FUNKCJE I 

EFEKTYWNOŚĆ 

SYSTEMU 

POLITYCZNEGO

Definicja według A. Wojtaszczyka. 

„System polityczny to ogół organów 

państwowych, partii politycznych oraz 

organizacji i grup 

społecznych - formalnych i nieformalnych 

– uczestniczących w działaniach 

politycznych w 

ramach danego państwa oraz ogół 

generalnych zasad i norm regulujących 

wzajemne stosunki 

między nimi”.

ELEMENTY SYSTEMU POLITYCZNEGO

System polityczny stanowi połączenie trzech 
jakościowo odmiennych, lecz powiązanych ze sobą 
elementów: 

a) system polityczny po pierwsze jest zbiorem 
różnych podmiotów politycznych. Wśród nich 
najważniejsze są instytucje władzy państwowej. oraz 
partie polityczne których głównym celem jest 
dążenie do sprawowania rządów. 

b) po drugie system polityczny to mniej lub bardziej 
złożona 

sieć

 powiązań i oddziaływań między 

instytucjami i organizacjami, a ponadto funkcje 
spełniane przez poszczególne podmioty życia 
politycznego. 

c)po trzecie w skład systemu politycznego wchodzą 
normy regulujące aktywność owych podmiotów 
politycznych i ich wzajemne relacje

FUNKCJE SYSTEMU POLITYCZNEGO

– funkcja regulacyjna odpowiadająca za 
sterowanie procesami według reguł 
przyjętych w 
danym systemie politycznym. Jest ona 
rezultatem tego, ze państwo przestaje 
biernie poddawać się oddziaływaniom 
otoczenia i stara się na nie wpływać. Funkcja 
regulacyjna jest skutkiem reakcji sytemu 
politycznego na wyzwania otoczenia. 

– funkcja mediacyjna odpowiada za 
rozwiązywania konfliktów i prowadzenia 
rozmów dotyczących sprzecznych interesów 
różnych grup

-funkcja adaptacyjna polega na tym, że 
konsekwencje reakcji danego systemu na 
oddziaływanie
otoczenia jest plastyczne dostosowanie do struktur, 
celów, sposobów funkcjonowania itp. tego systemu 
do zmian zachodzących w otoczeniu. Dostosowania 
w granicach dostępnej mu elastyczności pozwalają 
przetrwać systemowi w zmieniających się warunkach 
otoczenia. Przejawia się w usprawnieniu działania 
instytucji, poszerzenia bazy funkcjonowania 
systemu.

– funkcja innowacyjna innowacyjność jest 
działalnością wyprzedzającą, prowadzącą do 
tworzenia nowych stanów rzeczy, nowych jakości, 
których otoczenie samo nie wytworzyło by bez 
oddziaływania państwa poprzez jego systemy a 
miedzy innymi system polityczny. Polega na 
wprowadzeniu do otoczenia nowych reguł i 
mechanizmów działania.

EFEKTYWNOŚĆ SYSTEMU 

POLITYCZNEGO

System polityczny będzie efektywny, jeżeli:

- jest zdolny zapewnić własne istnienie bez uciekania się do 

zmasowanej przemocy

- stwarza warunki wszechstronnego ekonomicznego, 

społecznego i kulturalnego rozwoju kraju

- jest w stanie zapewnić bezpieczeństwo kraju na zewnątrz

System polityczny wysoce efektywny umożliwia zachowanie 

konstytucyjnej procedury w kreowaniu decyzji i organów 

państwowych, wzrost zamożności i bezpieczeństwa 

obywateli, rozwój kraju i wzrost kultury politycznej

SYSTEM 

POLITYCZNY JAKO 

JEDEN Z 

PODSYSTEMÓW 

ŻYCIA 

SPOŁECZNEGO

Termin „system 

polityczny” odnosi się 

do całego zakresu 

działań politycznych 

społeczeństwa

Koncepcja systemowo-funkcjonalna
W tym ujęciu żadna część układu politycznego nie 
może istnieć bez innej, łączą je funkcjonalne 
zależności. Życie polityczne to system 
powiązanych czynności.
System polityczny jest częścią systemu 
społecznego obejmującego całe społeczeństwo, 
obejmuje trzy elementy:
-polityczną
-reżim polityczny
-instytucje polityczne

W politologii najczęściej podaje 

się trzy rodzaje systemów 

politycznych:

Koncepcja strukturalno-instytucjonalna

W tym rozumieniu system polityczny jest 
równorzędnym z ekonomicznym i kulturowym, 
podsystemem społecznym, wyodrębnionym z 
działalności grup społecznych. Oprócz podmiotów 
związanych stricte z działaniem politycznym, w 
ujęciu strukturalno-instytucjonalnym mieszczą się 
również organizacje pozarządowe.
Na podsystem ten składają się:
-struktura polityczna
-normy polityczne i prawne
-stosunki polityczne
-świadomość polityczna
-kultura polityczna

Koncepcja instytucjonalno-normatywna

Ten model charakteryzuje się uwypukleniem 
znaczenia instytucji i norm politycznych, które 
mają decydujące znaczenie w relacji władzy i 
społeczeństwa. Wyróżnia się trzy elementy 
systemu politycznego w takim rozumieniu:
-idee i wartości polityczne
-organizacje i instytucje polityczne wywierające 
wpływ i uczestniczące w życiu politycznym kraju
-normy regulujące i organizujące wcielanie w 
życie idei politycznych oraz normujące struktury i 
funkcjonowanie instytucji politycznych.