Burak cukrowy

Anna Nieć 

EMP III

Ogólna charakterystyka 

buraków cukrowych

Burak cukrowy – grupa kultywarów 

podgatunku buraka zwyczajnego. Roślina 

przemysłowa stanowiąca drugie na 

świecie (po trzcinie cukrowej) źródło cukru 

– 24% produkcji światowej.

Wyróżnia się około 76 odmian 

buraków cukrowych m.in.:

•Japola jest odmianą pośrednią 

pomiędzy burakiem cukrowym a 

plennym

•Janowa charakteryzuje się wysoką 

zawartością cukru i wysokim plonem 

korzeni

Umownie wyodrębniono 3 

grupy odmian buraków 

cukrowych na podstawie 

kształtu, wysokości plonu 

korzeni oraz zawartości w 

nich cukru

1) typ cukrowy, charakteryzujący się 

stosunkowo niskim plonem korzeni, ale 

wysoką zawartością cukru (20-22%),

2) typ normalny, o średnich plonach 

korzeni i średniej zawartości cukru (18-

19%),

3) typ plenny, wytwarzający duże 

korzenie o niskiej zawartości cukru (15-

18%).

Morfologia

Korzeń w kształcie stożka (masa 0,5-1,0 kg). 

Charakteryzuje się wysoką zawartością sacharozy 

(18-19,5%). Korzeń może być niskocukrowy (17% 

zawartości cukru), średniocukrowy (18%-19%), 

wysokocukrowy (19%-21%).

Wymagania klimatyczne i 

glebowe buraków 

cukrowych

Wymagania glebowe:

•  gleby żyzne,
• gleby średnio żyzne,
• gleby próchnicze,
• zasobne w wilgoć,
• niezakwaszone
• korzystny jest odczyn gleby zbliżony 

do obojętnego

Wymagania klimatyczne:

-duże nasłonecznienia w fazie 
dojrzewania, co zwiększa zawartość 
cukru w korzeniu
-długi okres wegetacyjny
-nie jest zbyt wrażliwy na niskie 
temperatury

Wymagania związane z 

uprawą

• kapitałochłonne
• pracochłonne
• wymagają stosowania dużych ilości 

obornika

• nawozów mineralnych
• częstych zabiegów pielęgnacyjnych

Historia uprawy buraka 

cukrowego:

-uprawiane były początkowo jako warzywa 
ogrodowe oraz na paszę dla zwierząt
-cukier został wyprodukowany 
eksperymentalnie z buraków w Niemczech 
w 1747
-pierwsza fabryka przetwarzająca buraki 
cukrowe była wybudowana w Konarach na 
Dolnym Śląsku w 1799

Wykorzystywanie buraków 

cukrowych:

•przemysł cukrowniczy,
•pasza dla zwierząt,
•melasa stosowana jest w przemyśle 
farmaceutycznym do wyrobu alkoholu etylowego, 
gorzelnictwie, kwasku cytrynowego oraz jako 
pożywka w hodowli drożdży i produkcji drożdży 
piekarskich 

Najwięksi producenci

Uprawa buraków cukrowych w 

Polsce

• Buraki cukrowe uprawia się na:
• Nizinie Śląskiej
• w Wielkopolsce ( tam też znajduje się 

znaczna ilość cukrowni gdyż duże 
plantacje od razu graniczą z 
cukrowniami)

• na Kujawach, na Żuławach Wiślanych
• na Wyżynie Lubelskiej

Import i eksport

Buraki cukrowe nie są przedmiotem handlu 

zagranicznego Polski. Wyjątkiem są 

niewielkie

ilości, sprowadzanych w postaci bulw dla 

celów hodowli nasion. Eksport lub import 

korzeni buraków cukrowych z 

przeznaczeniem do przerobu na cukier

jest utrudniony z uwagi na ścisłe limitowanie 

produkcji tego surowca oraz jego nietrwałość.

Polska jest tradycyjnym 

eksporterem netto cukru i jednym 

z największych eksporterów tego

produktu w Europie. Średnio w 

latach 1996 – 2003 eksport cukru 

z Polski wynosił 349,2 tys. ton,

co stanowiło 17,7% produkcji. 

Import w tym czasie osiągnął 

zaledwie 50,3 tys. ton

Krajowe zużycie cukru obejmuje następujące

dziedziny:

• spożycie bezpośrednie przez ludność w 

gospodarstwach domowych i zakładach 

żywienia

zbiorowego – 58%,

• zużycie w przetwórstwie spożywczym – 38%,

• zużycie w pszczelarstwie i przetwórstwie 

niespożywczym – 3%,

• inne niezidentyfikowane zużycie (np. 

sprzedaż przygraniczna dla obcokrajowców) – 

1%.