MODYFIKOWANIE SPOSOBU 

ŻYCIA PRZEZ PACJENTA

SWPS

Anna Gromińska

Lambert, 1992

   40% efektywności psychoterapii 

zależy od czynników występujących 
poza samą psychoterapią.

Rozpoznawanie pożądanych 

przez pacjenta zmian



Co chciałbyś zrobić, jakie zmiany 
wprowadzić w swoim zachowaniu?



Jakie mogą być tego efekty?



Co próbowałeś zrobić wcześniej?



Jakie były tego efekty?



Jak wyjaśniasz sobie powodzenia i 
niepowodzenia tych zmian?

Działania podejmowane przez pacjenta 

związane z osiąganiem celów terapeutycznych



Wprowadzanie zmian w 
postępowaniu, wynikających z 
przepracowywania problemów 
życiowych, zaplanowanych 
samodzielnie przez pacjenta



Realizowanie tzw. zadań domowych.

  Działania terapeuty wspierające pracę nad 

zmianą zachowania pacjenta w życiu 

codziennym



Bezpośrednie zachęcanie pacjentów 
do badania możliwości zmiany 
zachowań – rozróżnianie zachowań 
pożytecznych i niepożytecznych



Towarzyszenie pacjentom w 
przygotowywaniu i podejmowaniu 
decyzji, dotyczących planowanej 
zmiany zachowań



Rozwijanie umiejętności 
przydatnych w planowanych 
zmianach – treningi, relaksacja



Dostarczanie informacji zwrotnych, 
dotyczących zmian, pomaganie w 
ocenie zmian i modyfikowaniu 
działań



Ukierunkowanie eksploracji 
doświadczeń pacjenta 
towarzyszących zmianom

Zalecenia terapii 

skoncentrowanej na rozwiązaniu



Zamiast celów negatywnych cele 
pozytywnie sformułowane - Co 
zrobisz zamiast?



Koncentrowanie na sposobie 
działania – Jak to zrobisz? 



Koncentrowanie na teraźniejszości 
osiągalny i konkretny cel zmiany – 
Jak konkretnie to zrobisz? Na ile ten 
cel jest osiągalny?



Wzmacnianie u pacjenta poczucia 
możliwości wpływu



Wyobrażeniowe uwalnianie od 
ograniczeń – pozytywne wyjątki, 
pytania o cud 

Wskazówki dotyczące pozytywnych 

wyborów (de Shazer)



Jeśli coś działa, nie poprawiaj, staraj 
się robić to częściej,



Jeśli coś działa troszeczkę, buduj na 
tym,



Jeśli wygląda na to, że nic nie działa, 
zastosuj eksperyment (np. pytanie o 
cud)



Do każdej sesji podchodź tak, jakby 
była ostatnią

Szukanie rozwiązań



Koncentracja na celu



Koncentracja na problemie



Koncentracja na rozwiązaniach – Co 
będziesz robić innego, gdy problem 
zostanie rozwiązany?



Koncentracja na wyjątkach

Zalety zadań domowych



Dodatkowa okazja do uzyskiwania 
konstruktywnych doświadczeń 
osobistych



Możliwość do ćwiczenia i utrwalania 
nowych zachowań i przekonań



Tworzenie warunków do rozwijania in 
umacniania osobistej skuteczności 
pacjenta oraz możliwości wpływania 
na własne życie



Umacnia powiązania pomiędzy 
psychoterapią a codziennym życiem 
pacjenta

Formułowanie zadań domowych



Dostarczanie pacjentowi jasnych i 
konkretnych uzasadnień dla zadania



Zbieżność zadań z celami terapii



Zbieżność z tematami poruszanymi 
w czasie sesji



Przewidywanie możliwych przeszkód 
i opracowanie planu zastępczego



Zaplanowanie sposobu uzyskiwania 
przez pacjenta wzmocnień za 
realizację

Omawianie realizacji zadań



Pamiętanie o zadaniach domowych, 
rozpoczynanie od nich sesji,



Wyrażanie zainteresowania tym, co 
pacjent zrobił oraz uznania dla jego 
wysiłku,



Postawa pozytywnie neutralna (nie 
wzmacniać niepowodzeń),



W przypadku występowania 
trudności rozważanie możliwości 
przeformułowania zadania

Rodzaje zadań domowych

1. Zadania zwiększające 

samoświadomość

1.1. automonitorownie



Częstotliwość i czas trwania 
wyróżnionych zachowań i 
problemów,



Rodzaj i intensywność stanów 
emocjonalnych,



Okoliczności, w których występują

1.2 edukacja psychologiczna
2. Zadania inicjujące i strukturalizujące 

aktywność pacjenta, m.in..



Zwiększenie częstotliwości 
satysfakcjonujących działań,



Wprowadzenie nowych form aktywności



Poprawa samodzielności oraz 
samoobsługi



Ograniczenie samobójczych myśli 

3. Zadania zwiększające efektywność 

interpersonalną – m.in. Zwiększanie 
asertywności, poprawa komunikacji 
(parafrazowanie, klaryfikowanie, 
dawanie informacji zwrotnych).

4. Zadania służące sprawdzaniu 

dysfunkcjonalnych założeń

Czynniki warunkujące przeszkody 

w realizacji zadań domowych



przekonania i oczekiwania pacjenta



Poziom umiejętności pacjenta



Historia poprzednich doświadczeń 
pacjenta w realizowaniu zadań



Czynniki środowiskowe