background image

Pogoda jest zawsze.

Jak zmierzyć temperaturę powietrza      

                  i ciśnienie atmosferyczne?

background image

Pogoda to chwilowy stan dolnej 
atmosfery (troposfery) w danym 
miejscu.

                                             

Co to jest pogoda?

background image

Nieprawdziwe jest 

powiedzenie: 

    „Dziś nie ma pogody”. 

Pamiętaj !!! - Pogoda jest 

zawsze.

background image

temperatura powietrza

zachmurzenie

nasłonecznienie

opady atmosferyczne

osady atmosferyczne

ciśnienie atmosferyczne

wiatr

wilgotność powietrza

zjawiska pogodowe, np. tęcza czy burza

SKŁADNIKI (ELEMENTY) 
POGODY

background image

Temperatura powietrza to jeden  z podstawowych elementów 

meteorologicznych określający stan cieplny  atmosfery. 

                                                        

Temperatura powietrza jest niezwykle ważnym dla człowieka 

składnikiem pogody. Niemal codziennie spoglądasz na termometr 

wiszący za oknem, aby zadecydować, w co się ubrać. Z jeszcze 

ważniejszych powodów temperaturę powietrza obserwują na bieżąco 

kierowcy, piloci oraz rolnicy.

W przypowierzchniowej warstwie atmosfery - troposferze - 

temperatura maleje wraz z wysokością, średnio o 0,6°C na każde 100 

metrów.

Co to jest  temperatura powietrza?

background image

Temperaturę powietrza mierzymy 
termometrem lub termografem.

Coraz częściej są stosowane termometry 
elektroniczne, ale nadal używamy prostych 
w konstrukcji termometrów cieczowych.

Czym zmierzyć temperaturę powietrza?

background image

Gdzie dokonuje się pomiarów 
temperatury powietrza?

background image

Jaka jest zasada działania termometru cieczowego?

W większości termometrów wykorzystuje 
się rozszerzalność cieplną cieczy. Przy 
wzroście temperatury ciecz rozszerza 
się, a jej słupek podnosi. Gdy jest 
chłodniej, następuje sytuacja odwrotna. 
Najczęściej w termometrach stosuje się 
rtęć (ciekły metal o symbolu chemicznym 
Hg) lub zabarwiony alkohol. 

W Polsce najczęściej stosuje się skalę Celsjusza, w której 
jednostką pomiaru jest 

o

C – stopień Celsjusza. Zakres 

i dokładność skali zależy od rodzaju termometru. 
Termometry dzielą się m.in. na termometry lekarskie, 
laboratoryjne, pokojowe, zaokienne. 

W meteorologii oprócz odczytu temperatury 

bieżącej dokonuje się także pomiaru 

temperatury maksymalnej i minimalnej. Do tego 

celu służą specjalne termometry wskazujące 

tylko najwyższą (termometr maksymalny) 

i najniższą (termometr minimalny) temperaturę 

powietrza w ciągu dnia. 

background image

Temperatura najwyższa

 

MAKSYMALNA 

   

max

Temperatura najniższa 

 

MINIMALNA

    

min

background image

Anders Celsjusz (1701–1744), szwedzki fizyk 
i astronom, w 1742 r. zaproponował skalę pomiaru 
temperatury opartą na obserwacji zmiany stanów 
skupienia chemicznie czystej wody przy normalnym 
ciśnieniu atmosferycznym. Temperaturę, w której 
woda zamarza oznaczył jako 0°, natomiast 
temperaturę, w której woda wrze oznaczył jako 100°. 
Odległość pomiędzy tymi dwoma miejscami podzielił 
na 100 równych odcinków, z których każdy oznacza 1°C 
.

Jak powstała skala Celsjusza?

background image

W większości państw europejskich 
stosuje się skalę Celsjusza, czyli 
wynik pomiaru podawany jest 

w stopniach Celsjusza

.

o

C

 – stopień Celsjusza

W większości państw anglosaskich 
(np. Stany Zjednoczone) stosowana 
jest 

skala Fahrenheita.

o

F

 – stopień Fahrenheita

Jednostka pomiaru temperatury

background image

Fahrenheit jako punkt zerowy skali przyjął najniższą 

temperaturę, jaką zaobserwowano w Gdańsku w 1709 

roku. Żeby otrzymać temperaturę w skali Fahrenheita 

należy przeliczyć jej wartość podaną w skali Celsjusza 

wg poniższego wzoru:

    T

Fahrenheit

 = 32 + (

9

/

5

)

.

T

celsjusz , 

czyli np: 0°C to 32°F.

Kelwin (K) to podstawowa jednostka fizyczna pomiaru 

temperatury. W skali Kelvina (tzw. skala bezwzględna)    

  nie ma wartości ujemnych temperatury. 

    Wartości zero (0 K) odpowiada -273°C.

