad  1,2
miliarda euro do 2010 roku.

Żródło:http://www.inepan.waw.pl/b
adania/[data pobrania
28.11.2010r.]

Przejście do populacji poprodukcyjnej to nie tylko
koszt

społeczny,

ale

przy

odpowiednich

rozwiązaniach

może

być

również

zyskiem

społecznym.

Skutki społeczne starzenia się
populacji



Dyskryminacja ze względu na wiek i związane

z tym wykluczenie społeczne.



Zawężona przestrzeń życiowa i socjalna ludzi

starszych



Samotność osób starszych i wzrost frustracji w

tej grupie społecznej

Działania eliminujące negatywne skutki

społeczno-ekonomiczne starzenia się

społeczeństwa



Monitoring

gerontologiczny

(kompensacja

zróżnicowanych potrzeb starszego pokolenia).



Instytucjonalna kompensacja ograniczeń sprawności
i mobilności.



Integracja pokoleniowa i środowiskowa.



Promowanie prawa do godnego życia we wszystkich
jego prawach.



Kształcenie profesjonalnych kadr do profesjonarnych
placówek tworzących system opieki.



Dostosowanie

struktur

instytucjonalnych

(opiekuńczych, edukacyjnych) oraz rynku towaru i
usług do zmieniających się potrzeb społecznych.

Bibliografia:

1. Barcikowska M. i wsp., Problemy zdrowia publicznego w

kontekscie starzenia się populacji Polski. Raport, Postępy
Psychiatrii i Neurologii 2006; 15 (3): 203-211.

2. Kleer J., Konsekwencje ekonomiczne i społeczne starzenia się

społeczeństwa, PAN Komitet Prognoz „Polska 2000 Plus”,
Warszawa 2008, s.10-47.

3. Kowalewski J., Pomyślne starzenie się w perspektywie nauk o

pracy i polityce społecznej, Komitet Nauk Demograficznych PAN i
Gerontologii Społecznej UŁ, Łódź 2008, s. 273-280.

4. Trofiałek E., Starzenie się i starość. Wybór tekstów z gerontologii

społecznej, wyd. Wrzechnica Świętokrzyska, Kielce 2006, s. 63
-67 i 142-146.

5.http://www.money.pl/emerytury/raporty/artykul/emeryci;i;rencisci

;dostana;o;6;2;mld;zl;wiecej,210,0,593874.html [data pobrania
23.11.2010r.]

http://www.rynekpracy.pl/monitor_rynku_pracy_1.php/wpis.3[data
pobrania 24.11.2010r.]

Document Outline