                                        zeszyt ćwiczeń str. 77 zad 1,2

http://pl.wikipedia.org/wiki/Kelwin

Czym różnią się skale : Fahrenheita i Kelvina od skali 

Celsjusza?

background image

Skale temperatury – porównanie

Skala

Jednostka 
pomiaru

Temperatura 
topnienia 
lodu

Temperatura 
wrzenia wody

Celsjusza

°C

stopień Celsjusza

100°

Fahrenheit

a

°F

stopień  

Fahrenheita

32°

212°

Kelvina

  K 

kelwin

273

373

background image

Najwyższą temperaturę powietrza na 

Ziemi zanotowano w Libii (na Saharze) 

w 1922 r. – wynosiła ona 57,8°C, 

najniższą na Antarktydzie w 1983 r., 

było to -89,2°C.

Średnia temperatura powietrza na 

Ziemi wynosi 14,1°C.

Czy wiesz, że:

background image

Podstawowym warunkiem prawidłowego pomiaru temperatury powietrza jest 
umieszczenie termometru w cieniu. Aby zredukować wpływ podłoża na wynik 
pomiaru, ustalono, że termometr musi znajdować się na wysokości 2 metrów 
nad gruntem.

W ogródkach meteorologicznych budowane są specjalne klatki 
meteorologiczne.

Ściany klatki zbudowane są z półotwartych żaluzji. Dają one cień i umożliwiają 
swobodną wymianę powietrza (gdyby klatka była szczelnie zamknięta, 
powietrze znajdujące się w niej miałoby zupełnie inne właściwości termiczne). 

Pomalowana jest na biało, by odbijała promienie słoneczne. 

Drzwiczki otwierają się ku północy, czyli w stronę, z której w Polsce nigdy nie 
świeci Słońce. 

Jak sądzisz, w którą stronę otwierają się drzwiczki klatki meteorologicznej 
w Australii? 

Warunki pomiaru temperatury

background image

Odczytaj temperaturę na poniższych 
termometrach

background image

Ciśnienie atmosferyczne to nacisk, jaki 
wywiera powietrze na powierzchnię 
Ziemi.

Ciśnienie atmosferyczne nie jest stale 
jednakowe, lecz zmienia się – raz jest 
wysokie, innym razem niskie. 

Wysokie ciśnienie określamy jako wyż 
baryczny, na mapach pogody oznaczamy 
je literą W;

Niskie ciśnienie określamy jako niż 
baryczny, na mapach pogody oznaczamy 
je literą N.

Co to jest ciśnienie atmosferyczne?

Za normalne ciśnienie atmosferyczne 
przyjmuje się wartość około 1013 
hektopaskali (hPa).

background image

Powietrze nagrzewa się od podłoża.

Nad obszarami ciepłymi powietrze unosi 
się (ciepłe powietrze jest lżejsze).

Maleje jego nacisk na powierzchnię 
Ziemi. 

Powstaje ośrodek niskiego ciśnienia - N. 

Nad obszarami chłodnymi powietrze 
opada.

Chłodne, cięższe powietrze wywiera 
większy nacisk na Ziemię. 

Powstaje ośrodek wysokiego ciśnienia - 
W.

Przy powierzchni Ziemi zaczyna wiać 
wiatr od wysokiego do niskiego 
ciśnienia, zmierzając do jego 
wyrównania.

Jaka może być przyczyna powstawania niskiego 

i wysokiego ciśnienia atmosferycznego?

background image

Barometr – przyrząd do pomiaru ciśnienia 
atmosferycznego. W zależności od zasady 
działania, barometry dzielą się na cieczowe      
   i sprężynowe.

Ciśnienie wyrażamy w jednostkach zwanych 

paskalami (Pa)  

lub

 hektopaskalami

 

(hPa)

   

Czym zmierzyć ciśnienie powietrza?

background image

Nazwa jednostki ciśnienia – 

paskal

 – pochodzi 

od nazwiska francuskiego uczonego Blaise 

Pascal`a (XVII w).

W 1979 r. na Syberii (Rosja) odnotowano 

najwyższą wartość ciśnienia atmosferycznego 

– 1083,5 hPa. Najniższe ciśnienie – 870 hPa – 

zmierzono podczas tajfunu na środkowym 

Pacyfiku w 1979 r. 

Czy wiesz, że:

background image

Barograf

 - rodzaj barometru ze zdolnością 

do rejestracji dokonywanych pomiarów 
ciśnienia. Wyniki są zapisywane na 
specjalnej taśmie papierowej umieszczonej 
na obrotowym bębnie poruszającym się 
zgodnie z ruchem wskazówek zegara. 

Zazwyczaj bęben wykonuje jeden obrót na 
dzień, tydzień lub miesiąc.

background image

Ponieważ ciśnienie atmosferyczne występujące 

na danym obszarze jest jednakowe w 

budynkach i poza nimi, dlatego barometry 

umieszcza się w pomieszczeniach. 

Jeżeli przyrząd nie dokonuje automatycznego 

zapisu ciśnienia, należy je odczytywać minimum 

trzy razy na dobę: o godzinach 7

00

, 13

00

 i 19

00

.

Zeszyt ćwiczeń zad. 3,4,5 str.78

Warunki pomiaru ciśnienia atmosferycznego


Document Outline